Uzasadnienie
A. S. w wyniku wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], argumentując to trudną sytuację materialną, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wskazał, że w wyniku powodzi jaka nawiedziła jego gospodarstwo w maju i czerwcu br. poniósł straty w budynkach i uprawach; na pow. 4,93 ha zniszczenia wyniosły 100 %, na 1,61 ha – 80 %, na 0,36 ha – 90 %, i na 0,74 ha – 70 %, co potwierdza załączona kserokopia protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód sporządzona przez Komisję Gminną. Stanowiło to również podstawę do przyznania mu jako osobie poszkodowanej zasiłku celowego w kwocie 700 zł. (kserokopia decyzji GOPS w C. z dnia 7 lipca 2010 r.).
Wg zawartego we wniosku oświadczenia, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i 14-letnim synem. Posiadane przez nich wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 160 m² wraz z nieruchomościami rolnymi o pow. 10,46 ha oraz 2 ciągniki rolnicze. Jedyne wykazane przez wnioskodawcę źródło dochodów to jego emerytura w kwocie 1584 zł., gospodarstwo z racji nawiedzenia powodzią przyniosło stratę.
Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno całości jak i w części) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy. Na zwolnienie to zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., składa się zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków składają się na koszty sądowe). Warunkiem przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w w/w zakresie jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W wyniku dokonanej analizy złożonego wniosku uznano go za częściowo uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych w nim okolicznościach. Ocena sytuacji materialno – bytowej A. S. i członków jego rodziny wskazuje, iż mimo posiadania przez nich zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i uzyskiwania przez wnioskodawcę stałych dochodów z pobieranej emerytury, poniesienie przez niego całości związanych ze skargą kosztów sądowych przekraczałoby jego możliwości płatnicze; oprócz wpisu od skargi którego opłacenie warunkuje nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie, do najbardziej prawdopodobnych należą opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia – w sprawie objętej skargą obydwie opłaty wynoszą po 100 zł.
Pobierana przez skarżącego emerytura nie należy do najniższych i w normalnych okolicznościach uzupełniana dochodami z gospodarstwa rolnego prawdopodobnie zapewnia mu i członkom rodziny utrzymanie na godziwym poziomie, nie wymagającym udzielania jakiegokolwiek wsparcia ze strony innych osób czy instytucji. W tym zakresie należy wziąć pod uwagę stosunkowo znaczny areał użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa wnioskodawcy, jego zmechanizowanie oraz uzyskiwane obok dochodów finansowych pożytki w naturze, które niewątpliwie w istotny sposób przyczyniają się chociażby do ograniczenia wydatków na zakup żywności.
Jak wynika jednak z informacji zawartych w uzasadnieniu wniosku PPF, popartych kserokopią wzmiankowanego powyżej protokołu, ten stan rzeczy uległ znacznemu zaburzeniu wskutek powodzi i negatywnych skutków, jakie ona wywołała w gospodarstwie rolnym A. S. (niezależnie od przytoczonych danych dot. oszacowania strat w uprawach należy wziąć pod uwagę szkody w budynkach, mimo braku ich bliższego określenia). Z pewnością wpłynęło to na poziom życia skarżącego i jego rodziny i miało bezpośrednie przełożenie na wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów, a w zasadzie ich utraty z gospodarstwa, które samo w sobie wygenerowało straty. Potwierdzeniem tego jest uzyskanie wsparcia finansowego z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłku celowego. Na likwidację skutków powodzi – co jak powszechnie wiadomo ma długotrwały charakter - skarżący zapewne także przeznacza część swoich dochodów pochodzących z emerytury.
Z tego względu postanowiono zwolnić go z obowiązku opłacenia wpisu od skargi, co przy innych koniecznych wydatkach nie mogłoby się odbyć bez rzeczywistego narażania jego i członków rodziny na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Zwolnienie od niego będzie dla skarżącego o tyle istotne i pomocne, że od jego opłacenia (przy założeniu spełnienia innych wymogów formalnych) uzależnione jest merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd.
Okolicznością, która nie może jednak umknąć uwadze przy rozpatrywaniu wniosku A. S. jest wzgląd na wyjątkowy charakter prawa pomocy wynikający m.in. z art. 199 P.p.s.a. ustanawiającym generalny obowiązek ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Ma to również potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym obowiązek ten odnosi się do każdej osoby posiadającej jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (m.in. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04).
Jak już wspomniano powyżej ma on z rodziną zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i stałe źródło dochodów (emeryturę). Pomimo bieżących trudności (w tym finansowych) spowodowanych powodzią i likwidacją jej skutków, doprowadzenie gospodarstwa do pierwotnej użyteczności niewątpliwie wpłynie na poprawę jego poziomu życia i możliwości płatniczych. Nie bez znaczenia pozostają też niewątpliwie pobierane dopłaty do produkcji rolnej, których płatność zazwyczaj ma miejsce pod koniec roku kalendarzowego.
Powyższe pozwala uznać, że skarżący ma możliwość partycypowania w kosztach postępowania na przyszłość i poniesienie przez niego pozostałych poza wpisem od skargi kosztów sądowych nie będzie przekraczało jego możliwości finansowych oraz nie będzie skutkowało uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jego i domowników. Koszty te jako uzależnione od konkretnego etapu postępowania sądowego są rozłożone w czasie, co zwłaszcza wobec ich relatywnie niskiej wysokości umożliwi mu poczynienie niezbędnych oszczędności, zwłaszcza jeżeli skarżący poniesienie tych kosztów przewiduje.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.