Uzasadnienie
W dniu 7 lipca 2008r., J. S. złożył do sprawy sygn. II SA/Rz 787/07 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA) na mocy wyroku z dnia 17 czerwca 2008r. sygn. II SA/Rz 787/07 o oddaleniu skargi J. S..
Pismem z dnia 11 lipca 2008r. referendarz sądowy wezwał J. S. o nadesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających odmowę przyznania renty żonie skarżącego H. S.. Wezwanie o nadesłanie tych dowodów należało wykonać w terminie 7 dni licząc od dnia jego doręczenia.
Wezwanie referendarza sądowego zostało doręczone J. S. w dniu 15 lipca 2008r. (karta akt sądowych nr 113). Odpowiedź J. S. wpłynęła do Sądu 21 lipca 2008r. (data wpływu do WSA). Strona w piśmie nazwanym zażaleniem i "kasacją II" opisuje stan faktyczny sprawy oraz wskazuje zarzuty przeciwko wyrokowi WSA. Do pisma strona skarżąca nie załączyła żądanych przez referendarza dowodów potwierdzających zawarte we wniosku PPF twierdzenie o odmowie przyznania jego żonie renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie można też na jego podstawie ustalić przyczyn nie wykonania obowiązku przedłożenia dowodów.
Stwierdzono, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż J. S. korzysta już z prawa pomocy w zakresie określonym w treści prawomocnego postanowienia WSA z dnia 8 stycznia 2008r. o sygn. II SA/Rz 787/07. Na mocy powyższego orzeczenia J. S. został zwolniony od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Występując z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, J. S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze referendarza i sądu, podobnie jak główne postępowanie rozpoznawcze, mogą być podejmowane w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego w sprawie przyznania prawa pomocy wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wątpliwości uzasadniające zastosowanie art. 255 P.p.s.a. zaistniały w związku oświadczeniem J. S. o wydaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o odmowie przyznania renty H. S.. Według treści wniosku, żona skarżącego nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Sytuacja dochodowa żony skarżącego jest istotna dla spełnienia przesłanek prawa pomocy, skoro przy ich ocenie należy brać pod uwagę nie tylko zasoby i możliwości wnioskującego, ale wszystkich osób, z którymi tworzy on gospodarstwo domowe. Strona, aby udowodnić swe twierdzenia o odmowie przyznania renty została zobowiązana do nadesłania dokumentów źródłowych. Konieczność bardzo skrupulatnego wyjaśnienia stanu majątkowego, na który powołuje się skarżący J. S. wynika z zakresu jego żądania. Strona wnosi bowiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a to wiąże się z wykazaniem bardzo rygorystycznych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być stosowane w sytuacjach szczególnych, gdyż jego skutki przerzucają ze skarżącego wszelkie ciężary finansowe wszczętego postępowania na budżet państwa, a w rezultacie na współobywateli. Przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym wyklucza się stosowanie zasady ustawowej wynikającej z art. 199 P.p.s.a.
Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania, strona skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego. J. S. nie wyjaśnił również przyczyn swego zaniechania. Oświadczenia skarżącego o pozbawieniu jego żony prawa do renty nie można uznać za wiarygodne skoro strona nie przedłożyła dowodów potwierdzających to twierdzenie.
Nie wykonując wezwania referendarza sądowego, J.S. nie starał się współpracować w wyjaśnianiu swej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Umożliwiałoby to dostosowanie zakresu prawa pomocy do możliwości wnioskującego. Należy stwierdzić, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.