Uzasadnienie
Skargą z dnia 15 lipca 2004r. J. S. reprezentując spółkę A. SJ. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie stanowisko Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2004r. dotyczące obowiązku wniesienia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za okres od stycznia do listopada 1997r. Stanowisko to zostało wyrażone w wyniku wezwania przez A. S.J., Wójta Gminy [...] o wyrażenie stanowiska w przedmiocie opłat.
W celu wyjaśnienia czy skarżąca spółka wyczerpała przesłanki do wniesienia skargi na wyżej wskazane stanowisko Wójta, Sąd wezwał spółkę o wyjaśnienie czy po otrzymaniu zaskarżonego stanowiska strona wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwana dalej p.s.a., a jeżeli tak należało udokumentować ten fakt.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Spółka przekazała w dniu 19 października 2004r. pismo w którym wyjaśnia, iż nie wzywała organu o usunięcie naruszenia prawa gdyż nie widziała takiej potrzeby. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spółka skierowała do organu gminy dopiero pismem z dnia 15 października 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
W pierwszej kolejności należy rozważyć kwestie dopuszczalności wniesienia skargi na stanowisko Wójta Gminy [...] wyrażone w przedmiocie istnienia obowiązku wniesienia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Materialno prawne podstawy do wyrażenia tego rodzaju stanowiska zawierają przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 47, poz. 1231 z późn. zm.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd według którego czynność organu polegająca na wyrażeniu stanowiska w przedmiocie ustalenie opłaty nie posiada cech decyzji administracyjnej lecz czynności materialno - technicznej. NSA w uchwale z dnia 23 czerwca 1997r. wyraził pogląd, iż ustalanie opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisu prawa, dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ lub w drodze samoobliczenia, co według sądu powoduje, że decyzyjny tryb ustalania opłaty narusza prawo /uchwała pięciu sędziów NSA z 23 czerwca 1997r. OPK 1/97, ONSA nr 4, poz. 149/.
Ponadto, w uzasadnieniu tej uchwały wyraźnie stwierdzono, iż stanowisko wyrażone w przedmiocie obowiązku opłaty, jako akt lub czynność dotycząca stwierdzenia obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa, będzie podlegać kontroli sądowej na podstawie i w trybie przepisów art. 16 ust. 1 pkt 4 i art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) dalej zwana ustawą o NSA. Pogląd wyrażony w powołanej uchwale jest aktualny również na gruncie obecnie obowiązujących regulacji postępowania sądowoadministracyjnego. Tym bardziej, że ustawodawca poprzez art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwana dalej p.s.a. poszerzył w porównaniu do wcześniej obowiązującego stanu, zakres sądowej kontroli aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.
Obecnie, wystarczy aby akt lub czynność dotyczyła uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa a nie jak było to na gruncie przepisów ustawy o NSA, by stwierdzała istnienie bądź nieistnienie prawa bądź obowiązku.
W odróżnieniu od wcześniej obowiązujących regulacji, nowe przepisy procedury sądowoadministracyjnej w bardziej precyzyjny sposób regulują tryb wnoszenia skarg na akty lub czynności określone treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.s.a. Według przepisu art. 52 § 3 p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W rezultacie, aby skarga na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej mogła zostać merytorycznie rozpoznana przez Sąd, skarżący powinien w określonym terminie i przed złożeniem skargi wezwać organ o usunięcie naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka nie skierowała do Wójta Gminy [...] wezwania o usunięcie naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu. Powinna to zrobić w terminie 14 dni licząc od dnia 7 lipca 2004r. czyli od dnia doręczenia stanowiska organu. Wezwanie to zostało sformułowane dopiero w dniu 15 października 2004r. a więc już po złożeniu skargi do sądu. Oznacza to, że A. S.J. wnosząc skargę do sądu nie wypełnił obowiązku skierowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia otrzymania stanowiska a ponadto wniósł skargę przed skierowaniem tego wezwania do organu. Rozpoznanie tak wniesionej skargi jest więc niedopuszczalne, zaś sama skarga powinna zostać odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a.
Z wyżej wskazanych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4, art. 52 § 3 oraz art. 51 § 1 pkt 6 p.s.a.