Uzasadnienie
W dniu [..] listopada 2009r. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [..].08.2009r. znak [...] wskazując jako podstawę wznowienia nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji a ujawniły się dopiero po jej wydaniu (art. 145 pkt 5 k.p.a.) i domagając się uchylenia w/w decyzji w zakresie, którym zobowiązuje wnioskodawcę do uiszczenia opłaty za usunięcie lipy w kwocie 328.230,68 zł.
W uzasadnieniu podania wskazano, iż przedmiotową decyzją za usunięcie dwu-pniowej lipy nakazano wnioskodawcy uiszczenie opłaty w kwocie 328.230,68 zł przyjmując w ustaleniach faktycznych, iż drzewo jest w stosunkowo dobrym stanie zdrowotnym i wymaga jedynie przeprowadzenia odpowiednich zabiegów konserwacyjnych. W ocenie strony ustalenia leżące u podstaw decyzji ostatecznej zostały zweryfikowane po wycięciu drzewa, kiedy okazało się, że drzewo jest zaatakowane przez organizmy szkodliwe i wewnątrz całkowicie spróchniałe. W ocenie PWSZ w K. biorąc pod uwagę stan tego drzewa ujawniony po wycięciu, stanowisko przyjęte w dniu wydawania decyzji jest nieuzasadnione. Zważywszy na bardzo zaawansowany proces spróchnienia drzewa jest bardzo prawdopodobnym, iż w najbliższej przyszłości drzewo by obumarło, a to tego czasu mogłoby stanowić istotne zagrożenie dla ludzi i mienia. Przy wniosku o wznowienie przedłożono dokumentację fotograficzną przedstawiającą drzewo po wycięciu.
Postanowieniem z dnia [..].12.2009r. Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 20 sztuk drzew rosnących w obrębie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [..]/43, położonej przy ul. D. w K., zakończone decyzją ostateczną z dnia [..].08.2009r., znak: [...]. Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone zostało oceną, że wniosek o wznowienie został złożony przez uprawniony podmiot w terminie, o którym mowa w art. 148 par.1 k.p.a. i ma oparcie w ustawowej podstawie wznowienia.
Po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [..].03.2010r. nr [...] na podstawie art. 145 par.1 pkt 5, art. 151 par.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [..].08.2009r., znak: [...] w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 20 sztuk drzew rosnących w obrębie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [..]/43 położonej przy ul. D. w K. W pisemnych motywach tego rozstrzygnięcia z powołaniem się na ekspertyzę dendrologiczną wykonaną przez J.J.G. organ dał wyraz stanowisku, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania skoro ekspertyza wykonana po ścięciu drzewa w zakresie dotyczącym żywotności drzewa i braku zagrożenia dla osób i mienia potwierdza okoliczności, które legły u podstaw wydania decyzji ostatecznej, a które ustalone zostały na podstawie ekspertyzy wykonanej przed ścięciem drzewa.
Od powyższej decyzji Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w K. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucając błędne przyjęcie, że pomimo rozległych ubytków wewnętrznych kominowych pni, lipa była żywotna i po wykonaniu odpowiednich zabiegów nie stanowiłaby zagrożenia dla osób i mienia. Dla uzasadnienia tego zarzutu podniesiono, iż z dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej wynika, że drzewo było wewnątrz całe spróchniałe, co nie tylko uniemożliwiało mu dalszą żywotność, lecz przede wszystkim stanowiło istotne zagrożenie dla osób i mienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [..].03.2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [..].08.2009r. znak:[...] w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 20 sztuk drzew rosnących w obrębie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [..]/43, położonej przy ul. D. w K. decyzją z dnia [..].06.2009r.nr SKO.[...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 17 pkt 1 i art. 138 par.1 pkt 1 w zw. z art. 145 par.1 i art. 151 par.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 84 i 86 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).
W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [..].08.2009r. nr [...] Prezydent Miasta K. zezwolił na usunięcie 20 sztuk drzew rosnących w obrębie nieruchomości o nr ew. [...]/43, położonej w K. przy ul. D., stanowiącej własność Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. i naliczył za usunięcie tych drzew opłatę w kwocie 1.024.580, 63 zł. W oparciu o przepis art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody organ postanowił o nie pobieraniu opłaty w wysokości 696.349,95 zł, natomiast zobowiązał wnioskodawcę dokonania nasadzeń zastępczych w ilości 48 sztuk drzew ozdobnych liściastych w obrębie posiadanego terenu i do uiszczenia opłaty w kwocie 328.230,68 zł za usunięcie lipy 2-pniowej. Stan zdrowotny drzew, w tym lipy 2-pniowej został oceniony w oparciu o ekspertyzę dendrologiczną wykonaną na prywatne zlecenie wnioskodawcy przez firmę "Wrzos" Z.J. W ekspertyzie tej zwrócono uwagę na ubytki i substancje wywołujące proces gnilny drzewa, a także na możliwość wyłamania jednej z odnóg drzewa lecz zalecono jedynie konieczność wykonania zabiegów chirurgicznych ograniczających powstanie ubytku kominowego oraz konieczność zastosowania wiązania elastycznego przelotowego.
