Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 61/13
Strona skarżąca A. Sp. J. po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Sprawa, którą zainicjowała Spółka nie została dotychczas zakończona przed WSA.
Żądanie Spółki o przyznanie prawa pomocy zostało uzasadnione bardzo złą sytuacją majątkową i dochodową. Spółka nie posiada środków na uregulowanie powstających należności. Sporządzony na dzień 31 sierpnia 2012 r. bilans wskazuje stratę w wysokości 1438122 zł. Ta sytuacja jest spowodowana problemami z uzyskaniem wynagrodzenia za usługi przewozu składników do budowy autostrad i dróg publicznych jakie powstały w 2012 r.
Stwierdzono, co następuje:
Strona skarżąca nie wykazała w wymaganym przez prawo procesowe stopniu zaistnienie warunków uzyskania prawa pomocy.
W przypadku osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej zwana P.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy zostało uzależnione od uznania rozpoznającego wniosek referendarza sądowego lub sądu.
W aktualnej sytuacji procesowej, Skarżąca spółka jest obowiązana do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Na kolejnych etapach postępowania sądowego koszty te mogą obejmować opłatę kancelaryjną za sporządzenie i wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem, wpis od skargi kasacyjnej wysokości 100 zł. Te obowiązki mają charakter potencjalny, a więc nie muszą w ogóle powstać. Realnym i stosunkowo największym obciążeniem finansowym jest podany wyżej wpis sądowy.
Odnosząc istniejące i przyszłe obciążenia finansowe wynikające z faktu toczącego się przed WSA postępowania sądowego, nie można stwierdzić że spółka A. Sp. J., nie jest w stanie wywiązać się z tych obciążeń. Z treści informacji pochodzących z KRS wynika, że wymieniona Spółka prowadzi lub może prowadzić wiele dochodowych rodzajów działalności gospodarczej. Transport towarów jest tylko jedną z wielu działań zarobkowych Skarżącej. O sporych rozmiarach działań zarobkowych Spółki świadczy przychód netto ze sprzedaży w wysokości 3206499,64 zł. O stracie decydują natomiast wysokie koszty działalności operacyjnej w wysokości 4906001,93 zł. Jest oczywistym, że Spółka dla prowadzenia tak szeroko zakrojonej działalności, musi posiadać szereg wartościowych składników majątkowych. Ta kwestia został zupełnie pominięta we wniosku PPPr. Rozmiary a także rodzaje działań zarobkowych strony sugerują, że Spółka będąc profesjonalnym uczestnikiem gry rynkowej, powinna przewiedzieć w organizowaniu swej aktywności odpowiednią kwotę pieniężną, która pozwoliłaby Jej na pokrycie kosztów sądowych prowadzonych z jej udziałem postępowań sądowych.
Uczestniczenie w tych postępowaniach jest wpisane w ryzyko gospodarcze przedsiębiorcy, stąd należy od niego wymagać podwyższonej zapobiegliwości. Konieczność oszczędzania przez przedsiębiorców środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniach sądowych zgodnie podkreśla orzecznictwo (zob. m.in. postanowienie NSA z 27 grudnia 2004 r. sygn. FZ 172/04, LexPolonica nr 2400836)
Dlatego należy wymagać od Skarżącej Spółki, aby pokryła własnym staraniem koszty sądowe sprawy z jej skargi a więc m.in. wpis sądowy. Jego wysokość odniesiona do rozmiarów działalności gospodarczej z pewnością nie przekracza możliwości majątkowych wnioskodawczyni. Ponadto nie sposób pominąć, iż podnoszone przez Stronę trudności finansowe mają charakter przejściowy, skoro wynikają z niewywiązywania się Jej kontrahentów z zawartych umów. Należności pieniężne, o których pisze Spółka będą pewnością egzekwowane na drodze postępowania cywilnego.
Z tych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.