Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, J. J. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Podtrzymał go następnie w urzędowym formularzu PPF, w którym podał, że jest rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne o powierzchni 2,36 ha. Utrzymuje się z tego gospodarstwa – miesięczny dochód to 862 zł. Nadto wykonuje drobne prace dorywcze. Cierpi na dyskopatię i z tego powodu poddawany jest zabiegom rehabilitacyjnym. Mieszka w domu o powierzchni 90 m.kw., w którym prawo dożywocia zapewnione mają S. i H. J. W celu uzyskania bardziej dokładnych danych odnoszących się do stanu majątkowego skarżącego, wezwano go o wskazanie, czy S. i H. J. prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe, a jeśli tak to podanie informacji dotyczących ich majątku i dochodów, wydatków na utrzymanie siebie i domu, średniej wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu wykonywanych prac dorywczych, jak też podanie posiadanych pojazdów mechanicznych, w tym związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skarżący wezwany także został do przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych jego i ewentualnych innych domowników.
W odpowiedzi J. J. podał, że S. i H. J. mieszkają pod innym niż on adresem, a zatem nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem siebie, domu (żywność, opał) i gospodarstwa (z tytułu podnajmowania sprzętu, nabycia środków ochrony roślin) oraz z tytułu opłacania składki ubezpieczeniowej wynoszą ok. 862 zł. Zaznaczył, ze wskazane we wniosku prace dorywcze dotyczą robót wykonywanych za usługi sprzętem rolniczym w jego gospodarstwie. Podał, że nie posiada pojazdów mechanicznych, nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, jak też nie ma rachunku bankowego. Zwrócił uwagę, że dochód miesięczny brutto z jego gospodarstwa domowego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z Urzędu Gminy [...].
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." Jego uwzględnienie uwarunkowane jest – stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – wykazaniem przez składającego go, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W świetle brzmienia tego ostatniego przepisu, strona zainteresowana pozytywnym rozstrzygnięciem w przedmiocie złożonego wniosku, powinna w sposób jak najbardziej pełny przedstawić wszelkie istotne dane, obrazujące jej sytuację rodzinną, bytową i majątkową. Wezwana natomiast do ich uzupełnienia winna podjąć należytą współpracę i udzielić wyczerpującej i zgodnej z treścią pytania odpowiedzi.
J. J. wezwany – w trybie art. 255 P.p.s.a. – do wskazania szczegółowo wymienionych informacji, wykonał to wezwanie tylko częściowo. Powyższe powoduje, że w sprawie istnieją wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji, w której skarżący się znajduje. Po pierwsze, wątpliwości tego rodzaju związane są z kwestią ilości osób prowadzących wraz ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe. W treści pierwotnie złożonego wniosku J. J. podał, że w stanowiącym jego własność domu, S. i H. J. zapewnione mają prawo dożywocia, natomiast odpowiadając na wezwanie wskazał, że osoby te zamieszkują pod zupełnie innym adresem.
Ponadto, w treści wniosku składający go podniósł, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego – wskazując w rubryce dochody: kwotę 862 zł oraz ich uzyskiwanie z tytułu prowadzenia takiego gospodarstwa. Nadto zaznaczył, że utrzymuje się z drobnych prac dorywczych, bez wskazywania jednak konkretnej kwoty otrzymywanej w związku z powyższym. Wykonując wezwanie podniósł natomiast, że prace dorywcze dotyczą robót wykonywanych za usługi sprzętem rolniczym w jego gospodarstwie. Nadal pozostaje zatem niejasne, czy skarżący otrzymuje za tego rodzaju prace jakiekolwiek środki pieniężne. Zaznaczył także, iż dochód miesięczny brutto uzyskiwany z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym ustalił na podstawie danych z Urzędu Gminy [...].
Należy w tym miejscu wskazać, że w rubryce formularza PPF dotyczącej wielkości osiąganych dochodów wskazane jest, by wpisać w niej dochód brutto. W sytuacji jednak, gdy skarżący jako prowadzący gospodarstwo rolne otrzymuje z tego tytułu określone środki pieniężne, oczywistym jest, że są to środki netto. Zastanawiającym w takiej sytuacji jest więc przedstawienie przez wnioskodawcę teoretycznego dochodu z własnego gospodarstwa, który mógłby być uwzględniony na potrzeby starania się np. o świadczenie z pomocy społecznej, a nie prawa pomocy, gdzie istotnym jest rzeczywisty dochód pozostający do dyspozycji strony. Należy także podnieść, że podając miesięczny dochód brutto w wysokości 862 zł skarżący podał jednocześnie, że jego faktyczne wydatki także oscyluja wokół tej kwoty. Oznacza zaś to, że muszą być pokrywane z jakiegoś innego źródła, którego skarżący nie wskazuje.
Powyższe niejasności nie pozwalają na uwzględnienie wniosku J. J. w całości. Dlatego też uznano, że sytuacja skarżącego kwalifikuje go do uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tj. w zakresie wpisu od skargi. Tylko bowiem ta opłata obciąża skarżącego na obecnym etapie postępowania. Jest ona jednak wysoka (500 zł) w porównaniu z deklarowanym przez stronę dochodem (862 zł), a więc jej poniesienie wiązałoby się niewątpliwie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy.
Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.