Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 930/20

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A. w [...] (dalej również "Spółka") jest decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] (dalej również "Dyrektor NFZ") nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, na obszarze: 1803 – d.; 1815 – r.

Stan faktyczny sprawy, w której wniesiono skargę przedstawia się następująco - Dyrektor NFZ ogłoszeniem nr [...], podał do publicznej wiadomości informację o konkursie ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w wymienionym na wstępie rodzaju i obszarze. Oferty złożyło 3 oferentów, zaś otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] stycznia 2020 r. Oferta skarżącej Spółki wpłynęła w terminie. Następnie, po uzupełnieniu braków formalnych złożonej oferty na wezwanie Komisji Konkursowej, a także po przeprowadzeniu kontroli u wszystkich oferentów i wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i rozpoznaniu ofert w części jawnej, Komisja Konkursowa uznała, że oferta Skarżącej spełnia warunki formalne i zakwalifikowała ją do części niejawnej postępowania.

Następnie Komisja sporządziła ranking końcowy oceny ofert i na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lutego 2020 r. dokonała wyboru oferenta - Wojewódzkiej Stacja Pogotowia Ratunkowego w [...], z miejscem udzielania świadczeń [...] ul. [...], zgodnie z kolejnością zgodną z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. W tym samym dniu zamieszczono informację o rozstrzygnięciu konkursu.

Odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania, w trybie art. 152 ust. 1 w zw. z art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 - powoływanej dalej jako "ustawa"), wniosła niewybrana w konkursie Spółka, wnioskując o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy. Zarzuciła nieprawidłowości w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym dotyczące zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy oraz zasad prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wskazała na dwie nieprawidłowości dotyczące pytania ankietowego:

1. - nr 1.6.2.1, które stanowi: "Brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji albo brak ważnej pozytywnej opinii w sprawie protestu - dotyczy podmiotu leczniczego, jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 12 lipca 2018 r. lub innej inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania". Zdaniem Odwołującej Komisja Konkursowa winna zweryfikować datę dokonania przez oferentów inwestycji, która ma służyć udzielaniu świadczeń zdrowotnych objętych postępowaniem. Odwołująca jako rodzaj wskazanej inwestycji wskazała nabycie telefonów, które będą służyły do zapewnienia łączności w ramach wykonywanej umowy;
2. - nr 1.2.2.1. stanowiącego: "Certyfikat ISO 9001 systemu zarządzania jakością". Odwołująca zakwestionowała zasadność prawidłowości odpowiedzi "TAK" na wskazane pytanie, w sytuacji gdy oferent posiada Certyfikat ISO 9001 na transport sanitarny. Taki certyfikat nie może być traktowany na równi z Certyfikatem ISO 9001 na transport medyczny.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr 6/2020 znak [...]Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił wniesione odwołanie.

Wskazał, że każda z ofert mogła uzyskać maksymalnie 100 punktów. Oferta odwołującej Spółki uzyskała łącznie 37,583 pkt i uplasowała się na 2 miejscu w rankingu końcowym. Ze względu na założenia konkursu, dotyczące wyboru jednej najwyżej ocenionej oferty – oferta Spółki nie zakwalifikowała się do zawarcia umowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor NFZ wyjaśnił, że pierwsze z pytań ankietowych, zakwestionowane przez Spółkę dotyczy efektywności poczynionych inwestycji w kontekście priorytetów regionalnej polityki zdrowotnej. Komisja Konkursowa skrupulatnie ustaliła, którzy oferenci po 12 lipca 2018 r. utworzyli na obszarze województwa nowy podmiot leczniczy, nowe jednostki lub komórki organizacyjne zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub poczynili inne inwestycje dotyczące wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Następnie dokonała stosownych ustaleń i weryfikacji i przyznała punktację zgodną z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a podmiot, który został wybrany do wykonania umowy otrzymał punkty ujemne (-8 pkt). Jako niezrozumiały organ uznał natomiast zarzut dotyczący uznania wydatków na telefony za inwestycję.

W odniesieniu do drugiego z zarzutów organ wyjaśnił, że oferta odwołującego była jedyną, która otrzymała rankingujące 8 pkt za spełnienie tego wymogu (oferent, którego oferta została wybrana, nie uzyskał dodatkowych punktów za to pytanie). Zatem jako niezrozumiały organ uznał zarzut w tym zakresie.

