Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 885/09
D. G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jej wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 885/09. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strona zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej.
D. G. zamieszkuje wraz z mężem w domu o pow. 60 m². Poza tym, skarżąca posiada 1/3 domu po rodzicach oraz nieruchomość rolną o pow. 0,10 ha. Mąż skarżącej posiada 1,1 ha nieużytków leśnych. Podstawą utrzymania rodziny jest renta inwalidzka uzyskiwana przez D. G. w wysokości 675 zł (591 zł netto). Małżeństwo G. nie posiada innych źródeł dochodu. Z przedstawionych w uzasadnieniu wniosku wyliczeń wynika, że wydatki członków gospodarstwa domowego stanowią w szczególności: leki (ok. 100 – 200 zł miesięcznie), energia elektryczna, gaz (ok. 150 zł). Wnioskodawczyni oświadczyła, iż mąż w lipcu 2010 r. uzyska prawo do emerytury. Środki utrzymania dostarcza rodzinie prowadzone w niewielkich rozmiarach gospodarstwo rolne.
Stwierdzono co, następuje:
Wniosek D. G. zasługuje na uwzględnienie w całości.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wniosek skarżącej obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego wzglądu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Według rozpoznającego wniosek, Strona skarżąca wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Jej majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów zaspokajają wyłącznie potrzeby konieczne rodziny. Zdolność majątkowa D. G., którą ujawnia treść wniosku PPF, pozwala funkcjonować rodzinie wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Łączna kwota 591 zł rzeczywistych dochodów rodziny, nie może zostać naruszona kosztami postępowania sądowego, gdyż jest potrzebna do zakupu żywności i lekarstw. Obecny poziom egzystowania członków gospodarstw domowego odpowiada wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem przesłanki wskazane art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., będzie spełniać nie tylko ten kto nie osiąga dochodów oraz nie posiada majątku, ale także osoba, która uzyskuje dochody wystarczające na zapewnienie sobie i rodzinie jedynie minimalnych warunków socjalnych.
Dlatego też skarżąca w niniejszej sprawie zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Bez interwencji Sądu wnioskodawczyni nie byłaby w stanie skutecznie realizować prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.