Uzasadnienie
Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę H. M. wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi w całości. Wskazała, że nie jest jej w stanie uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
We wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF skarżąca ponowiła to żądanie zaznaczając, że ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (tj. w zakresie wpisu od skargi). Motywując wniosek podniosła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wraz z mężem, który wchodzi w skład wspólnego z nią gospodarstwa domowego mieszkają w wynajmowanym mieszkaniu, utrzymując się z pobieranych emerytury i renty w kwotach: 900 zł i 1100 zł (obydwie kwoty netto). Na majątek rodziny składają się: budynek mieszkalno-gospodarczy w K. (50 m.kw.), nieruchomość rolna (26 arów) oraz "inna" nieruchomość (3ha). Comiesięczne wydatki strony to: 120 zł (gaz), 150 zł (prąd w wynajmowanym mieszkaniu), 100 zł (prąd w domu w K.), 350 zł (lekarstwa). Na opał w sezonie grzewczym wydawana jest kwota 1200 zł.
Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy możliwe jest bądź w całkowitym bądź też w częściowym zakresie – art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." W tym drugim przypadku w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O wsparcie w takich właśnie granicach ubiega się skarżąca wnosząc o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi (wpisu).
Analiza danych wniosku strony prowadzi do konkluzji, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Natomiast wbrew twierdzeniom skarżącej nie znajduje się ona w "bardzo trudnej sytuacji materialnej" uniemożliwiającej jej częściową choćby partycypację w kosztach zainicjowanego jej skargą postępowania. W tym miejscu należy podnieść, że składająca się na koszty sądowe w niniejszej sprawie opłata od skargi (zwolnienia od której dotyczy wniosek) wynosi 500 zł. Biorąc pod uwagę powyższą wysokość, jak też wysokość dochodów skarżącej i jej męża oraz comiesięcznych wydatków rodziny uznano, że uiszczenie podanej kwoty mogłoby prowadzić do uszczerbku w odniesieniu do podstawowych potrzeb strony.
Jednocześnie przyjęto, że pełne uwzględnienie żądania skarżącej prowadziłoby z kolei do nadużycia instytucji prawa pomocy, której celem jest pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien zatem najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.02.2012 r. II OZ 89/2012, www.nsa.gov.pl).
Zwolnienie H. M. od całego wpisu od jej skargi wyklucza fakt posiadania przez nią licznych (trzech) nieruchomości (w tym jednej zabudowanej budynkiem mieszkalno-gospodarczym, rolnej oraz o innym przeznaczeniu). Ponadto, po pokryciu wskazanych przez stronę wydatków na utrzymanie wynajmowanego mieszkania, domu oraz tych związanych z leczeniem (ok. 820 zł) pozostaje kwota wystarczająca do uiszczenia opłat dotyczących kosztu czynszu najmu mieszkania, wyżywienia oraz kwoty 250 zł tytułem połowy wpisu od niniejszej skargi.
Mając to na uwadze przychylono się częściowo do wniosku skarżącej i orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.