Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 85/13 referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zwolnił skarżącą od kosztów sądowych (pkt I) oraz odmówił ustanowienia adwokata (pkt II).
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 lutego 2013 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu. W ustawowym terminie do wniesienia środka zaskarżenia tj. w dniu 22 lutego 2013 r. (data nadania pisma na poczcie) K. K. złożyła sprzeciw na postanowienie referendarza sadowego odnośnie pkt II orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast wywiedziona w sprzeciwie argumentacja wnioskodawcy stanowi uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata – art. 245 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego).
Celem wprowadzenia przez ustawodawcę instytucji prawa pomocy, jest zapewnienie podmiotom, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, dostępu do sądu, w przypadku gdy nie są w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez te podmioty skargi.
W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową wnioskodawczyni, Sąd uznał złożony przez nią wniosek za zasadny.
Z akt sprawy wynika, że K. K. jest w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Jest matką samotnie wychowującą siedmioletnią córkę, ich źródło utrzymania stanowi pobierany przez nią zasiłek dla bezrobotnych (687 zł.), świadczenie alimentacyjne (500 zł.) oraz zasiłek rodzinny (106 zł.); łącznie 1400 zł. brutto (ok. 1300 zł. netto). Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje u rodziców, którzy wynajmują mieszkanie. "Dokłada się" do zakupu żywności i opłat. Z otrzymywanej kwoty opłaca córce przedszkole, kupuje dla niej lekarstwa – ok. 100 zł. /2 m-ce (córka jest alergikiem, leczy się powodu astmy oskrzelowej i atopowego zapalenia skóry). Wnioskodawczyni wskazała, że spłaca również kredyt. Jako dowód przedłożyła kserokopie decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego, prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zaświadczenie z urzędu pracy, zaświadczenie lekarskie i kserokopie faktur za zakup leków dla córki. Nadto przedłożyła aneks do umowy kredytu oraz pismo z działu windykacji odnośnie warunków spłaty zadłużenia kredytu i jego spłaty w 18 ratach po 100 zł/m-c.
Jako wydatki, które dodatkowo obciążają budżet podała koszty związane z utrzymaniem dziecka, jego leczeniem i kształceniem oraz wydatki na zakup środków czystości, żywności i ubrań. Uzasadniając zaś wniosek o przyznanie adwokata z urzędu podała, że dla niej jako osoby "słabszej" konieczna jest pomoc profesjonalnego pomocnika. Sprawa jest dla niej trudna i skomplikowana a sytuacja materialna uniemożliwia jej skorzystanie z pomocy pełnomocnika "na własny koszt". Wskazała, że jej nieporadność w formułowaniu żądań i przedstawieniu okoliczności faktycznych i charakter sprawy uzasadniają złożony w tej części wniosek.
Uwzględniając powyższe okoliczności – w tym koszty utrzymania wnioskodawczyni i jej córki, sytuację materialną oraz ogólne koszty utrzymania i prowadzenia gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wprawdzie wnioskodawczyni otrzymuje stałe dochody, jednakże wysokość uzyskiwanych świadczeń jest stosunkowo niska jak na potrzeby egzystencji, w dzisiejszych czasach.
W ocenie Sądu K. K. na obecnym etapie nie będzie mogła wygospodarować jakichkolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni w dostateczny sposób wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Należy zaznaczyć, że odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia i obniżenia poziomu życia wnioskodawczyni i jej córki. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.