Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia B. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. Podniósł, że od kwietnia 2013 r. przebywa w Zakładzie Karnym [...] "bez jakichkolwiek środków i pomocy z zewnątrz", zaś jego konto objęte jest egzekucją komorniczą. Nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy. Wśród członków wspólnego gospodarstwa domowego strona wskazała czwórkę dzieci, w tym dwoje pełnoletnich. Skarżący podał, że jest współwłaścicielem działki o powierzchni 28 arów, zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Wniosek B. S. podlega rozpoznaniu w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata. Związane jest to z brzmieniem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie ma strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga B. S. obejmuje postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla syna strony. W związku z powyższym skarżący zwolniony jest z mocy powołanej wyżej regulacji od wszelkich kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Rozpatrując zatem żądanie strony dotyczące ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że ustawodawca jako przesłankę powyższego (tzn. prawa pomocy w częściowym zakresie) wskazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nałożył jednocześnie ciężar wykazania znajdowania się w tego rodzaju sytuacji na wnioskującego o pomoc Państwa.
Celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie osób, które nie posiadają żadnych bądź dostatecznych dochodów na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w którym biorą udział. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, analiza przedstawionych przez wnioskodawcę danych oraz akt sprawy wskazuje na zasadność jego żądania. B. S. przebywa bowiem obecnie w zakładzie karnym. Nie posiada żadnych środków finansowych. Nie może także liczyć na pomoc "z zewnątrz". Jest dłużnikiem alimentacyjnym Prowadzona w stosunku do niego egzekucja alimentów na rzecz dwójki dzieci okazała się bezskuteczna, co było podstawą przyznania uprawnionym stosownych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (czego dotyczy niniejsza sprawa). Strona jest jedynie współwłaścicielem działki (28 arów) zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Nie posiada natomiast jakichkolwiek innych nieruchomości, czy też wartościowego mienia ruchomego nadającego się do spieniężenia. Z rachunku bankowego skarżącego prowadzona jest natomiast egzekucja.
Wszystko powyższe przemawia za zasadnością ustanowienia adwokata dla wnioskodawcy. Uwzględniono przy tym także etap, na którym znajduje się niniejsze postępowanie. W sprawie zapadł już bowiem wyrok oddalający skargę strony, która zamierza go zaskarżyć. W świetle jednak brzmienia art. 175 § 1 P.p.s.a. obowiązuje w tym zakresie tzw. przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że środek zaskarżenia – skargę kasacyjną sporządzić może tylko profesjonalny zastępca prawny.
Z tych względów uwzględniono wniosek B. S. i ustanowiono dla niego adwokata. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.