Po wznowieniu postępowania organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy dendrologicznej już ściętego drzewa celem ustalenia jego stanu zdrowotności. W ekspertyzie wykonanej przez rzeczoznawcę J.G. potwierdzono, że drzewo posiadało rozległe ubytki kominowe, co jednak nie miało wpływu ani na stan zdrowotny tego drzewa ani też (po dokonaniu odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych polegających na niewielkiej redukcji koron i zastosowaniu bezinwazyjnych wiązań elastycznych pni i konarów) drzewo nie mogło stanowić zagrożenia dla osób i mienia w swoim otoczeniu. Według biegłego drzewo żyło, było w dobrej kondycji zdrowotnej i nie znajdowało się w stanie zamarcia.
W ocenie prawnej organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrywanym przypadku zwolnienie z należnej opłaty mogło mieć miejsce jedynie na podstawie art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, w myśl którego nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych ewentualnie na podstawie art. 85 ust.1 pkt 9 tej ustawy, zgodnie z którym nie pobiera się opłat za usuwane drzewa, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. O wystąpieniu nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu przepisu art. 145 par.1 pkt 5 k.p.a. można mówić wtedy, gdy ujawnią się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, gdy okoliczności te nie były wcześniej znane organowi i nie były przedmiotem oceny w pierwotnym postępowaniu i gdy nowo ujawnione okoliczności są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy w tym znaczeniu, że gdyby były znane wcześniej organowi, to mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygniecie, przy czym wszystkie wyżej wskazane elementy muszą wystąpić łącznie.
Skoro takie same ustalenia co do stanu zdrowotnego drzewa wynikają zarówno z opinii uzyskanej przed wydaniem weryfikowanej decyzji jak i z opinii wykonanej w toku postępowania wznowieniowego, to nie można uznać, że okoliczności, na które powołuje się PWSZ w K. za "nowe" i " nieznane" organowi w dniu wydania decyzji.
Brak jest więc podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par.1 pkt 5 k.p.a. jak również nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 par.1 pkt 1-4 i 6-8, a także w art. 145a par.1 k.p.a.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 par.1 pkt 5 k.p.a. przez uznanie, że w niniejszej sprawie nie pojawiły się nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydawania decyzji, a nie znane organowi wydającemu decyzję w chwili jej wydawania pomimo, iż już po wydaniu decyzji z dnia [..].08.2009r. i ścięciu przedmiotowego drzewa okazało się, że posiada ono rozległe ubytki kominowe wewnętrzne pni, o których organ wydając decyzję nie mógł wiedzieć bez przeprowadzenia szczegółowych badań i oględzin, a okoliczności te są istotne dla sprawy, gdyż uniemożliwiają drzewu dalszą żywotność oraz powodują, że drzewo może stanowić istotne i realne zagrożenie dla ludzi i mienia, co jednocześnie stanowi podstawę do zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty za usunięcie drzewa.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..].06.2010r. SKO.[...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [..].03.2010r. [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenia od organu administracyjnego na rzecz PWSZ w K. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm taryfowych.
W skardze zawarto wniosek o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy specjalisty-dendrologa Z.J. z dnia [..].08.2010r., wykonanej po ścięciu drzewa i stanowiącej uzupełnienie opinii wcześniej wydanej dla wykazania, iż wbrew stanowisku powołanego przez Prezydenta Miasta K. eksperta J.G., okoliczności faktyczne, które wyszły na jaw po ścięciu przedmiotowej lipy (zaawansowany wewnętrzny proces jej spróchnienia, skutkujący powstaniem wewnętrznych kominowych ubytków pni) mają wpływ na określenie żywotności drzewa oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, czego nie można było przewidzieć w chwili wydawania ekspertyzy dendrologicznej przed usunięciem drzewa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. W odpowiedzi na skargę podniesiono również, że załączona do skargi ekspertyza dendrologiczna sporządzona została 6 miesięcy po dokonaniu wycięcia drzew, co nie może pozostawać bez wpływu na dokładność zawartych w niej ustaleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art.184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1997r. oraz art. 1 par.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 par.2 cytowanej ustawy). Zakres tej kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów.
W oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. z dnia [..].06.2010r. nr SKO.[...] utrzymująca w mocy wydaną w postępowaniu wznowieniowym decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [..].03.2010r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [..].08.2009r. znak [...] w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 20 drzew rosnących w obrębie nieruchomości o nr ewidencyjnym [..]/43, położonej przy ul. D. w K. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) – dalej w skrócie: u.o.p. i dotyczyło zezwolenia na usunięcie drzew. Zgodnie z art. 83 ust.1 u.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Co do zasady przepisy ustawy przewidują obowiązek uiszczenia opłat za usunięcie drzew i ustalają ich wysokość. Przypadki zwolnienia od opłat wymienia przepis art. 86 u.o.p. Zgodnie z art. 86 ust.1 pkt 4 i 9 u.o.p. nie pobiera się opłat za usunięcie drzew,które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych a także za usunięcie drzew, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.
