Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 929/17
Uzasadnienie
W.G. (dalej: "skarżący") zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej, cierpi na schorzenie nowotworowe w związku z tym ponosi znaczne koszty leczenia oraz że nie jest uprawniony do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej z powodu przymusu adwokacko-radcowskiego; nie wykonuje on bowiem żadnego z zawodów prawniczych. Udział zawodowego pełnomocnika jest także w jego sprawie wskazany z uwagi na chorobę, która uniemożliwia podjęcie skutecznej obrony.
Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączny dochód tego gospodarstwa to 3.020 zł (renta skarżącego 2090 zł, renta żony 930 zł). Zobowiązania i stałe wydatki to czynsz 460,07 zł, rata kredytu 411,37 zł, polisa ubezpieczeniowa 91,34 zł, zakup leków 233,33 zł, zakup środków czystości, artykułów gospodarstwa domowego 250 zł, zakup artykułów spożywczych 830 zł, koszty dojazdów do lekarzy 900 zł rocznie, koszty dojazdów na rehabilitację ok. 350 zł rocznie. Jako majątek wskazał mieszkanie o pow. 32 m² o wartości ok. 60000 zł.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa; przedmiot sprawy dotyczy bowiem wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a., stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji.
Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zatem decydujące znaczenie ma sytuacja materialna wnioskodawcy i jego możliwości finansowe. Ocena tych możliwości nie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na niewydolność ekonomiczną rodziny skarżącego w stopniu kwalifikującym do ustanowienia prawa pomocy w zakresie częściowym. W rodzinie występują problemy zdrowotne. Na cele ochrony zdrowia została zadeklarowana kwota 233,33 zł miesięcznie na zakup leków i ok. 100 zł w skali miesiąca związane z dojazdami na leczenie obojga małżonków. Poza zobowiązaniami stanowiącymi opłaty związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżący nie wykazał jakichkolwiek nadzwyczajnych wydatków, których ponoszenie usprawiedliwiałoby pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego związanego z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie. Po uwzględnieniu wszystkich zadeklarowanych wydatków w budżecie gospodarstwa domowego skarżącego pozostają kwoty, które potencjalnie mogą posłużyć do wydatkowania ich w związku ze sprawą, jeżeli uznał by to za słuszne skarżący.
Należy bowiem zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji; skarga na takie rozstrzygnięcie jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Skarżący zaskarżył także rozstrzygnięcie, które zapadło po ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. drugoinstancyjne, podlegające zaskarżeniu. Skarga na nie została rozpoznana i wyrokiem w trybie uproszczonym z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. II SA/Rz 933/17 uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r. nr SKO.4115.29.2017, tj. będące w niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi. W takiej sytuacji rozważenia wymaga celowość kontynuowania sprawy z udziałem pełnomocnika, który miałby za zadanie sporządzić środek odwoławczy. Co do wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że jego rozpoznanie nie jest zbędne. Natomiast brak jest przesłanek do jego przyznania.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.