Uzasadnienie
do wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, utrzymał skarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podano, że wskazanym wyżej rozstrzygnięciem Starosta udzielił A. Sp. z o.o. na okres 10 lat, pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do ziemi oczyszczonych ścieków deszczowo-roztopowych z terenu stacji obsługi samochodów ciężarowych, zlokalizowanej na działkach nr 1719/10 oraz 1719/11 w miejscowości O. oraz na wykonanie przepustu na rowie przy drodze nr 1712/1 w miejscowości O. z kręgów żelbetowych ø 100 cm, długości 25 m, jako dojazd do działek nr 1719/10 i 1719/11. Jednocześnie w pkt II wskazano warunki udzielenia powyższego pozwolenia.
Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła Spółka z o.o. A. wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając następujące naruszenia:
- - art. 125 pkt 2, art. 126 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.
Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przepustu na rowie, mimo, że z decyzji nie wynika, aby dla wskazanej inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanie kwestionowanej decyzji w sytuacji, kiedy inwestorowi nie przysługuje żaden tytuł prawny do dysponowania działką nr 1712/1, art. 10 § 1, art. 81, art. 78 § 1, art. 80, art. 7 i art. 77 § 1 KPA poprzez pozbawienie odwołującego się prawa do czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, bowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy nastąpiło już po dacie wyznaczonego przez organ I instancji terminu ostatecznego zaznajomienia się z materiałem dowodowym sprawy.
Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uznał, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do jego zarzutów wskazał, że akta sprawy zawierają wydaną dla inwestycji, której dotyczy sprawa decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, zaopatrzoną w klauzulę ostateczności z dnia 11 lutego 2005 r.
Organ powołał także art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne, wedle którego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących do tych nieruchomości i urządzeń.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego niezapewnienia stronie należytego udziału w postępowaniu Wojewoda zwrócił uwagę, iż z notatki służbowej sporządzonej w dniu 25 marca 2008 r. wynika, że przedstawicielowi strony odwołującej się – E. K. umożliwiono w tym dniu zapoznanie się z aktami sprawy. Do dnia wydania przez Starostę decyzji tj. do dnia [...] kwietnia 2008 r. nie zostały zgłoszone przez odwołującą się Spółkę jakiekolwiek uwagi czy też zastrzeżenia.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. pełnomocnik Sp. z o.o. A. z siedzibą w R. wniósł o uchylenie jej w całości, jak też o wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucił - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
- - art. 10 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 KPA przez pozbawienie strony skarżącej prawa czynnego udziału w postępowaniu w ten sposób, że przed wydaniem decyzji pełnomocnikowi uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłoszenie uwag i wniosków, bowiem zawiadomienie o powyższej możliwości zostało mu doręczone w dniu 20 czerwca 2008 r., a więc w dniu w którym upływał wyznaczony przez organ termin do skorzystania z powyższego uprawnienia,
- - art. 80 i art. 81 w zw. z art. 140 KPA przez wydanie skarżonej decyzji w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie dowodów, co do których brak było możliwości wypowiedzenia się,
- - art. 125 pkt 2, art. 126 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne wobec faktu, iż dla inwestycji w postaci budowy przepustu na rowie przy drodze nie wydano wcześniej decyzji o warunkach zabudowy.
Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że jedyną decyzją dotyczącą warunków zabudowy o której istnieniu jest mu wiadomo to decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2004 r. (nie zaś jak wskazuje organ drugoinastancyjny z dnia [...] kwietnia 2004 r.). Nie dotyczy ona jednak inwestycji polegającej na budowie urządzenia wodnego - przepustu na rowie przy drodze nr 1712/1. Nadto wskazana decyzja nie przewiduje jakiejkolwiek inwestycji na powyższej działce ani też na przyległym do niej rowie.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w postępowaniu przed Starostą brak jest jakichkolwiek uchybień. Zwrócił uwagę, iż zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją w terminie do dnia 10 czerwca 2008 r. strona skarżąca otrzymała w dniu 6 czerwca 2008 r., poza tym termin ten następnie został przedłużony do 20 czerwca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 powoływanej dalej jako p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności w przypadku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 KPA (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje więc podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego.
Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący.
Wnioskiem z dnia 29.02.2008 r. A. Sp. z o.o. domagała się od Starosty wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do ziemi z terenu projektowanej Stacji Obsługi Samochodów Ciężarowych [...] na działkach 1719/10 i 1719/11 w miejscowości O. oraz na wykonanie przepustu w rowie przydrożnym przy drodze przebiegającej przez dz. nr 1712/1 w miejscowości O. Do wniosku dołączono:
- - operat wodnoprawny,
- - decyzję Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków usługowo-handlowych Autoryzowanej Stacji Obsługi samochodów ciężarowych [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz salonem sprzedaży i Autoryzowanej Stacji obsługi [...] z serwisem samochodów ciężarowych i naczep, stacji kontroli pojazdów wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budynku usługowo-gastronomicznego z miejscami noclegowymi, parkingów dla samochodów ciężarowych i TER, placu manewrowego dla samochodów, bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, oczyszczalni ścieków oraz ekranów akustycznych na działkach nr 1719/8,1719/9,1719/10,1719/11,1719/12 i 1719/13 położonych w miejscowości O. na rzecz A. Sp. z o.o. – [...],
- - opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.
Starosta w oparciu o przedstawione dokumenty uwzględnił złożony wniosek decyzją z dnia [...].04.2008 r., a Wojewoda zaskarżoną decyzją z [...].06.2008 r. rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy.
Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo i zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Objęte wnioskiem odprowadzenie ścieków do ziemi jest - w świetle przepisu art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) zwanej dalej ustawą – szczególnym korzystaniem z wód. W związku z powyższym ten rodzaj korzystania z wód wymaga uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wykonanie przepustu przez rów jest w świetle przepisu art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy wykonaniem urządzenia wodnego, co skutkuje - z uwagi na brzmienie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - również koniecznością uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Podstawę jego udzielenia stanowią załączone do wniosku:
- - operat wodnoprawny,
- - decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana – w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego,
- - opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.
Wnioskodawca załączył wprawdzie do wniosku wskazane wyżej dokumenty, jednak nie mogły one stanowić podstawy do jego uwzględnienia.
Złożony do akt sprawy opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym nie został podpisany przez osobę sporządzającą go, tak więc nie wiadomo kto sporządził ten dokument i nie można przyjąć, że spełnia wymogi załącznika określonego w art. 131 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Wbrew twierdzeniom organów nie można przyjąć, że załączona do wniosku decyzja Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków usługowo-handlowych Autoryzowanej Stacji Obsługi samochodów ciężarowych [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz salonem sprzedaży i Autoryzowanej Stacji obsługi [...] z serwisem samochodów ciężarowych i naczep, stacji kontroli pojazdów wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budynku usługowo-gastronomicznego z miejscami noclegowymi, parkingów dla samochodów ciężarowych i TER, placu manewrowego dla samochodów, bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, oczyszczalni ścieków oraz ekranów akustycznych na działkach nr 1719/8,1719/9,1719/10,1719/11,1719/12 i 1719/13 położonych w miejscowości O. na rzecz A. Sp. z o.o. – [...] spełnia wymogi określone w art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Zaznaczenia wymaga fakt, że wniosek dotyczy wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do ziemi oraz na wykonania przepustu w rowie przydrożnym. Konieczność uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczy zarówno odprowadzania wód opadowo-roztopowych do ziemi jak i wykonania przepustu w rowie przydrożnym. Wykonanie urządzeń pozwalających na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do ziemi wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W tym zakresie wnioskodawcy uzyskali powoływaną wcześniej decyzję Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...], która dotyczy między innymi inwestycji polegającej na budowie bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe i oczyszczalni. Inwestycja polegająca na wykonaniu przepustu w rowie wymaga również uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.) przewiduje, że ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy wymaga zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego.
Poza sporem pozostaje, że dla terenu na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja brak jest planu miejscowego. W rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przedmiotowy przepust jest obiektem budowlanym i jego budowa wymaga - w świetle art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy nie obejmuje swoimi ustaleniami inwestycji polegającej na wykonaniu przedmiotowego przepustu. Brak decyzji o warunkach zabudowy w zakresie obejmującym wykonanie przepustu w rowie uniemożliwiał uwzględnienie wniosku udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i to zarówno co do odprowadzania wód opadowo-roztopowych do ziemi, jak i wykonania przepustu w rowie przydrożnym.
Zgodnie z opisem prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonym w języku nietechnicznym obie inwestycje są związane ze sobą, w tym sensie, że inwestycja pozwalająca na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do ziemi nie może funkcjonować bez przepustu w rowie, bowiem do rowu będą odprowadzane wody nagromadzone w studzience zbiorczej. W opisanej sytuacji wniosek o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak stosownej decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 10 KPA poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na uniemożliwienie przez organ II instancji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie uwag i wniosków wskutek zawiadomienia w dniu 20.06.2008 r. o możliwości skorzystania z tego uprawnienia do dnia 20.06.2008 r. Prawdą jest, że pełnomocnik strony skarżącej pismo takie otrzymał w dniu, kiedy wskazany termin upływał. Było to jednak już drugie zawiadomienie w tej materii. Pierwsze datowane na dzień 28.05.2008 r. otrzymał w dniu 6.06.2008 r. (piątek) określało termin wypowiedzenia się do dnia 10.06.2008 r. (wtorek). Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że od złożenia przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. odwołania w aktach sprawy nie pojawił się żaden dodatkowy materiał dowodowy. Pełnomocnik skarżącego mógł z łatwością we wskazanym terminie zapoznać się z materiałem zebranym w przedmiotowej sprawie, bowiem znał go zapewne już w momencie sporządzania odwołania od decyzji organu I instancji.
Ponadto nawet, kiedy zakreślony termin z jakiegoś powodu był dla niego zbyt krótki pełnomocnik mógł poinformować o tym organ i domagać się określenia nowego terminu. Oczywistym jest, że obowiązkiem organów jest przestrzeganie regulacji zawartej w przepisie art. 10 KPA, jednak również od pełnomocnika strony postępowania, będącego radcą prawnym oczekiwać należy dbałości o interesy swojego mocodawcy poprzez aktywne uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. W analizowanym przypadku przejawem aktywnego uczestnictwa byłoby przynajmniej sporządzenie pisma z żądaniem określenia nowego terminu do złożenia uwag i wniosków.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że krótki termin, jaki pozostał stronie skarżącej do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji nie miał wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając ponownie wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy wziąć pod uwagę zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu i doprowadzić do autoryzacji opisu prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonego w języku nietechnicznym oraz wyjaśnić kwestię posiadania przez wnioskodawcę decyzji o warunkach zabudowie w zakresie dotyczącym wykonania przepustu w rowie. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku organ wyda decyzję, stosownie do poczynionych ustaleń.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.