W kontekście powyższych uregulowań nie budzi wątpliwości, iż stan zdrowotny drzewa jest okolicznością istotną z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat za jego usunięcie.
Wydając decyzję z dnia [..].08.2009r. o zezwoleniu na wycięcie drzew organ ustalił, iż lipa dwu-pniowa jest w stosunkowo dobrym stanie zdrowotnym i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych a wymaga jedynie zabiegów pielęgnacyjnych. W konsekwencji tych ustaleń nałożono na właściciela nieruchomości obowiązek uiszczenia opłat za usunięcie drzewa.
We wniosku o wznowienie argumentowano, iż dopiero po ścięciu drzewa ujawnił się jego rzeczywisty stan zdrowotny.
Mając powyższe na uwadze a także fakt, iż wniosek o wznowienie został złożony przez uprawniony podmiot i w terminie, o którym mowa w art. 148 par. 1 K.p.a. uznać należy, iż postanowienie z dnia 04.12.2009r. nie jest wadliwe.
Zgodnie z art. 149 par.2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera więc następną fazę postępowania, t.j. postępowanie wyjaśniające- rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie istnienia podstawy wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 12.02.2998r. II SA 932/97, LEX nr 43191).
U podstaw decyzji zarówno organu I instancji jak i organu odwoławczego legło ustalenie, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 par. pkt 5, gdyż drzewo ze względu na swój stan zdrowotny nie zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia. Dokonując ustaleń w przedmiocie stanu zdrowotnego drzewa organy oparły się na opinii dendrologicznej wydanej przez rzeczoznawcę Ministra Środowiska J.J.G. Opinia ta została poprzedzona oględzinami drzewa po jego ścięciu, zawierała dokładny opis stanu drzewa potwierdzony dokumentacją fotograficzną. W szczegółowych wywodach opinii biegły przedstawił charakterystykę lipy drobnolistnej i opisał znane mu egzemplarze drzew o podobnych cechach.
Następnie w formie szczegółowego wywodu przedstawił, z jakich przyczyn uważa, iż poddane badaniu drzewo mimo posiadania rozległych ubytków wewnętrznych kominowych pni, żyło, było w dobrej kondycji zdrowotnej i nie znajdowało się w stanie zamarcia. W ocenie biegłego stabilność drzewa zapewniał silnie rozwinięty system korzeniowy. Rozwijające się wewnątrz korzenie przybyszowe, rekompensując ubytek biomasy pni, przejmowały na siebie szereg ważnych dla drzewa funkcji życiowych. Drzewo posiadało wystarczające parametry dendrometryczne pozwalające organizmowi roślinnemu rosnącemu w mieście pretendować do miana pomnika przyrody. Po wykonaniu niewielkiej redukcji koron, zastosowaniu bezinwazyjnych wiązań elastycznych pni i konarów, co również wnioskowano w poprzedniej opinii, drzewo nie mogło stanowić zagrożenia dla osób i mienia w swoim otoczeniu.
Strona była zawiadamiana o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, w tym z opinią dendrologiczną, z której to możliwości nie skorzystała.
Skoro powyższych ustaleń organ dokonał z na podstawie prawidłowo zgromadzonych dowodów, dowody te ocenił z poszanowaniem reguł, o których mowa w art. 80 K.p.a., to brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą okoliczności pozwalające stwierdzić, że stanowisko organu w przedmiocie stanu zdrowotnego drzewa i braku zagrożeń dla osób i mienia jest błędne. Tożsamość ustaleń w zakresie dotyczącym stanu zdrowotnego drzewa i braku zagrożeń dla osób i mienia w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną i w postępowaniu wznowieniowym skutkować musi odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par.1 pkt 5 K.p.a.
Podkreślić należy, iż w kontekście okoliczności rozpoznawanej sprawy cechę " nowości" w rozumieniu przepisu art. 145 par.1 pkt 5 K.p.a. nie ma rozmiar ubytków wewnętrznych drzewa ale to, czy drzewo obumarło lub nie rokuje szansy na przeżycie (z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości) lub ze względu na stan zdrowotny zagrażało bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Oczywistym jest bowiem, iż dopiero po ścięciu drzewa możliwa jest dokładna ocena rozmiarów ubytków wewnętrznych i innych cech drzewa wpływających na ocenę jego stanu żywotności. Jeżeli jednak ocena ta w zakresie dotyczącym okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłat, nie prowadzi do wyciągnięcia wniosków odmiennych od tych, które wyprowadzono przed ścięciem drzewa, brak jest podstaw do uznania, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie znane organowi w dacie orzekania.
Sąd oddalił wniosek PWSZ w K. o dopuszczenie w postępowaniu sądowo-administracyjnym dowodu z ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej przez Z.J. na zlecenie PWSZ w K. mając na uwadze, że w świetle art. 106 par.3 P.p.s.a. brak jest podstaw do dopuszczenia dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 września 2000r., FSA 1/00, ONSA 2001/1/1, OSP 2001/2/19).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – należało orzec jak w sentencji.