Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.L. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania w pobytu stałego.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że po rozpoznaniu wniosku M.L. decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie wymeldowania J.L. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego pod adresem K., ul. [...] 16A/53.
W uzasadnieniu organ I Instancji podał, że J.L. nie spełnia przesłanek określonych w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 z późn. zm., dalej "u.e.l.") koniecznych do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, tj. dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego bez wymeldowania się z niego.
M.L. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...], iż po zapadnięciu wyroku rozwodowego toczącego się obecnie przed Sądem Okręgowym w [...] zamierza wystąpić o eksmisję J.L. z przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Wojewoda [....] po rozpoznaniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 657 z późn. zm., dalej "K.p.a.") w związku z art. 5 ust. 1, art. 35 u.e.l. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wyjaśnił, że podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l. Z przepisów tych wynika, że organ gminy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w której zamieszkuje obywatel polski, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zatem w postępowaniu dowodowym konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Przy ustalaniu tej kwestii należy oprzeć się na obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okolicznościach, do których należeć będą m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
W ocenie Wojewody [...] w rozpoznawanej sprawie organ I instancji należycie ustalił i ocenił stan faktyczny, zapewniając jednocześnie stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu.
W trakcie oględzin lokalu przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2017 r. ustalono, że obecnie w przedmiotowym lokalu zamieszkuje M.L. wraz z dwiema córkami i wnuczką. J.L. opuścił lokal w dniu 23 września 2016 r., a jego ubrania zostały wyrzucone i pozostawione u sąsiadów, a potem zabrane przez J.L. Po paru dniach zamki do drzwi zostały zmienione.
Zeznania świadków przesłuchanych w dniu 7 września 2017 r.: J.C., S.L., K.L., M.M., K.L., M.L. potwierdziły, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, a J.L. został w niego wyrzucony. J.L. potwierdził, że w dniu 23 września 2016 roku jego rzeczy zostały wyrzucone przez córkę K.L. na klatkę schodową, po czym drzwi zostały mu zamknięte a on sam pozostał w pantoflach. Nie miał możliwości wejścia do mieszkania, gdyż klucz w zamku był włożony po drugiej stronie. W późniejszym czasie próbował dostać się do mieszkania jednak na skutek wymiany zamków nie miał takiej możliwości, a nowych kluczy nie otrzymał. J.L. zeznał, że chciałby powrócić do miejsca stałego zameldowania, ponieważ mieszkanie należy również do niego.
Zespół Interdyscyplinarny do Spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. poinformował, że została założona "Niebieska Karta", która zgodnie z przepisami może być tylko udostępniona sądowi. Ponadto J.L. po interwencji Policji w miejscu zamieszkania w dniu [...] września 2016 r. został wskazany jako osoba dotknięta przemocą w rodzinie. Po interwencji została wszczęta procedura, a J.L. opuścił mieszkanie i zamieszkał u swojej siostry w Iwoniczu, aby unikać kolejnych awantur.
W Sądzie Rejonowy w [...] pod sygn. akt [...] toczy się sprawa z powództwa J.L. przeciwko M.L. o ochronę naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego w Krośnie przy ul. [...] 6A/53. Natomiast w Sądzie Okręgowym w [...] toczy się sprawa o rozwód małżeństwa J. i M.L. Do dnia wydania przedmiotowej decyzji w ww. sprawach nie zapadły sądowe rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzone w przedmiotowej sprawie dowody z oględzin lokalu, zeznań świadków i przesłuchania stron postępowania oraz z dokumentów wskazują, iż J.L. nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Wskazuje na to także założona "Niebieska Karta", gdzie J.L. został wskazany jako osoba dotknięta przemocą w rodzinie. W celu uniknięcia dalszego znęcania się i kolejnych awantur zamieszkał u swojej siostry. Planowane przez odwołującą wystąpienie z wnioskiem o eksmisję nie ma wpływu na rozstrzygnięcie na obecnym etapie postępowania, Sprawa własności lokalu mieszkalnego nie jest przedmiotem postępowania o wymeldowanie i nie może mieć wpływu na wynik sprawy meldunkowej, prowadzonej w trybie art. 35 u.e.l. Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego winno być następstwem ustalenia definitywnego zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną. Materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie dostarczył wystarczających dowodów na to, J.L. nie zerwał kontaktu ani więzi emocjonalnej z miejscem stałego zameldowania.
