Uzasadnienie
SA/Rz 631/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. wydaną w sprawie o Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję - rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji S. S. -referenta Zespołu Interwencyjnego Referatu Patrolowo- Interwencyjnego Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji.
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 41 ust. 2 pkt 8 i 45 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58, ze zm.) i art. 138 §1 pkt 1 kpa.
Z jej uzasadnienia i akt postępowania w sprawie wynika, że zostało ono wszczęte z urzędu przez Komendanta Powiatowego Policji, o czym skarżącego powiadomiono pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r.
W następstwie tegoż postępowania decyzją z dnia [...] maja 2004r. opisaną wyżej zwolniono S. S. ze służby w Policji w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa.
W jej motywach podniesiono, że w Prokuraturze Rejonowej w R. prowadzone jest śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy z Posterunku Policji w D. Dnia 29 marca 2004r., Prokuratura ta zawiadomiła o przedstawieniu sierżantowi S. S. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 §1,271 §1 i 276 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. polegającego na tym, że przekroczył on swoje uprawnienia, bowiem jako funkcjonariusz Policji prowadzący dochodzenie w sprawie [...], dotyczącej kradzieży z włamianien na szkodę K. M., usunął z akt tego postępowania protokół jej przesłuchania, jako świadka, sporządzony w dniu 20 września 2003r., wstawiając w jego miejsce protokół przesłuchania sporządzony dnia 17 października 2003r. a datowany na dzień 20 września 2003r. celem zatajenia faktu dokonania kradzieży z włamaniem i stworzeniu pozorów wykroczenia przeciwko mieniu.
Czyn ten stanowi występek z winy umyślnej i jest sciganuy z oskarżenia publicznego. Oznacza to wypełnienie przesłanek zwolnienia ze służby z art. 41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji, co uzasadnia jego zastosowanie.
W toku postępowania uzyskano w kwestii zwolnienia S. S. opinię organizacji związkowej wydaną przez Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów przy KPP.
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem w interesie społecznym leży natychmiastowe rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który dopuścił się przestępstwa a jego popełnienie jest oczywiste, zaś charakter czynu związanego ze służbą uniemożliwia jego dalsze w niej pozostawanie. Interes społeczny wymaga bowiem, by służbę w Policji pełniły osoby o nieskazitelnej opinii i przestrzegające prawa. S. S. wymogu tego nie spełnia. Za zastosowaniem natychmiastowej wykonalności decyzji przemawia interes służby a w szczególności potrzeba zapewnienia obsady stanowiska zwolnionego przez policjanta.
Odpis tej decyzji przesłano pełnomocnikowi skarżącego - jego ojcu J. S. oraz samemu skarżącemu.
W dniu 11 czerwca 2004r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło pismo opatrzone imieniem i nazwiskiem skarżącego, nadane UPT [...] w dniu 9 czerwca 2004r. adresowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji i zatytułowane "Odwołanie’
W piśmie tym zakwestionowano wspomniany rozkaz zarzucając, iż opiera się on wyłącznie na postanowieniu o przedstawieniu zarzutów a pomija fakt, że skarżący wcześniej złożył raport do Komendanta Głównego Policji zawierający opis nieprawidłowości w działaniu kierownictwa i funkcjonariuszy Posterunku Policji w D., w którym pełnił służbę. Raport ów, opisujący między innymi zdarzenie podmiany protokołu został wysłany przed ujawnieniem tego faktu a zatem nie można przyjąć, że podmiana ta służyła zatajeniu czegokolwiek, w szczególności faktu włamania. Zarzucane skarżącemu przestępstwo nie jest oczywiste, skoro nie znajduje ono potwierdzenia w skierowaniu p- ko niemu aktu oskarżenia. W orzecznictwie sądowym naruszenie obowiązków służbowych lub uprawnień nie jest tożsame z popełnieniem przestępstwa, bowiem może ono stanowić jedynie naruszenie dyscypliny służbowej. Postępowanie dyscyplinarne o ten sam czyn nie zostało dotychczas zakończone. Pismo nawołuje także do wzięcia pod uwagę negatywnych następstw niesłuszności a nawet przedwczesności decyzji o zwolnieniu ze służby.
