Uzasadnienie
do wyroku z dnia 23 lutego 2005 r.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 2 Kpa po rozpatrzeniu odwołania B.S. od decyzji Wójta Gminy K. z [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu aktu podano, że Wójt Gminy K. przyznał B.S. zasiłek rodzinny na dzieci: D. i Ł.S. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków stwierdzono, że B.S. spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania w/w świadczeń.
Od powyższej decyzji odwołała się B.S., stwierdzając, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci nie został jej przyznany, bowiem nie ustalono faktycznego stanu jej rodziny. W ślad za odwołaniem B.S. wniosła pismo z 8.07.2004r., w którym stwierdziła, iż dwoje swoich dzieci wychowuje sama, dzieci ani ona nie utrzymują żadnego kontaktu z ich ojcem, ma osobne wejście do domu i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. B.S. domagała się przyznania jej zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Organ I instancji rozpatrując wniosek przyznał B.S. zasiłek rodzinny na dzieci: D. i Ł. S. Nie odniósł się w żaden sposób do kwestii dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Kolegium stwierdziło, iż treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania jak też zakres rozstrzygnięcia. Organ nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Wójt rozpatrując wniosek winien ustosunkować się do wszystkich jego żądań, a wydając decyzję administracyjną uzasadnić ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła B. S.nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu zarzuciła jedynie, że Kolegium nie przyznało jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wnioskiem z dnia 25 maja 2004 r. skierowanym go Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. B.S. domagała się przyznania jej na dwoje dzieci zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Organ I instancji rozpoznając wniosek przyznał B S. decyzją z dnia [...] r. zasiłek rodzinny na dwoje dzieci nie przyznając jej dodatku do tegoż zasiłku, podając w uzasadnieniu, że rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków stwierdził, że wnioskodawczym spełnia przesłanki ustawowe do przyznania świadczeń.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło ją w całości wskazując, że organ nie odniósł się w żaden sposób do kwestii dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Wójt rozpatrując wniosek winien ustosunkować się do wszystkich jego żądań, a wydając decyzję administracyjną uzasadnić ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że w sprawach dotyczących decyzji wydanych w sprawach zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka wydanych w trybie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) zwanej dalej ustawą dopuszczalna jest kontrola sądowoadministracyjna. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy organem właściwym do przyznawania przedmiotowych świadczeń jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne lub otrzymującej świadczenia rodzinne. W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 32 ustawy). Nie budzi wątpliwości, że w przedmiocie przyznania świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych orzeka w formie decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zgodnie z art. 15 KPA postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zatem od takiej decyzji przysługuje odwołanie. Ponieważ ustawa nie zawiera wyjątku od zasady dwuinstancyjności przeto właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji organu gminy jest samorządowe kolegium odwoławcze. Od decyzji kolegium z kolei przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Dokonując merytorycznej kontroli przedmiotowej decyzji wskazać w pierwszej kolejności należy, że wniosek B.S. dotyczył dwóch świadczeń:
* zasiłku rodzinnego i
* dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Organ I instancji jedną decyzją przyznał wnioskodawczym zasiłki rodzinne na dwoje dzieci i nie uwzględnił jej wniosku, co do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Kryteria przyznawania dodatku zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka określa przepis art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Organ I instancji wydając decyzję nie zawarł w niej żadnych ustaleń które w wskazywałyby, dlaczego nie uwzględnił wniosku B.S. w tej materii. Zebrane przez organ I instancji dowody nie pozwoliły także na poczynienie tych ustaleń przez organ II instancji. Dotyczy to zwłaszcza okoliczności, czy B.S. jest rzeczywiście osobą samotnie wychowującą dzieci. W aktach organu I instancji znajdują się niepoświadczona kserokopia oświadczenia M.S. oraz niepoświadczona kserokopia umowy najmu mieszkania zawarta pomiędzy M.S. i B.S., jednak organ ten ani nie sprawdził zgodności tych pism z oryginałami ani nie poddał ich ocenie. W aktach sprawy znajduje się też wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, gdzie sprzecznie z treścią wspomnianych oświadczeń oraz twierdzeniami w odwołaniu i skardze B.S. podała, że wychowuje dzieci razem z ojcem. Te sprzeczności w materiale dowodowym oraz jego niewielka ilość upoważniają do stwierdzenia, że do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie.
Zachodzi tutaj konieczność przesłuchania składającej oświadczenie z dnia 21 czerwca 2004 r. M.S., konieczność przesłuchania ojca dzieci na rzecz których B.S. domaga się przyznania dodatku, przesłuchania wreszcie samej wnioskodawczym w związku ze wskazanymi sprzecznościami w jej twierdzeniach. Organ przeprowadzi również inne dowody, które wskaże wnioskodawczym B.S. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ I instancji wyda decyzję spełniającą wymogi wynikające z art. 107 KPA. Dotyczy to w pierwszej kolejności zawarcia w sentencji decyzji rozstrzygnięcia o żądaniach wniosku skarżącej, a więc zarówno o zasiłku rodzinnym, jak i o dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Uzasadnienie decyzji ma spełniać wymogi określone w § 3 powołanego artykułu, a więc między innymi ma wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego w znacznej części decyzja organu II instancji w świetle art. 138 § 3 KPA była uzasadniona, a więc skargę na nią należy uznać za nieuzasadnioną.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.