Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 czerwca 2024 r. II SA/Rz 74/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę wniesioną na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu. Z zachowaniem terminu, pismem z 5 czerwca 2024 r. PP zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W dniu 2 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł sporządzoną osobiście przez siebie skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Wniesiona przez Skarżącego skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Dodatkowo, według przepisu art. 175 § 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona również przez:
- 1) doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami;
- 2) rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej.
Podkreślić należy, że ustawowy wymóg dopuszczalności sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników procesowych związany jest z wysokimi wymaganiami formalnymi skargi kasacyjnej. Istotą przymusu adwokacko-radcowskiego jest zatem konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata lub radcę prawnego – dlatego, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom z zasady zapewnić winien jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, który umożliwia sądowi kasacyjnemu należyte dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Powyższy wymóg ma charakter materialnoprawny i z tej przyczyny nie podlega sanowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt FSK 371/04).
Powołany wyżej przepis art. 175 § 1 p.p.s.a., który wprowadził tzw. "przymus adwokacki" w zakresie uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej skutkuje tym, że – co do zasady – wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej przez samą stronę. Tylko bowiem podmioty wymienione w art. 175 § 2 p.p.s.a., do których Skarżący się nie zalicza, uprawnione są do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście w imieniu własnym. Z treści art. 178 p.p.s.a. wynika natomiast reguła bezwzględna, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W tym kontekście wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej i podpisanej osobiście przez Skarżącego jako osobę fizyczną, który nie jest profesjonalnym prawnikiem i nie posiada cech określonych w art. 175 § 2 p.p.s.a., jest niedopuszczalne i uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, bądź przez osoby, o których mowa w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Oznacza to, że jest ona obarczona nieusuwalnym brakiem formalnym co w myśl art. 178 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. obligowało Sąd do jej odrzucenia.