Reasumując organ podkreślił, że w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Komisja Konkursowa prawidłowo dokonała porównania ofert w zakresie: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka zarzuciła naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 2295, ze zm.), poprzez naruszenia zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a to w wyniku:

1. - braku zweryfikowania tytułu prawnego do lokalu i oświadczenia o gotowości udzielania świadczeń przez personel (przyjęcia jako tego tytułu umów przedwstępnych i promes);
2. - braku zweryfikowania okoliczności związanych z uzyskaniem zasobów technicznych celem określenia konieczności uzyskania opinii IOWISZ.

Spółka zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie art. 148 ust. 1 ustawy. Zawnioskowała o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przeprowadzenie postępowania zgodnie z treścią art. 154 ust. 7 ustawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] znak: [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r.

W uzasadnieniu podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w swojej poprzedniej decyzji, uznając, że analiza przeprowadzonego postępowania konkursowego nie wykazała uchybień lub naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie odwołania.

Podkreślił, że szczegółowa analiza punktacji oraz oceny złożonych w postępowaniu ofert została zamieszczona w zaskarżonej decyzji i jest ona prawidłowa. Odnosząc się do zarzutu braku zweryfikowania tytułu prawnego do lokalu i personelu i przyjęcia za tytuł prawny umowy przedwstępnej i promesy wyjaśnił, że oferent który został wybrany do zawarcia umowy, przedłożył jako tytuł prawny do lokalu przedwstępną umowę najmu z dnia [...] stycznia 2020 r. Akceptacja umów przedwstępnych wynajmu lokalu nie jest obarczona wadą prawną. Przystąpienie oferenta do konkursu ofert nie jest jednoznaczne z wyborem jego oferty. Komisja bada potencjał oferenta do świadczenia usług zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W sytuacji złożenia ofert dla nowoutworzonych jednostek Komisja zaakceptowała umowę przedwstępną najmu lokalu - czyli przyrzeczenie zawarcia umowy, ponieważ istnienie takiej jednostki jest uzależnione od otrzymania kontraktu z NFZ na realizację świadczeń.

Takie działania są uzasadnione z punktu widzenia zachowania równości wszystkich oferentów, czyli tych którzy posiadali wcześniej kontrakt z NFZ, a także nowych jednostek chcących przystąpić do realizacji świadczeń na podstawie kontraktu zawartego z NFZ. Komisja Konkursowa zastosowała powyższe zasady do wszystkich ofert konkursowych. W przedłożonej umowie przedwstępnej strony poczyniły szczegółowe ustalenia i określiły wszystkie postanowienia istotne umowy najmu oraz zawarły ją w formie pisemnej. Dyrektor uznał, że skoro umowa przedwstępna była zawarta przed złożeniem oferty, a termin w niej wskazany gwarantował zawarcie umowy przyrzeczonej przed obowiązywaniem umowy to Komisja Konkursowa słusznie uznała, że oferent, który został wybrany do wykonania umowy złożył prawdziwe oświadczenie.

W dalszej części Dyrektor wyjaśnił, że w toku postępowania dokonano weryfikacji wykazanego w ofercie personelu, który będzie realizował umowę w razie wyboru oferty. Przedłożone przez oferenta, który został wybrany do wykonania umowy przedwstępne zlecenia zostały zawarte w formie pisemnej i precyzują istotne elementy umowy zlecenia. Zatem słusznie Komisja Konkursowa uznała, że zapewnione jest przymusowe doprowadzenie do zawarcia umowy właściwej w odpowiednim terminie. Wybrany oferent złożył także oświadczenia o gotowości oraz wykazanego w ofercie personelu. Organ podał, że zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 3) Zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ z dnia 14 marca 2017r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej formularz ofertowy zawiera m. in. wykaz personelu z opisem kompetencji. Na wezwanie komisji prowadzącej postępowanie oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z osób wymienionych w wykazie.