Przychodził do miejsca stałego zameldowania parokrotnie, był wpuszczany, jednak później dostęp ten uniemożliwiono mu poprzez wymianę zamków w drzwiach. Organ I instancji w toku postępowania prawidłowo ustalił, że nie można mówić tu o dobrowolności, oraz o trwałości opuszczenia.
Dodać także należy, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba została usunięta z lokalu przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych uniemożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. J.L. w dniu [...] czerwca 2017 r. wniósł do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o przywrócenie stanu posiadania spornego lokalu z zachowaniem rocznego terminu wniesienia od chwili opuszczenia.
Reasumując należy przyjąć, iż w w/w przypadku zachodzą przesłanki negatywne uniemożliwiające wymeldowanie J.L. ze spornego lokalu Decyzja administracyjna o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego nie może zastępować eksmisji komorniczej. Dopiero wykonanie prawomocnego wyroku eksmisyjnego mogłoby stanowić przesłankę do wymeldowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.L. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
- - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji cechowało się uchybieniami natury procesowej, jak i obrazą prawa materialnego, co skutkować winno uchyleniem skarżonej decyzji w całości;
- - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawne materiału dowodowego, prowadzącej do niezasadnego wniosku, iż uczestnik J.L. opuścił sporny lokal z przymusu, podczas gdy z moich zeznań – M.L. - wynika, iż w dniu 24 września 2016 roku wrócił do mieszkania i zabrał z niego swojego rzeczy, a ponadto pomimo ustalenia przez organ II instancji, iż J.L. aktualnie mieszka u siostry, a zatem zmienił centrum życiowe, co z kolei skutkowało naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 6 K.p.a., zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 K.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli, o której mowa w art. 8 K.p.a.;
- - art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2010.217.1427.), zwanej dalej: "ustawą", poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy uczestnik J.L. opuścił lokal dobrowolnie, w wyniku uprzedniej kłótni, którą sam sprowokował, której źródłem było agresywne zachowanie J.L., a zatem opuszczenie lokalu było skutkiem zawinionego działania uczestnika.
Mając powyższe na uwadze zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia na jego rzecz od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w przepisami prawa.
Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).
Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 § 1 P.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą orzekania o wymeldowaniu jest przepis art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017 r., poz. 657).
Z cytowanego przepisu wynika, że właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania z lokalu osoby, która opuściła mieszkanie nie dopełniając obowiązku wymeldowania się.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona w rozumieniu art. 35 cyt. ustawy jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny.
Zatem prowadząc postępowanie dowodowe należy wykazać, iż dana osoba faktycznie nie przebywa we wskazanym lokalu, lecz także to, że opuszczając lokal osoba ta miała zamiar zerwania z nim związku i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce oraz że opuszczenie miało charakter dobrowolny.
Przy ustaleniu tych okoliczności nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Należy zgromadzić możliwe do ustalenia okoliczności, do których należeć będą m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w lokalu objętym wnioskiem o wymeldowanie.
Z przesłuchanych w trakcie prowadzonego postępowania świadków wynika, iż J.L. został wyrzucony z mieszkania. Świadek J.C. zeznała, że była obecna przy tym jak córki wyrzucały jego rzeczy z mieszkania, które następnie pozostawił u niej. Z mieszkania zabrał tylko bieliznę pozostawiając wszystko w mieszkaniu. Zamki w mieszkaniu zostały wymienione i kilkakrotne próby dostania się do dotychczasowego miejsca pobytu były bezskuteczne. Zespół Interdyscyplinarny do Spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Krośnie poinformował organ, że J.L. została założona "Niebieska Karta" dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie.
Przed sądem powszechnym toczy się również postępowanie z powództwa M.L. o ochronę naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego w K. pod sygn. akt [...].
Wszystkie te okoliczności potwierdzają, iż opuszczenie lokalu przez J.L. w K. przy ulicy [...] 16 A/53 nie miało charakteru dobrowolnego.
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania dowodowego są nieuprawnione, podobnie jak i zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, co do dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd skargę oddalił.