Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia J. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że orzeczenie jest krzywdzące dla niego i niezgodne z prawem. Podkreślił, że kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego przekracza jego możliwości finansowe. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką. Mieszkają w domu jego córki na podstawie umowy użyczenia. Matka jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2,5 ha. Pobiera ona emeryturę w wysokości 1200 zł, zaś skarżący uzyskuje z tytułu opieki nad nią zasiłek w wysokości 520 zł. Jako stałe wydatki strona podała: alimenty na dzieci – 500 zł, prąd, gaz, woda, 350 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący podał, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów niż zasiłek związany z opieką nad matką. Średnie wydatki w skali miesiąca na wyżywienie wynoszą od 500 do 600 zł, koszty leczenia od 100 do 200 zł. Wnioskodawca oświadczył, ze nie posiadają wraz z matką samochodu. Nie posiadają też "rachunków bankowych ze środkami pieniężnymi".
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Sprawa dotycząca odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, a wnoszący je - z uwagi na brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." zwolnieni są z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlegał umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Natomiast żądanie ustanowienia adwokata należało ocenić przez pryzmat art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., które dotyczą częściowego prawa pomocy. Przesłanką jego przyznania jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy, który winien w sposób klarowny przedstawić swoją sytuację materialną tak, by na podstawie przedstawionych danych możliwe było dokonanie ich analizy pod kątem wskazanej wyżej przesłanki. Jeśli strona nie poda wszystkich istotnych w tym przedmiocie informacji, wówczas rozpoznający wniosek może wezwać ją do dokonania stosownych uzupełnień na podstawie art. 255 P.p.s.a. Zadaniem strony jest pełne ustosunkowanie się do treści tego wezwania. W przeciwnym razie strona musi liczyć się z tym, że nie zostanie jej przyznane prawo pomocy.
Skarżący nie wykonał w całości skierowanego do niego wezwania. Mianowicie, nie wskazał on wydatków z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Nie wskazał także sposobu wykorzystania posiadanej przez matkę nieruchomości rolnej, a przede wszystkim, czy przynosi ona jakieś dochody. Wreszcie, w odpowiedzi na wezwanie dotyczące przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych swoich i matki wskazał, że nie posiadają "rachunków bankowych ze środkami pieniężnymi". Żądane wyciągi miały jednak pokazać nie tylko ich aktualne saldo, lecz także przepływ ewentualnych środków pieniężnych we wskazanym okresie czasu. Nie może też umknąć uwadze, że nie wszystkie zadeklarowane przez skarżącego środki pochłaniane są przez podane we wniosku wydatki. Różnica "na plus" wynosi ok. 130 zł, co pozwala na poczynienie pewnych oszczędności np. na poczet wynagrodzenia pełnomocnika, które w zależności od umowy może być np. płatne w dogodnych dla strony ratach.
Z tych wyżej podanych względów uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie zawodowego pełnomocnika. Dlatego orzeczono jak w pkt 2 postanowienia w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.