Uzasadnienie
Skarżąca W. M., wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2015 r. odmówiono przyznania skarżącej wnioskowanego prawa pomocy z uwagi na brak wykazania w dostatecznym stopniu spełnienia warunkującej go przesłanki, w tym brak ustosunkowania się do wszystkich kwestii (nie ujętych w formularzu PPF), o wyjaśnienie których została dodatkowo wezwana.
W sprzeciwie W. M. wskazała na szczegółowo opisaną w uzasadnieniu wniosku swoją sytuację materialną, popartą żądanymi dowodami, potwierdzającymi m.in. brak źródeł dochodu, zajęcia komornicze, egzekucje dziesiątek tysięcy długów. Powołała się na zły stan techniczny zajmowanego domu i budynków gospodarczych (zawalony komin, brak pieca, zamarzająca zimą woda). Podkreśliła, że nie jest w stanie uiścić wymaganej tytułem wpisu kwoty 500 zł, a brak środków finansowych nie może pozbawiać jej prawa do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zwolnienie od kosztów sądowych objęte jest częściowym prawem pomocy, którego przyznanie w przypadku osób fizycznych uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Zgodnie z jej art. 2, do postępowań sądowych wszczętych przed tą datą, przepis art. 260 P.p.s.a. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym; wg jego treści, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Opierając się na danych zawartych w sprzeciwie oraz uprzednio przedstawionych w formularzu PPF i dodatkowym oświadczeniu należy stwierdzić, że W. M. warunek do przyznania wnioskowanego prawa pomocy spełniła. Wnioskodawczyni liczy 67 lat, nigdzie nie pracuje, nie pobiera żadnego świadczenia, nie korzysta z pomocy społecznej. Stanowiące jedyne źródło jej utrzymania gospodarstwo rolne o powierzchni przeliczeniowej gruntów 2,47 ha zostało zajęte przez komornika i nie przynosi żadnych dochodów. Jest zadłużona w kilku bankach. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem, którego średni miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 1500 – 2000 zł brutto. Zalega on z opłacaniem składek ZUS, spłaca pożyczkę bankową w wysokości 500 zł miesięcznie, obciąża go także należność względem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego na kwotę 4800 zł. Posiadane przez nich pojazdy mechaniczne to 18–letni zepsuty bus (nienaprawiany od 2 lat z braku środków) i wykorzystywany przez syna 20-letni Polonez.
Skarżąca stosownymi załącznikami wykazała prowadzoną względem niej egzekucję komorniczą z tytułu zaciągniętych i niespłacanych zobowiązań finansowych na kwotę wynoszącą wraz z należnymi odsetkami ok. 70 tys. zł, zaś względem syna na ok. 25 tys. zł.
Powyższe okoliczności, w tym przede wszystkim znaczące zadłużenie i brak możliwości jego spłaty, w sposób nie budzący zastrzeżeń potwierdzają trudną sytuację materialno - finansową skarżącej i trudności z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb bytowych. Dotyczy to także znajdującego się w analogicznej sytuacji jej syna, którego niewielkie dochody zapewne stanowią podstawę ich egzystencji. W tej sytuacji skarżąca nie będzie w stanie nawet częściowo wywiązać się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, w tym opłacenia warunkującego merytoryczne rozpoznanie skargi wpisu.
Ubocznie należy podkreślić, że to na osobie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Skarżąca w sposób niepełny i wybiórczy odniosła się do skierowanego do niej wezwania. Oprócz wydatków na energię elektryczną oraz wodę (odpowiednio ok. 145 zł oraz 6 zł /2 m-ce), nie wykazała kwotowo żadnych innych, w tym w szczególności na zakup żywności, opału, leczenie, utrzymanie pojazdów mechanicznych. Nie wskazała także dochodów netto syna. W kontekście jednak udokumentowania sytuacji finansowej i prowadzonego względem niej i syna postępowania egzekucyjnego, uchybienia te uznano za pozbawione decydującego znaczenia w sprawie.
Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.