Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. S. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wyżej wymienionej na postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [...] Placówka Terenowa [...], jako organowi właściwemu.
W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - określanej dalej jako k.p.a.
Z akt sprawy oraz uzasadnienia postanowienia wynika, że wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. E. S. zwróciła się do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia o opłacaniu składki na fundusz emerytalny rolników.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz [...] ustalił, że organem właściwym do wydania takiego zaświadczenia jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny [...], Placówka Terenowa [...]. Wobec powyższego działając na podstawie art. 19, art. 20, art. 65 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Burmistrz [...] przekazał wniosek E. S. do ww. organu właściwego.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła E. S. i wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie Burmistrza [...] do wydania zaświadczenia. Zakwestionowała przekazanie jej podania do "KRUS’u", gdyż organem właściwym jest Burmistrz [...]. Jej zdaniem działanie organu I instancji jest bezpodstawne, bezprawne a Burmistrz uchyla się od wywiązania się z obowiązków służbowych. Fakt opłacania składek na ubezpieczenie do Urzędu Gminy [...] powoduje, że to Burmistrz [...] jest organem właściwym w sprawie.
Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia E. S. Powołując się na treść art. 65 § 1 k.p.a. wskazało, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje zwykłym pismem, a o przekazaniu sprawy należy zawiadomić stronę, podając motywy przekazania. Pismo w przedmiocie przekazania według właściwości jest wiążące zarówno dla stron postępowania jak i organów administracji publicznej. SKO zwróciło uwagę, że na mocy nowelizacji k.p.a., ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (weszła w życie 11 kwietnia 2011 r.) dokonano zmiany art. 65 § 1 k.p.a., w ten sposób, że obecnie dla przekazania podania według właściwości nie obowiązuje forma postanowienia.
W konsekwencji wyłączony jest środek prawny w postaci zażalenia na postanowienie. Kolegium podkreśliło, że w okolicznościach sprawy forma postanowienia dla przekazania podania według właściwości nie znajduje podstaw prawnych w obecnie obowiązującym k.p.a., a jednocześnie fakt niezgodnego z prawem pouczenia nie może wpływać na ukształtowanie prawa do wniesienia środka. Z tych przyczyn SKO powołując się na art. 134 i art. 144 k.p.a. stwierdziło, że zażalenie jest niedopuszczalne. Wskazało, że niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych wynika z samego faktu niedopuszczalności środka.
Skargę na to postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E. S., domagając się jego uchylenia i zobowiązania Burmistrza [...] do wydania zaświadczeń o opłaconych składkach emerytalnych. Podtrzymując argumentację zawartą w zażaleniu podała, że od 1986 roku tj. od kiedy została rolniczką opłacała składki emerytalno – rentowe za siebie i męża. Składki te wpłacała do Urzędu Gminy [...]. Dopiero od 1 stycznia 1990 r. składki przesyłane były do KRUS-u. Skarżąca wskazała, że domaga się wydania zaświadczenia za okres od 1 stycznia 1986 r. do 31 grudnia 1989 r., zatem organem właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz [...]. KRUS właściwy jest do wydania zaświadczeń od 1 stycznia 1990 r. a więc od momentu kiedy Burmistrz przesyłał ich składki do KRUS’u. E. S. wskazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest bezzasadne i bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn, podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu postanowienie) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania postanowienia), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi, jak również powołaną w niej podstawę prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością usunięcia tegoż postanowienia z obrotu prawnego (art. 145 §1 P.p.s.a.), w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez E. S. na postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., (nr [...]) o przekazaniu podania Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [...] Placówka Terenowa [...], jako organowi właściwemu.
W ocenie Sądu kontrolowane postanowienie Kolegium nie uchybia prawu i tym samym zasługuje na akceptację.
Stosownie do treści art. 134 k.p.a., powołanego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie natomiast z art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11, do zażaleń mają odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Z powyższego wynika zatem, że w przypadku wystąpienia określonej przesłanki, rozpatrując zażalenie organ odwoławczy może stwierdzić jego niedopuszczalność. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi niedopuszczalność zażalenia, to wydaje w tej kwestii ostateczne postanowienie, które kończy postępowanie w sprawie.
Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji.
Jak już wyżej wskazano przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Burmistrza [...] o przekazaniu, na podstawie art. 19, art. 20 i art. 65 § 1 k.p.a., podania do organu właściwego.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Aby obowiązek ten mógł być realizowany, przepisy kodeksu przewidują, że w przypadku wniesienia podania przez stronę do organu, który nie jest w sprawie właściwy, organ ten zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania go organowi właściwemu. W okresie od 1 stycznia 2004 r. do 11 kwietnia 2011 r. przekazanie takie następowało w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Od 11 kwietnia 2011 r. w wyniku zmiany przepisu art. 65 § 1 k.p.a., przekazanie takie następuje w drodze czynności faktycznej, o której organ zawiadamia wnoszącego podanie, nie wydaje jednak w tej sprawie postanowienia.
Znowelizowany art. 65 § 1 k.p.a. wyraźnie stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Powyższe oznacza, że zawiadomienie strony o przekazaniu podania według właściwości ma formę pisemną, nie jest jednak postanowieniem, na które przysługiwałoby zażalenie. Jak wyżej bowiem zaznaczono zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
W świetle powyższego, sklasyfikowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia wniesionego przez E. S., jako niedopuszczalnego, z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jest bez wątpienia trafne. Skarżąca zaskarżyła bowiem pisemne zawiadomienie o przekazaniu podania według właściwości, przewidziane przez przepis art. 65 § 1 k.p.a., na które nie służy zażalenie.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że na ocenę kontrolowanego rozstrzygnięcia nie może wpłynąć błędne pouczenie strony przez Burmistrza [...] o możliwości złożenia zażalenia. W wyniku wskazanej nowelizacji zawiadomienie o przekazaniu sprawy według właściwości nie może zostać zaskarżone w drodze zażalenia. Złożenie zatem środka zaskarżenia w takim przypadku nie może inicjować postępowania kontrolnego w ramach administracyjnego toku instancji. Dopiero bowiem, w przypadku skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia przysługującego jej środka zaskarżenia od tego aktu, organy wyższej instancji uzyskują kompetencję do weryfikacji zaskarżonego aktu. Skoro ustawodawca w przedmiotowym przypadku wykluczył możliwość wniesienia środka zaskarżenia, to brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia wniesionego przez E. S. Reasumując stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało wniesione przez skarżącą zażalenie od zawiadomienia o przekazaniu podania według właściwości za niedopuszczalne, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144, w zw. z art. 65 § 1 k.p.a.
Z tych względów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.