Komendant Wojewódzki Policji potraktował to pismo jako odwołanie i rozpatrzył je wydając w jego następstwie decyzję z dnia [...] czerwca 2004r. opisaną na wstępie a utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach tej decyzji podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, iż o oczywistości popełnienia przestępstwa świadczą, poza faktem postawienia zarzutu jego popełnienia przez prokuratora, także raport S. S. z dnia 18 listopada 2003 r. adresowany do Komendanta Głównego Policji oraz jego przesłuchanie w charakterze podejrzanego dniu 26 marca 2004r. w Prokuraturze, gdzie przyznał on fakt podmiany protokołów przesłuchania świadka i antydatowania tego, który pozostawił w aktach a także usunięcia z akt pierwszego protokołu, który zniszczył Kierownik Posterunku Policji w D. Popełnienie przestępstwa z art. 231 k.k., 271k.k. i 276 k.k. uzasadnia zastosowanie zwolnienia ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy O Policji.
Organ II instancji zaznaczył, że czyn ten dyskwalifikuje S. S., jako policjanta, bowiem nie spełnia on przesłanek z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Za jego zwolnieniem przemawiał zarówno wzgląd na interes społeczny, jak i interes służby.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył S. S. wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w tej sprawie.
Stwierdził, że nie zgadza się z tą decyzją a korzystając z możliwości przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nie będzie bliżej swego stanowiska uzasadniał.
W piśmie uzupełniającym skargę złożył wniosek o dopuszczenie w charakterze dowodu wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 sierpnia 2004r. II SA/Rz 458/04, akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez Komendę Powiatowa Policji syg, [...] i akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R. [...]. W uzasadnieniu tego pisma zarzucił, ze zwolnienie go ze służby jest kontynuacją restrykcyjnych działań, jakie podjął przeciw niemu Komendant Powiatowy Policji za sporządzenie raportu do Komendanta Głównego Policji. W raporcie tym poinformował o przestępstwach, jakich dopuszczają się policjanci z Posterunku Policji w D. oraz ich przełożeni, między innymi Komendant Powiatowy Policji.
Pierwszym restrykcyjnym działaniem było przeniesienie go z Sekcji Dochodzeniowo- Śledczej do Sekcji Prewencji. Skarżący ukończył Wyższą Szkołę Policji w S. i posiadał przygotowanie, jakiego w praktyce nabywa się w pracy patrolowo- śledczej. Przeniesienie go do takiej pracy miało go zmusić, by się przestał "wychylać", to jest podejmować działania, które miały na celu ulepszenie pracy w Komendzie. Rozkaz o przeniesieniu go do tej służby zaskarżył do Sądu, który wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2004r. sygn. akt SA/Rz 458/04 stwierdził nieważność decyzji przenoszącej.
Zdaniem skarżącego p-ko twierdzeniu decyzji, iż popełnienie przez niego przestępstwa jest oczywiste przemawia tok postępowania dyscyplinarnego p-ko niemu. Gdyby popełnienie przestępstwa było oczywiste postępowanie dyscyplinarne powinno być ukończone orzeczeniem o wydaleniu go ze służby. Tymczasem to postępowanie nie zostało zakończone.
Także sprawa [...], która toczy się w Prokuraturze w R. dowodzi, że popełnienie przezeń przestępstwa nie jest oczywiste. Do tej bowiem pory nie sporządzono aktu oskarżenia w tej sprawie. Akta sprawy zawierają dowody tendencyjności w postępowaniu i złej woli Komendanta Powiatowego. Wskazuje na to choćby fakt, że pozostali winni przestępstw policjanci, którym przedstawiono zarzuty w tej samej sprawie nadal pracują w Policji, bądź poszli na emeryturę a jedynie do niego zastosowano tryb zwolnienia z art. 42 ust. 2 pkt 8.
Także organ II instancji postępuje wobec niego tendencyjnie, jako ze nie przesłał do WSA jego skargi na odmowę stwierdzenia nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu dyscyplinarnym oraz w sprawie przeniesienia go na inne stanowisko służbowe. Także skargę w niniejszej sprawie przekazano Sądowi z opóźnieniem.
Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę opisał przebieg sprawy i wyjaśnił, że choć odwołanie nie zostało podpisane przez skarżącego, został mu nadany prawem przepisany bieg.
Polemizując z twierdzeniami skarżącego organ wyraził pogląd, że kieruje się on subiektywnym rozumieniem zapisów ustawowych, co nie może być podstawą oceny podjętej w sprawie decyzji. Organ nie dopatrzył się uchybień natury formalnej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, uznał też, iż prawidłowo ustalono stan faktyczny i dokonano jego prawnej oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwanej skrótem P.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§1).
Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2).
Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (§1).
Ustawa z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) nie zawiera odmiennych w stosunku do określonych w art. 1 § 2 P.u.s.a uregulowań, co do zakresu kontroli sądu administracyjnego, stąd zaskarżona decyzja została poddana ocenie w aspekcie zgodności z prawem.
W jej następstwie Sąd doszedł do konkluzji, że wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Decyzja ta została wydana w postępowaniu odwoławczym wszczętym pismem skarżącego zatytułowanym odwołanie i opatrzonym jego imieniem i nazwiskiem, nie zawierającym jednakowoż jego podpisu.
Wobec faktu, że kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje wymogów szczególnych co do formy odwołania, zastosowanie w tej kwestii mają przepisy art. 63 tegoż kodeksu.
Zgodnie z §1 tego przepisu: podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej a także ustnie do protokołu.
Podług § jego § 3 podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził.
Od złożenia podpisu pod takim podaniem zwalnia jedynie niemożność lub nieumiejętność złożenia podpisu. W takim jednak wypadku podanie lub protokół powinno być podpisane przez inną osobę upoważnioną przez wnoszącego podanie, przy czym osoba ta winna obok podpisu uczynić o tym wzmiankę.
Przepis art. 63 §3 określa minimum wymagań formalnych, jakim powinno odpowiadać podanie, w tym także zgodnie §1 jego forma szczególna, jaką jest odwołanie służące stronie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji.
Należy do nich podpis osoby wnoszącej odwołanie na piśmie lub do protokołu. Podpis taki dowodzi, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszący odwołanie.
Tok postępowania organu w sytuacji, gdy podanie strony nie odpowiada wymogom formalnym określa art. 64.
Z jego §2 wynika, że jeżeli podanie nie czyni ono zadość innym, poza wskazaniem adresu, wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Wobec niespornego braku podpisu skarżącego pod odwołaniem organ winien był dokonać wspomnianego wezwania do uzupełnienia tego braku. Z uwagi na zapis art. 134 kpa wezwanie winno być opatrzone rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (patrz; Postępowanie administracyjne W. Chróścielewski, J.P. Tarno; wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 1999r., str. 130).
Organ odwoławczy orzekający w sprawie wezwania takiego nie dokonał naruszając w ten sposób przepisy art.63 §3 i 64 §2 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W następstwie bowiem tego naruszenia w krańcowym wypadku mogło dojść do uruchomienia postępowania odwoławczego bez woli strony a więc z urzędu, co czyniłoby zapadłą w nim decyzje dotknięto wadą nieważności (patrz; wyrok NSA z dnia 18 maja 1994r. S.A./Gd 2365/93, POP 1997/3/62.).
Sąd uznał, że wobec faktu, iż skarżący wyjaśnił, że odwołania nie podpisał przez zapomnienie i nie zaprzeczył woli jego wniesienia brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji
Nie uruchomienie procedury, która przesądziłaby o dopuszczalności odwołania, czyni przedwczesnym ocenę zarzutów skargi dotyczących meritum decyzji, tj. zwolnienia skarżącego ze służby.
W postępowaniu ponownym organ odwoławczy wezwie skarżącego do podpisania odwołania w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i dopiero, jeśli skarżący je podpisze rozpozna je, oceniając postępowanie i wszystkie elementy decyzji I instancji w świetle zarzutów odwołania, obowiązującego prawa materialnego i przepisów procedury, dając wyraz tej ocenie w uzasadnieniu swojej decyzji.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit c P.p.p.s.a.