Uzasadnienie
Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur "S" (dalej Stowarzyszeniem lub skarżącym), w sprawie o sygn. II SA/Rz 541/08, zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o prawo pomocy stowarzyszenie uzasadniło prowadzeniem działalności statutowej w zakresie ochrony krajobrazu kulturowego, popieraniem, inicjowaniem i opiniowaniem działań na rzecz ochrony krajobrazu. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiadane środki finansowe gromadzi i przeznacza na statutową działalność. Strona wykazała na swym rachunku kwotę 26 722, 77 zł. Stan konta jest związany z nierozliczoną konferencją, która odbyła się w dniach 13 i 14 maja 2008r. w Piszu.
Na obecnym etapie postępowania strona skarżąca zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. należnego z tytułu wniesienia skargi na decyzję wyrażającą odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Stwierdzono co następuje:
Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie zarówno w całości jak i w części.
Osoby prawne i pozostałe jednostki organizacyjne podobnie jak osoby fizyczne mogą ubiegać się prawo pomocy w zakresie częściowym. Norma zawarta w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), wymaga od składającego wniosek, aby do uzyskania okrojonej postaci prawa pomocy wykazał brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Nie jest w tym przypadku konieczne udowodnienie braku jakichkolwiek środków majątkowych przez wnoszącego o prawo pomocy.
Skarżący w treści swego wniosku podnosi, iż jego działalność nie ma charakteru zarobkowego. Potwierdza to kserokopia odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Pełnomocnik stowarzyszenia wyprowadza z rodzaju działalności prowadzonej przez jego mocodawcę następujący wniosek: ponieważ strona nie prowadzi działalności gospodarczej to nie może uczestniczyć w kosztach finansowych postępowania. Jednakże, niezarobkowy charakter działalności jednostki organizacyjnej nie jest argumentem, który miałby decydować o przyznaniu prawa pomocy. Fakt, że stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków - chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich - na prowadzenie działalności statutowej, w zakresie, w który wchodzą również sprawy sądowe (postanowienie NSA z 9 czerwca 2006r., sygn. II OZ 317/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. II OZ 360/08, niepubl.).
Stowarzyszenie posiada środki, które na dzień złożenia skargi, co najmniej kilkukrotnie przekraczały koszty finansowe procesu dotyczącego kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...]. Z kwoty w wysokości 26 722, 77 zł., (karta akt sądowych nr 10) można bez najmniejszych przeszkód pokryć nie tylko wpis sądowych ale również wszelkie inne obciążenia, które mogą zostać nałożone na stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Możliwości dysponowania tą kwotą na potrzeby uczestniczenia w kosztach niniejszej sprawy nie przeszkadza podniesiona przez stronę okoliczność nie rozliczenia kosztów organizowanej przez stowarzyszenie konferencji. Wydatki stowarzyszania o charakterze prywatno – prawnym nie korzystają z pierwszeństwa w zaspokajaniu przed kosztami sądowym. Koszty sądowe stanowią postać obciążeń publicznoprawnych, a przez to powinny być spłacane w pierwszej kolejności. Na taką kolejność wywiązywania się z ciężarów finansowych wskazuje art. 84 Konstytucji RP.
Ponieważ stowarzyszenie posiada środki finansowe na rachunku bankowym w kwocie znacząco przekraczającej wysokość wpisu sądowego oraz innych kosztów sądowych jego wniosek nie może zostać uwzględniony. Należy stwierdzić, iż w opisanych we wniosku PPPr okolicznościach majątkowych strony, przyznanie jej prawa pomocy stanowiłoby nieuprawnione nadużycie tej instytucji.
Z tych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy oparciu o art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.