Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołań oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2013 r. nr [...], o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów części wsi Z., gm. [...] o ogólnym obszarze 354,3295 ha, zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykonanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę J. O. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
E. H., J. W. oraz P. W., reprezentowani przez radcę prawnego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) na wyżej opisane postanowienie zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, tj. decyzji Starosty Powiatu z [...] lutego 2013 r. W treści uzasadnienia skargi zwrócono uwagę, że w przypadku wykonania decyzji Starosty spowoduje ona nieodwracalne skutki po stronie skarżących tj. zmieni strukturę własnościową nieruchomości należących do skarżących. W szczególności w odniesieniu do E. H. podniesiono, że w wyniku przeprowadzenia scalenia dojdzie do zmniejszenia powierzchni posiadanych przez nią gruntów, a projektowana droga przebiegać będzie zbyt blisko należącego do niej domu jednorodzinnego. W przypadku J. W. przy wykonaniu decyzji objętej wnioskiem zniszczeniu ulegną tunele foliowe, w których prowadzi uprawę roślin ozdobnych. W tej sytuacji skarżący poniesie znaczną szkodę majątkową, gdyż sprzedaż hodowlanych roślin stanowi jego jedyne źródło utrzymania.
Również w stosunku do P. W. dojdzie do poniesienia przez niego dodatkowych kosztów spowodowanych koniecznością przebudowy istniejącego ogrodzenia, a dodatkowo znacznemu zmniejszeniu ulegnie powierzchnia posiadanych przez niego gruntów.
Podkreślenia wymaga, że H. R. w skardze wniesionej do WSA na postanowienie SKO z [...] października 2013 r. wniosła również o wstrzymanie wykonania aktu tj.: "decyzji dotyczącej zagospodarowania spornych gruntów". W treści uzasadnienia skargi skarżąca nie podała jakichkolwiek okoliczności, dotyczących złożonego wniosku. Natomiast objęta skargą argumentacja strony podważa jedynie legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej decyzji. W ocenie Sądu wniosek skarżącej dotyczy wstrzymania decyzji organu I instancji, na co wskazuje użyte przez nią sformułowanie, że domaga się wstrzymania wykonania decyzji w części dotyczącej zagospodarowania spornych gruntów. Zaskarżone postanowienie dotyczy bowiem stwierdzenia niedopuszczalności odwołań oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: zwanej dalej P.p.s.a.), sąd na wniosek skarżącego może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności (w całości lub w części), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zatem we wskazanych sytuacjach szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że pojęcie wykonania użyte przez ustawodawcę w art. 61 P.p.s.a. należy odnosić do wszelkich aktów i czynności poddanych kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny (K. Defecińska-Tomczak, w: Z. Kmieciak (red.), Polskie sądownictwo administracyjne, Warszawa 2006, s. 108). W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie SKO wydane w trybie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.), tj. w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W ocenie Sądu rozpatrując skargę na tego typu postanowienie można w ramach art. 61 § 3 P.p.s.a. objąć skarżącego ochroną tymczasową w zakresie wykonywania decyzji wydanej w pierwszej Instancji. Stanowisko Sądu odpowiada prezentowanemu w doktrynie poglądowi, że nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wydane w trybie art. 134 k.p.a.), sąd administracyjny udzielił ochrony tymczasowej przed wykonywaniem decyzji organu I instancji. Innymi słowy wstrzymanie wykonania w drodze stosowania normy art. 61 § 3 P.p.s.a. rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji lub postanowienia) nie jest uwarunkowane tym, aby postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej ograniczało się do orzeczenia organu wydanego w drugiej instancji. Brzmienie zdania 3 art. 61 § 3 P.p.s.a odnoszące się do zakresu przedmiotowego udzielenia ochrony tymczasowej wzmacnia takie stanowisko, gdyż decyzja organu I instancji np. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mieści się w pojęciu "aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy" (por. R. Sawuła, Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl-Rzeszów 2008 r., s. 372-374).
Należy zwrócić uwagę, że decyzji organu I instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Podkreślenia wymaga, że decyzja Starosty Powiatu [...] została wydana [...] lutego 2013 r. Zatem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że została ona już wykonana. Z tej racji trudno mówić o istnieniu realnego niebezpieczeństwa powstania dla wnioskodawców skutków decyzji, przed którymi ma skarżących chronić instytucja ochrony tymczasowej.
Mając na względzie powyższe Sąd orzekł odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.