Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2010 roku, sygn. II SA/Rz 906/10 referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił jednocześnie ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. W ustawowym terminie skarżący od powołanego orzeczenia wniósł sprzeciw. Zarzucił, że postanowienie referendarza jest nietrafne i ponowił swój wniosek o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do tego zakresu wniosku skarżącego, który dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja Wojewody dotyczy utraty statusu osoby bezrobotnej. Jest to o tyle istotne, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. strony skarżące decyzje w tym przedmiocie, z mocy ustawy, zwolnione są z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania związanych z wniesioną przez niego skargą. Podkreślić należy, iż zwolnienie to dotyczy całości postępowania sądowoadministracyjnego, a więc zarówno kosztów, jakie standardowo należy ponieść przy wniesieniu skargi, jak i tych koniecznych do kwestionowania orzeczeń sądu zapadłych już w toku postępowania.
Wnoszenie przez skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe - badanie przez Sąd czy spełnia on przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych byłoby niecelowe, ponieważ skarżący zwolnienie to uzyskał z mocy ustawy.
Z wyłożonych względów wniosek skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd ocenił jako bezprzedmiotowy i w tym zakresie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., postępowanie umorzył.
Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, należy rozważyć przy uwzględnieniu instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym, uregulowanej w art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczona regulacja rodzi więc konieczność odniesienia się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego.
Realizując ten wymóg Sąd zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2010 roku wezwał skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia w przedmiocie aktualnej sytuacji majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów. Skarżący na wezwanie Sądu wprawdzie odpowiedział, jednakże uczynił to w sposób niepełny, czym uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie zasadności jego wniosku. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych dochodów, żadnego majątku, za mieszkanie, w którym przebywa płaci jego właściciel,, a zakupy żywnościowe i posiłki robi żona. Skarżący nie podał jednak jaki jest średni miesięczny koszt jego utrzymania i kto go ponosi: skarżący nie podał jaka jest wysokość wydatków na leki, żywność i inne bieżące wydatki, nie wskazał wysokości opłat za dom i z jakich źródeł pokrywa je jego właściciel. Ogólny wniosek skarżącego, że "nie ma nic swojego" i nie uzyskuje żadnego dochodu, dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy jest niewystarczający.
By skorzystać z pomocy państwa w ramach prawa pomocy skarżący zobowiązany jest podać okoliczności, które w sposób niebudzący wątpliwości pozwolą określić jego sytuację rodzinną, majątkową i dochodową. Pomimo jednoznacznie sformułowanego wezwania Sąd nie jest w stanie ustalić, jaka kwota jest niezbędna do miesięcznego utrzymania skarżącego, jakie wydatki się na nią składają oraz kto i z jakiego źródła je pokrywa. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd nie może domniemywać sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej osoby, która się o nie ubiega. Obowiązek wykazania zaistnienia podstaw do przyznania prawa pomocy obciąża wnioskującego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.