Zarządzenie Prezesa NFZ jednoznacznie precyzuje, że dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów. W okolicznościach sprawy wybrany oferent złożył wymagany wykaz personelu z opisem kompetencji a Komisja Konkursowa przeanalizowała dodatkowo złożone oświadczenia personelu, w których deklarują gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, z jednoczesnym wskazaniem średniotygodniowego wymiaru zatrudnienia (który pokrywał się z czasem wskazanym w ofercie).

Dyrektor zauważył, że sama Spółka przedłożyła umowy z personelem, obowiązujące w dniu złożenia oferty, jednak zawarto w nich zastrzeżenie, że do momentu zawarcia umowy z NFZ pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie. Zatem także i Spółka skorzystała z możliwości zastosowania umowy posiadającej w zasadzie cechy promesy (strony nie uzgodniły nawet wysokości wynagrodzenia).

Jako nie zasługujący na uwzględnienie Dyrektor uznał zarzut braku zweryfikowania okoliczności związanych z uzyskaniem zasobów technicznych celem określenia konieczności uzyskania opinii IOWISZ. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 95e ust. 1 ustawy opinie o celowości inwestycji wydaje się na wniosek podmiotu: wykonującego działalność leczniczą, zamierzającego wykonywać działalność leczniczą lub zamierzającego utworzyć podmiot leczniczy. Posiadanie ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji albo posiadanie ważnej pozytywnej opinii w sprawie protestu - dotyczy podmiotu leczniczego, jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 12 lipca 2018 r. lub innej inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania, nie jest warunkiem wymaganym do zawarcia umowy z oferentem.

Stanowi ono kryterium rankingujące w stosunku do innych oferentów, a jego brak jest oceniany na poziomie (-8) punktów. W okolicznościach sprawy Komisja Konkursowa skrupulatnie ustaliła, którzy oferenci po 12 lipca 2018 r. utworzyli na obszarze województwa nowy podmiot leczniczy, nowe jednostki lub komórki organizacyjne zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub poczynili inne inwestycje dotyczące wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Następnie Komisja wezwała wszystkich tych oferentów do złożenia wyjaśnień i odjęła wszystkim tym oferentom po 8 punktów, także Spółce oraz wybranemu oferentowi. Słusznym także było doprecyzowanie udzielonej odpowiedzi wobec niejednoznacznego brzmienia pytania.

Dyrektor podkreślił, że w toku postępowania Komisja Konkursowa prawidłowo dokonała porównania ofert w zakresie: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Nie zostały naruszone podstawowe zasady takie jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur, a postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców zostały ustalone przez Prezesa NFZ i w toku całego postępowania były one jawne i nie podlegały żadnym zmianom. Ogłoszenie o postępowaniu zawierało kompletne informacje w przedmiocie podstaw prawnych w oparciu o które jest ono prowadzone.

Odwołujący w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2020 r. dołączonym do oferty stwierdził, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich żadnych zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do stosowania. Na skutek niedokonania wyboru oferty Spółki, nie doszło do naruszenia jej interesu prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożonej na tę decyzję A. wniosła o jej uchylenie, a także poprzedzającej ją decyzji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie postępowania na rozprawie. Zarzuciła:

