Uzasadnienie
B. M., J M. oraz A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] - nakazującą im rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] położonego przy ul. I. w J. Wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 500 zł, B. M. oraz J. M. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną.. Przedmiot rozpoznania stanowi wniosek B. M., natomiast żądanie J. M. zostanie rozpoznane odrębnie.
W zawartym na urzędowym formularzu wniosku (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach B. M. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz mężem J. Obydwoje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych odpowiednio w kwotach: 1222 zł oraz 1850 zł netto. Nadto, ich miesięczny dochód stanowi także kwota 2400 zł uzyskiwana z tytułu najmu lokalu oraz dodatek pielęgnacyjny do emerytury, przysługujący J. M. Na majątek rodziny składa się dom o powierzchni 110 m.kw., nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha oraz inna nieruchomość o pow. 0,11 ha. Składająca wniosek podniosła, że jest inwalidą drugiej grupy i od lat 90-tych pozostaje w ciągłym leczeniu.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
B. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, w ramach którego mieści się zwolnienie od kosztów sądowych - art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Uwzględnienie wniosku w tym zakresie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzależnia od wykazania przez składającego go od wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To zatem wnioskodawca w składanym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach winien w sposób szczegółowy opisać wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Brzmienie powołanego art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 199 P.p.s.a. (zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej) wskazuje na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy.
Może więc ona mieć zastosowanie do osób w naprawdę trudnej sytuacji rodzinno-bytowej, która uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania sądowego, a tym samym zamyka im drogę do sądu (przed którym postępowanie może się toczyć po uiszczeniu stosownej opłaty).
Przedmiotowa instytucja ma zatem wspierać osoby najuboższe, które po wyczerpaniu wszelkich możliwości nie są nadal w stanie zgromadzić środków pozwalających im na udział w danym postępowaniu.
Rozpoznając wniosek B. M. uznano, iż nie wykazała ona, że brak zwolnienia od kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i jej męża. Wnioskodawczyni nie wskazała bowiem na jakiekolwiek szczególne wydatki, które ją obciążają. Podniosła wprawdzie, że jest inwalidą i pozostaje w leczeniu, bez podania jednak jakie kwoty wydatków się z tym wiążą. Także z wniosku złożonego przez J. M. wynika, że leczy się on, jednak brak jest w nim podania konkretnej kwoty wydatków na ten cel.
Za odmową uwzględnienia wniosku skarżącej przemawia przede wszystkim fakt uzyskiwania przez nią i jej męża stosunkowo wysokich miesięcznych dochodów (ok. 5500 zł), przy wzięciu pod uwagę, iż wyżej wymienieni nie posiadają żadnych innych osób na swoim utrzymaniu. Uzyskiwaną, podaną wyżej kwotę mogą zatem przeznaczyć na zaspokojenie tylko i wyłącznie własnych potrzeb. Nadto rodzina oprócz domu, w którym mieszka dysponuje także nieruchomością rolną i innego rodzaju nieruchomością.
Należy także podnieść, że do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie, jak też do ponoszenia innych opłat na dalszym etapie postępowania zobowiązani są solidarnie wnioskodawczyni, jej mąż oraz syn A. M. Strony zatem mogą pomiędzy sobą ustalić w jakim zakresie każda z nich poniesie powyższe koszty. Tym samym ciężar ten może zostać odpowiednio rozłożony np. stosownie do możliwości płatniczych tychże osób.
Przy analizie okoliczności niniejszej sprawy uwadze nie mógł ujść także fakt, iż wnioskodawca korzysta z pomocy wybranego profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, który za swe usługi w tym zakresie pobiera odpowiednie wynagrodzenie. Gotowość jego poniesienia przez wnioskodawczynię oznacza, iż środki finansowe, które pozostają w jej dyspozycji pozwalają jej na to, bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Mając zatem na uwadze, że wnioskodawczyni nie przedstawiła danych świadczących o jej trudnej sytuacji materialnej, odmówiono przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie odstąpiono od wzywania do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, uznając, że wysoka kwota pozostających do jej dyspozycji miesięcznych dochodów pozwala na sfinansowanie udziału w niniejszym postępowaniu. Nie bez znaczenia w tym zakresie był także fakt, iż wnioskodawczyni – jak już zaznaczono – reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien był udzielić mocodawczyni stosownych wskazówek co do sposobu uzasadnienia składanego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.