Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zasiłku celowego.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.).
O przyznanie zasiłku celowego, z przeznaczeniem na porycie kosztów opłat takich jak: gaz, energia elektryczna, wywóz śmieci, woda oraz drobne remonty, w kwocie 250 zł, zwróciła się J. W., wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r.
Przyznając decyzją z dnia [...] marca 2015 r. zasiłek celowy, z przeznaczeniem na dofinansowanie wyżej wskazanych opłat w wysokości 50 zł, Prezydent Miasta [...] wskazał, że wnioskodawczyni zamieszkuje u L. W. (były mąż), jednak prowadzi osobne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie pracuje dorywczo, nie posiada żadnego źródła dochodu. Jak podaje jest osobą przewlekle chorą, pozostaje w stałym leczeniu z powodu licznych schorzeń. Dokłada się do opłat mieszkaniowych, których koszty pokrywa L. W. Na dochód wnioskodawczyni składa się zasiłek okresowy w wysokości 271,00 zł. Ponadto utrzymuje się ona z pomocy uzyskanej z MOPS w [...] (posiłki w kuchni dla ubogich, zasiłek okresowy). Organ zaznaczył, że otrzymuje również pomoc w innej formie, jak np.: zasiłki celowe na zakup odzieży, obuwia, leków, okularów, dofinansowanie do sanatorium, pokrycie kosztów opłat mieszkaniowych.
W tak ustalonym stanie faktyczny organ uznał, że J. W. spełnia kryterium dochodowe warunkujące przyznanie zasiłku celowego. Odnośnie kwoty przyznanego zasiłku organ wskazał, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone przez MOPS wszystkie podstawowe potrzeby bytowe.
W odwołaniu od tej decyzji J. W. zawnioskowała o ponowne rozpatrzenie prośby i przyznanie jej zasiłku celowego za miesiąc styczeń 2015 r. w wysokości 250 zł. Przyznany zasiłek w kwocie 50 zł nie jest wystarczający.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu Kolegium podkreśliło charakter zasiłku celowego, który jest świadczeniem fakultatywnym, przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego i jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego. Wyznacznikami ustalenia wysokości tego świadczenia są sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznawany oraz możliwości finansowe i organizacyjne organu pomocy społecznej.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Kolegium wyjaśniło, że organ nie ma obowiązku przyznania świadczenia w takiej wysokości, która w całości pokrywa żądania zawarte we wniosku o pomoc. Decyzja w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, takie świadczenia otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. SKO wyjaśniło, że J. W. objęta jest pomocą MOPS w różnych formach i rozmiarach. Reasumując stwierdziło, że zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa, a organ nie przekroczył granic uznania.
W skardze na tę decyzję, złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. W. nie sprecyzowała kierunku jej weryfikacji. W jej ocenie orzekające w sprawie organy "dopuściły się przekroczenia granic swobodnego uznania".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu (tu decyzja) rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a).
Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2015 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego, z przeznaczeniem na dofinansowanie opłat mieszkaniowych w wysokości 50 zł, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, stanowią, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przepisy te nie określają kryteriów według jakich ustala się wysokość tego zasiłku.
Konstrukcja tych przepisów powoduje, że zasiłek celowy ma charakter typowo uznaniowy – jego przyznanie, a także określenie wysokości zależy od uznania organu. Uznanie to, co oczywiste, nie może być dowolne, a stanowisko organu pomocy społecznej w tej materii musi określać kryteria przyznania zasiłku lub odmowy i wyjaśniać je w uzasadnieniu decyzji. Organ administracji rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że rozpoznając taki wniosek opiera się na własnej ocenie potrzeb osób, czy rodzin ubiegających się o pomoc. Może więc, ale nie musi – nawet jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria do przyznania pomocy – takiej pomocy udzielić lub odmówić jej udzielenia. Organy administracji są bowiem obowiązane mieć na uwadze potrzeby wszystkich osób i rodzin znajdujących się w podobnie trudnej sytuacji życiowej i w miarę posiadanych środków zaspokajać ich najbardziej pilne i konieczne potrzeby.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca J. W. w dniu [...] stycznia 2015 r. złożyła wniosek o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej, tj. o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów opłat takich jak: gaz, energia elektryczna, wywóz śmieci, woda oraz drobne remonty, w kwocie 250 zł,
W wyniku jego rozpoznania Prezydent Miasta [...] przyznał skarżącej zasiłek celowy w wysokości 50 zł na dofinansowanie do bieżących opłat mieszkaniowych. Organ ten ustalił, że skarżąca zamieszkuje u L. W. (były mąż), jednak prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie pracuje dorywczo, nie posiada żadnego źródła dochodu. Jak podaje jest osobą przewlekle chorą, pozostaje w stałym leczeniu z powodu licznych schorzeń. Dokłada się do opłat mieszkaniowych, których koszty pokrywa L. W. Na dochód wnioskodawczyni składa się zasiłek okresowy w wysokości 271,00 zł. Utrzymuje się z pomocy uzyskanej z MOPS (posiłki w kuchni dla ubogich, zasiłek okresowy). Organ zaznaczył, że J. W. otrzymuje również pomoc w innej formie jak np.: zasiłki celowe na zakup odzieży, obuwia, leków, okularów, dofinansowanie do sanatorium, pokrycie kosztów opłat mieszkaniowych.
Niekwestionowane więc jest, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń z pomocy społecznej (wynoszące 542 zł).
Celem pomocy społecznej jest udzielenie pomocy w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, a nie zapewnienie stałego utrzymania.
Organ pomocy społecznej, ze względu na ograniczone możliwości finansowe, nie jest w stanie zaspokoić wszystkich oczekiwań skarżącej. Fakt zatem przyznania zasiłku celowego w wysokości 50 zł może budzić niezadowolenie skarżącej, jednakże takie rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Trafnie zatem zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w ramach uznania administracyjnego organ ma prawo dokonywać oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej (możliwości finansowych gminy).
Zarzuty skargi są nieuzasadnione, sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania wysokości przyznanej pomocy w formie zasiłku celowego i dokonanej przez organy orzekające w sprawie oceny potrzeb skarżącej. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organy dokonały ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej, niewadliwie i w sposób dokładny, zgodnie z przepisami art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Organy na podstawie zebranych dowodów i po ocenie całokształtu materiału dowodowego sprawy wyciągnęły trafne wnioski, które zostały należycie uzasadnione, w zgodzie z art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.