1. I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. 1. art. 7, art 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu stron postępowania, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż oferta złożona przez oferenta: - zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, które nie mogą być udostępnione innym stronom postępowania, - ww. oferta nie podlega odrzuceniu, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy powinno doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji ponownego przeprowadzenia postępowania i odrzucenia oferty złożonej przez oferenta;
3. 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego i jako taka winna zostać uchylona;
4. 3. art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez brak udostępnienia skarżącej do wglądu pełnej dokumentacji postępowania, tj. brak udostępnienia w całości oferty, podczas gdy zebrany w toku postępowania przed organem materiał dowodowy nie uzasadniał objęcia anonimizacją określonych danych zastrzeżonych przez oferenta tajemnicą przedsiębiorcy. Nie ustalono, że ww. dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym dane te miały wpływ na rozstrzygnięcie konkursu ofert, co w konsekwencji uniemożliwiło realizację prawa dostępu do jawnych ofert, dokonania porównania ofert oraz zbadania zasadności i legalności odmowy wyboru oferty złożonej przez Skarżącego.
5. II. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
6. 1. art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 ustawy w zw. z Załącznikiem 16 (tabela 1 pkt 2 lp. VI pkt 2.1.) Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.) poprzez brak prawidłowej weryfikacji wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu;
7. 2. art. 134 ust. 1 oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy poprzez brak odrzucenia oferty złożonej przez oferenta, w sytuacji gdy nie spełnia ona wymogów określonych w przepisach obowiązującego prawa ze względu na brak posiadania na dzień otwarcia ofert tytułu prawnego do lokalu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OWNFZ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi i ich uzasadnienia podał, że jeśli chodzi o tajemnicę przedsiębiorcy, organ oceniał jej zakres określony przez oferenta. W przedmiotowym postępowaniu wszystkie dokumenty zostały udostępnione stronom, a organ nie dokonywał anonimizacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. Dokonał jedynie anonimizacji związanych z ochroną danych osobowych osób fizycznych, które obejmowały nr PESEL i wizerunek. Spółka nie została na żadnym etapie postępowania ograniczona w prawie wglądu do akt sprawy ze względu na poczynione zastrzeżenie innego oferenta o tajemnicy przedsiębiorstwa. Dnia [...].03.2020 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z kompletem akt postępowania konkursowego. Wbrew twierdzeniom Spółki organ nie tylko przedstawił tabelarycznie zestawienie otrzymanej punktacji wszystkich ofert, ale także szczegółowo opisał otrzymane przez daną ofertę punkty. Odnośnie zarzutu braku posiadania tytułu prawnego do lokalu przez wybranego oferenta organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), wobec uznania, ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących i uwzględniając jednocześnie potrzebę rozstrzygnięcia sprawy w możliwie najkrótszym terminie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 365).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu została skierowana w oparciu o art. 154 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "ustawą". Jej przepisy stanowią podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń. Tryb i zasady postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych określone zostały w Dziale VI ustawy pt. "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".

Zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, wybranym do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w Dziale VI ustawy a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu.

Zawarcie umowy odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań (art. 139 ust. 1), przy czym zasadą jest tryb konkursowy, a zawarcie umowy w trybie rokowań następuje w przypadkach określonych w ustawie (art. 143 ust. 1).

W przepisach Działu VI ustawy sformułowane zostały też zasady przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z których najważniejsze to: zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134), zasada jawności ofert oraz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 135) oraz zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147). Przestrzeganie tych zasad ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowości przeprowadzenia konkursu, co wynika wprost z treści art. 152 ust. 1 ustawy, stanowiącego, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych art. 153 i 154.

Po ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania, świadczeniodawcy biorącemu udział w postępowaniu przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, który po jego rozpatrzeniu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą albo oddalającą odwołanie. Od tej decyzji przysługuje świadczeniodawcy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, po rozpatrzeniu którego dyrektor wydaje decyzję administracyjną w sprawie.

Na tle tych regulacji bezsporne jest zatem, że sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną dopiero z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania w trybie art. 154 ustawy, a zadaniem dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatrującego odwołanie, a następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym prawidłowości przeprowadzenia konkursu ofert w aspekcie naruszenia jego zasad, prowadzącego do uszczerbku interesu prawnego świadczeniodawcy. W orzecznictwie przyjmuje się, że do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej dochodzi wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług.

Wyrazem realizacji zasady równego traktowania świadczeniodawców jest wynikająca z art. 146 ust. 1 pt 1, 2 i 3 ustawy delegacja dla Prezesa NFZ do określenia przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określenia kryteriów oceny ofert oraz warunków wymaganych od świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy), a lektura akt sprawy i uzasadnienia wydanych przez Dyrektora NFZ decyzji wskazuje, że w niniejszej sprawie kryteria te nie zostały przekroczone.

Słusznie konkluduje organ, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone z zachowaniem ustawowych reguł, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Wszystkie wątpliwości były na poszczególnych etapach postepowania wyjaśniane, a kolejne zarzuty wobec postępowania konkursowego – zgłaszane najpierw w odwołaniu od rozstrzygnięcia konkursu ofert, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – rozpatrywane i oddalane z podaniem szczegółowych motywów stanowiska organu.

