Uzasadnienie
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2008 r. Z. P. zwróciła się do Urzędu Gminy o zwrot działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w G., które zostały wywłaszczone z przeznaczeniem pod budowę skansenu, bądź wypłacenie jej ekwiwalentu pieniężnego za te nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] Wójt Gminy uznał się rzeczowo niewłaściwym do rozpatrzenia tej sprawy i przekazał ją do załatwienia według właściwości Staroście.
W zażaleniu na to postanowienie Z. P. podtrzymała swoje żądania zwrotu nieruchomości, ewentualnie zamiany na inne grunty.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako podstawę prawną wydanego orzeczenia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że organ I instancji przekazując wniosek strony do innego organu administracji publicznej, nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynikałaby właściwość rzeczowa organu do załatwienia sprawy. Kolegium podkreśliło, że przekazanie podania w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. jest możliwie tylko wówczas, gdy konkretny przepis prawa statuuje właściwość innego organu do rozpatrzenia podania, znajdującego się w posiadaniu organu przekazującego. Tym samym organ odwoławczy podał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia naruszyło wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. stosowanego do postanowień na mocy art. 126 k.p.a.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Z. P. podtrzymując swoje żądanie zwrotu nieruchomości położonych na terenie Gminy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2).
Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).
Oznacza to po stronie sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to - jak w niniejszej sprawie - postanowienie administracyjne, uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., w pkt 2, jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3, to jest naruszenie prawa materialnego, jeśli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa stanowiące podstawę wznowienia postępowania lub stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach a także inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Poddawszy zaskarżone postanowienie takiemu właśnie badaniu, sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] uchylające w całości postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] i przekazujące mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji uznał się rzeczowo niewłaściwym do rozpatrzenia podania Z. P. o zwrot nieruchomości położonych na ternie gminy i przekazał tę sprawę do załatwienia według właściwości Staroście.
Sąd stwierdził, że Wójt Gminy w sposób prawidłowy wydał postanowienie, gdyż uznając się niewłaściwym w tej sprawie przed wszczęciem postępowania administracyjnego - niezwłocznie przekazał wniesione do niego podanie do organu właściwego.
Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, przed wszczęciem postępowania administracyjnego stwierdzi swoją niewłaściwość w sprawie, która podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnym, powinien niezwłocznie przekazać to podanie do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W przypadku gdy organ administracji publicznej wszczął już postępowanie administracyjne i na tym etapie stwierdzi swoją niewłaściwość, to zobowiązany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a sam wniosek przekazać do załatwienia organowi właściwemu zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne prowadzone bowiem przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości jest postępowaniem bezprzedmiotowym przed tym organem (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1311/05, LEX nr 203867).
Stosownie do art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji.
Zgodzić się należy z organem II instancji, że Wójt Gminy wydając zaskarżone postanowienie nie wskazał przepisu prawa materialnego, a jedynie powołał przepisy prawa procesowego, jest to uchybienie, niemniej jednak nie stanowi ono podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wskazać należy, że organ II instancji jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy i wskazane wyżej uchybienia tego typu przez organ I instancji może naprawić we własnym zakresie, przywołując właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia (patrz: wyroku NSA OZ w Gdańsku z 6 maja 1999r., II SA/Gd 134/97 - LEX nr 44166).
Tymczasem organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (podając przy tym przepis art. 138 § 1 pkt 2 nie odpowiadający treści rozstrzygnięcia). Organ I instancji prawidłowo ustalił organ właściwy do rozpatrzenia podania, a rozstrzygnięcie kwestii będącej przedmiotem postępowania nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego stosownie do art. 138 § 2 k.p.a.
W/w uchybienie powoduje stwierdzenie przez Sąd naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ II instancji dające podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W postępowaniu ponownym Kolegium weźmie pod uwagę w/w wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.
Z przytoczonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Określenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawnienia się wyroku znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152 P.p.s.a.
Brak orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego jest wynikiem nie złożenia wniosku przez skarżącą w tym zakresie, mimo pouczenia jej o tym uprawnieniu.