Uzasadnienie
J. Z. wezwana została do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W odpowiedzi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku oraz danych przedłożonych na stosowne wezwanie wynika, że J. Z. jest wdową i ma 81 lat. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszkając w domu zajmowanym także przez syna i jego żonę. Cierpi na choroby układu krążenia; ostatnio przeszła operację wymiany zastawki serca. Koszt leczenia, w tym lekarstw oraz wizyt lekarskich to ok. 350 zł miesięcznie. Skarżąca utrzymuje się z renty w wysokości 1076 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 207 zł (kwoty netto). Comiesięczne wydatki strony to: 660 zł - wyżywienie (skarżąca jest na specjalnej diecie), 50,50 zł – energia elektryczna, 63 zł – gaz, 12 zł – woda i ścieki, 61 zł – telewizja, telefon i Internet, 100 zł – opał, 70 zł - odzież.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." strony mają obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyłom od tej zasady przewidują regulacje zawarte w art. 243 i nast. P.p.s.a. dotyczące instytucji prawa pomocy. Pomoc ta może zostać przyznana w zakresie całkowitym i wtedy obejmuje tak zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata (radcy prawnego) – art. 245 § 2 P.p.s.a. albo też w zakresie częściowym i wówczas składa się na nią zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (radcy prawnego) – art. 245 § 3 P.p.s.a.
J. Z. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, przesłanką przyznania którego jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przepis ten nakłada wprost ciężar wykazania powyższego na składającego wniosek o wsparcie. Dlatego też to wnioskodawca, w celu uzyskania dofinansowania ze środków publicznych, winien złożyć pełne i klarowne oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Oceniając oświadczenie złożone przez J. Z. należy uznać, że wskazuje ono na zasadność złożonego przez nią wniosku. Wynika z niego bowiem, że cały dochód strony przeznaczany jest na zaspokojenie jej podstawowych w istocie potrzeb. Znaczną część wydatków stanowią przy tym te związane z wyżywieniem (660 zł), bowiem strona pozostaje na specjalnej diecie. Duże środki finansowe skarżąca przeznacza też na leczenie, jako że cierpi na choroby układu krążenia (350 zł). W takiej sytuacji uiszczenie przez nią tytułem wpisu od skargi nawet kwoty 100 zł (wpis od skargi w niniejszej sprawie), która stanowi najniższą przewidzianą przez prawodawcę opłatę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mogłoby skutkować powstaniem uszczerbku w zakresie jej koniecznego utrzymania. Skarżąca nie posiada zaś poza nieruchomością rolną o niewielkiej powierzchni 0,16 ha żadnych innych nieruchomości, jak też wartościowych przedmiotów, czy zasobów pieniężnych.
Zapewnienie zatem J. Z. gwarantowanego jej w Konstytucji RP prawa do sądu wymaga zwolnienia jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ich poniesienie leży bowiem poza zakresem możliwości płatniczych strony. O powyższym orzeczono o tym na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.