Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 853/10
Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 24 września 2010 r., A. G. i P. G. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten złożono do sprawy wszczętej przed WSA ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa o sygn. II SA/Rz 853/10 nie została zakończona przed WSA. Skarżący z tytułu złożenia skargi są zobowiązani do solidarnego uiszczenia 500 zł wpisu sądowego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy, A. G. i P. G. napisali, że aktualnie nie są w stanie uiścić wpisu sądowego oraz pozostałych opłat i wydatków. Wraz ze skarżącymi wspólne gospodarstwo domowe tworzy ich syn P. Rodzina osiąga stały dochód dzięki wynagrodzeniu za pracę A. G. – 1317 zł. Jej mąż pracuje dorywczo; w miesiącu sierpniu osiągnął na podstawie umowy zlecenia dochód w wysokości 1000 zł. Gospodarstwo domowe jest prowadzone w mieszkaniu o pow. 67 m2. Wykazano, że rodzina ponosi znaczne koszty na utrzymanie lokalu oraz wydatki na utrzymanie małoletniego syna. We wrześniu wyprawka szkolna kosztowała rodzinę kwotę 500 zł. Ponadto budżet gospodarstwa obciążyły w bieżącym miesiącu opłaty za energię elektryczną, podatek rolny, telefon oraz ubezpieczenie dziecka. W rezultacie rodzina nie jest w stanie podołać tak wysokiej kwocie wpisu sądowego jaką stanowi 500 zł. W skład majątku skarżących wchodzi oprócz lokalu nieruchomość rolna o pow. 1,84 ha.
Stwierdzono, co następuje:
Wymienieni na wstępie skarżący składając wniosek PPF ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego żądania, sytuacja majątkowa i rodzinna strony powinna odpowiadać przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; ze zm., dalej jako p.p.s.a). W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że ze względu na brak majątku, nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego (opłaty i wydatki sądowe, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika). Przyznanie prawa pomocy w granicach najszerszych może nastąpić w przypadkach usprawiedliwionych przeniesieniem kosztów wszczętego procesu na podatników.
Skarżący opisując we wniosku swą sytuację wykazali w sposób nie budzący zastrzeżeń, iż nie są w stanie ponieść pełnego ciężaru związanego z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Wnioskujący ponieśliby uszczerbek na utrzymaniu koniecznym opłacając pełną wysokość wpisu sądowego oraz pozostałych opłat i wydatków sądowych. Sytuacji majątkowej P. i A. G. nie da się zakwalifikować jako dobrej. Wymienieni skarżący uzyskują dochody na poziomie nie przekraczającym minimalnego wynagrodzenia. Wymienione we wniosku wydatki są w większości wydatkami koniecznymi. Niewątpliwie, są na tyle wysokie, że odpowiadają kwocie osiąganych dochodów rodziny. Dodatkowo utrzymanie małoletniego dziecka wiążę się ewentualnością ponoszenia kosztów, który przewidzieć nie sposób (np. wydatki na leczenie, edukację).
Nie można pominąć, iż Skarżący uzyskują dochody oscylujące w granicach wynagrodzenia minimalnego, posiadają także lokal mieszkalny w całości zaspokajający potrzeby członków gospodarstwa oraz nieruchomość rolną mogącą przynosić rodzinie wymierne korzyści (np. w postaci płodów rolnych). Składniki majątku rodziny nie uzasadniają twierdzenia, że strony nie posiadając jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w postępowaniu. Ich sytuacja odpowiada w wysokim stopniu warunkom uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc przesłankom stanowionym w treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W przekonaniu rozpoznającego wniosek, nie naruszy chronionej przez ustawę zdolności wnioskodawców do zakupu dóbr i usług podstawowych dla osoby fizycznej, pokrycie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ta wysokość odpowiada 1/5 wysokości wpisu sądowego należnego z tytułu złożenia skargi do WSA. Pozostałe ponad tą wysokość koszty sądowe zostaną dzięki niniejszemu orzeczeniu zdjęte z wnioskodawców.
Oznacza to istotne wobec pierwotnego stanu zniesienie ciężarów finansowych niniejszej sprawy. Uiszczenie wpisu sądowego w zmniejszonej wysokości 100 zł, nie spowoduje stanu określanego jako uszczerbek na utrzymaniu koniecznym. Skarżący bez trudności, mogą zgromadzić kwotę potrzebną do wynajęcia pełnomocnika dzięki ograniczeniu wydatków zbędnych. Koszty jego wynajęcia będą pokrywane z budżetu skontrolowanego organu w przypadku uwzględnienia skargi. Ponadto, ustanowienie fachowego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest co do zasady niezbędne, wobec zasady niezwiązania sądu granicami skargi.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części, poprzez zastosowanie wobec stron art. 245 § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.