Także zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne. Niektóre z nich były już wcześniej rozpoznawane przez organ, a argumentacja zawarta w obu decyzjach Dyrektora NFZ zasługuje na aprobatę.

Skarżąca Spółka kwestionuje uznanie za spełniony przez wybraną w konkursie do zawarcia umowy – Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego w [...] warunek wykazania się tytułem prawnym do lokalu, w którym będą udzielane świadczenia, w sytuacji przedstawienia przez ten podmiot umowy przedwstępnej najmu lokalu przy ul. [...] w [...].

Należy przypomnieć, że przepisy kodeksu cywilnego - art. 389 § 1 i 2, pozwalają świadczeniodawcom na zawarcie umowy zobowiązującej do zawarcia innej umowy pod warunkami w niej wskazanymi: Umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Słusznie zatem wywodzi Dyrektor NFZ, że umowa przedwstępna najmu lokalu jest dopuszczonym przez ustawodawcę sposobem zagwarantowania w przyszłości zawarcia definitywnej umowy najmu w przypadku, gdy oferent wygrał konkurs o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dlatego oferent biorący udział w konkursie miał prawo do przedłożenia umowy przedwstępnej najmu lokalu pod zadeklarowanym adresem i nie stanowiło to przeszkody w rozpatrzeniu złożonej oferty, jak błędnie twierdzi Spółka.

W toku postępowania odwoławczego wysuwane były też zarzuty przyjęcia od oferenta – Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w [...] oświadczeń osób, które będą wykonywać pracę w zakresie świadczeń udzielanych przez zespół transportu medycznego.

W tym zakresie słusznie wskazuje Dyrektor NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Zarządzenie Prezesa NFZ jednoznacznie precyzuje dokumenty jakie potwierdzają gotowość udzielania świadczeń (jest to umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów). Skoro oferent złożył wymagany wykaz personelu z opisem kompetencji a Komisja Konkursowa przeanalizowała dodatkowo złożone oświadczenia personelu, w których deklarują gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy, z jednoczesnym wskazaniem średniotygodniowego wymiaru zatrudnienia (który pokrywał się z czasem wskazanym w ofercie), należało przyjąć spełnienie ww. wymogu formalnego.

W tym miejscu przypomnieć warto, że "nieprawdziwe informacje", do których odwołuje się art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, skutkujący odrzuceniem oferty, to takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Z podaniem nieprawdziwych informacji mamy do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Nie każda nieprawdziwa informacja stanowi podstawę do odrzucenia oferty, zaś nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.02.2017 r. I GSK 1586/15).

Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest też zarzut braku wyjaśnienia jakie względy zadecydowały o przyznaniu konkretnym oferentom konkretnej liczby punktów w postepowaniu konkursowym. W tym zakresie wyczerpujące jest w ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym organ przedstawil zestawienie punktacji wszystkich oferentów ze szczegółowym omówieniem przyznanych lub odjętych punktów i podstaw takiej punktacji. Ta kwestia nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, podkreślana jest też w odpowiedzi na skargę.

Jeśli chodzi o zarzut skargi wykazujący naruszenie art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy, polegające na braku udostępnienia skarżącej Spółce do wglądu pełnej dokumentacji postępowania, również on nie jest zasadny.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 9.03.2020 r. pełnomocnik A. skorzystał z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami postępowania, nie zgłoszając wówczas jakichkolwiek zastrzeżeń co do zakresu czy rozmiarów udostępnionych informacji (por. karta nr 000465). Niezrozumiałe są zatem wywody skarżącej Spółki o braku udostępnieniu całości dokumentów tworzących ofertę ze względu na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy. Organ udostępnił pełnomocnikowi pełną treść ofert, nie zastrzegając odmowy ich udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, a dokumenty znajdujące się w aktach zostały jedynie zanonimizowane wyłącznie w zakresie numerów PESEL personelu, który ma udzielać świadczeń, a także wizerunku tych osób. Tego rodzaju dane, jako że stanowią informacje o osobach nie mogą być udostępniane innym oferentom. Niemniej jednak udostępniono skarżącej całość akt postępowania, a Spółka miała możliwość dostępu do imion i nazwisk osób świadczących usługi, a także numerów praw do wykonywania zawodu.

Z wszystkich tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji i postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora NFZ Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.