Uzasadnienie
do wyroku z dnia 10 sierpnia 2006 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U, nr 80 poz. 717 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].02.2005 r., Nr [...] ustalającej warunki zabudowy terenu działki nr 49 położonej w miejscowości D. dla inwestycji pod nazwą "zmiana sposobu użytkowania budynków kurników byłej fermy kurzej z przeznaczeniem na zakład stolarski produkcji mebli o rocznym przerobie 650m drewna " utrzymało w mocy decyzję Wójta.
W jej uzasadnieniu podano, że D. i A. M. domagali się ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości położonej w miejscowości D. i stanowiącej działkę nr 49 dla wskazanej wyżej inwestycji.
Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dlatego sporządzono raport oddziaływania na środowisko. W raporcie biegły stwierdził m.in., iż stolarnia nie będzie źródłem poważnej awarii przemysłowej (str. 15 raportu), zastosowane rozwiązania techniczno- technologiczne gospodarki wodnościekowej stanowić będą dostateczną ochronę wód powierzchniowych i gruntu przed zanieczyszczeniem (str. 18 raportu), rozwiązania nie spowoduj ą zmian w naturalnym ukształtowaniu powierzchni ziemi (str. 20 raportu), przedsięwzięcie nie będzie powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu i nie wpłynie na zmianę czystości powietrza (str.35 i 36 raportu), zachowane zostaną standardy środowiska akustycznego (str. 45 i 46 raportu), przedstawione rozwiązania spowodują racjonalną i zgodną z wymogami ochrony środowiska gospodarkę odpadami niebezpiecznymi (str. 52 raportu).
Przedsięwzięcie wyeliminuje dotychczasową uciążliwość związaną z odorami z kurników. Istniejąca zabudowa mieszkaniowa nie powinna być narażona na uciążliwości, które były udziałem kurników. Rozmiar stolarni wskazuje na stosunkowo małą emisję uciążliwości dla środowiska.
W sprawie przeprowadzono postępowanie z zakresu ochrony środowiska. Wójt Gminy [...] dokonał w sprawie analizy zabudowy i zagospodarowania terenu.
W ustaleniach pracy stwierdzono, że zaproponowane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne ustaleniami obowiązującego prawa, nie koliduje z zadaniami publicznymi oraz przede wszystkim nie narusza norm ochrony środowiska. Analizy dokonał Z. S. - uprawniony architekt, który sporządził także projekt decyzji owz.
Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy ewidencyjnej gruntów wynika, iż teren inwestycji jest zabudowany a nadto posiada dostęp do drogi publicznej. Zamierzenie inwestycyjne wnioskodawcy pozytywnie zaopiniowały właściwe podmioty.
W takiej sytuacji Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].02.2005 r., Nr [...] postanowił ustalić warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji uznając, że zaproponowane przedsięwzięcie spełnia wymogi ustawowe. Decyzja zawiera załączniki: graficzny oraz opisowy - analiza terenu.
W odwołaniu od tej decyzji A. M. wskazała na okoliczności związane przede wszystkim z uciążliwością przedsięwzięcia a także naruszeniem prawa własności. Wskazała na pozbawienie jej czynnego prawa do udziału w postępowaniu tj. nie udostępnienie w przepisanej i wnioskowanej formie raportu oddziaływania na środowisko oraz dokonywanych uzgodnień. Zaskarżona decyzja nie zawiera także szczegółowych informacji w zakresie rozwiązań technicznych.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Problematykę przedmiotowego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U nr 80 poz. 717). Przesłanki dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy określa przepis art. 61 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu poczynione w sprawie ustalenia faktyczne - w tym przede wszystkim stanowiska organów opiniujących - pozwalają na stwierdzenie, iż wnioskowana przez wnioskodawcę inwestycja spełnia wymogi określone w tym przepisie. Zaproponowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak również nie jest zlokalizowane w strefie ochrony konserwatorskiej. Teren działki nr 49 posiada wszystkie media, bezpośredni dostęp do drogi publicznej a uzbrojenie terenu jest wystarczające do realizacji inwestycji. Kwestie dotyczące ochrony środowiska, czy zdrowia ludzi były przedmiotem oceny biegłego.
SKO nie stwierdziło takich uchybień, które mogłyby stanowić podstawę do eliminacji decyzji Wójta Gminy [...] z obrotu prawnego. Kwestie własnościowe i immisyjne podnoszone przez skarżących nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia tego etapu postępowania, ze względu na brak kompetencji w orzekaniu. W oparciu o przepis art. 63 ust.2 ustawy - decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu, oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Dopiero na etapie pozwolenia na budowę strony będą mogły podnosić tego rodzaju argumenty.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła A. M. zarzucając jej naruszenie:
- - prawa procesowego przez zastosowanie w postępowaniu art. 10 § 1 KPA (przy opiniowaniu, uzgadnianiu z niezbędnymi organami) zamiast art. 106 § 1 i § 2, § 5 KPA do czego zobowiązuje art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
- - art. 61 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie, że stanowi on podstawę do zalegalizowania istniejącego już zakładu stolarskiego.
Skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podała, że została pozbawiona przysługującego jej prawa z art. 53 ust 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o warunkach zabudowy na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy uniemożliwił jej czynny udział w postępowaniu. Zawiadamianie na podstawie art. 10 § 1 KPA nie odpowiada art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu przestrzennym, który nakazuje w takiej sprawie postępować w trybie art. 106 KPA, gdzie organ załatwiający sprawę zwraca się do innego organu zawiadamiając o tym stronę. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależnia wydanie decyzji od łącznego spełnienia warunków określonych w punktach od 1 do 5. W punktach tych nie ma mowy, że można wydać decyzję odnośnie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, które to obiekty są już zmienione samowolnie prawie 10 lat temu i użytkowane w taki sposób. Organ drugiej instancji z niewiadomych powodów pomija tę kwestię, na którą skarżąca wielokrotnie zwracała uwagę w pismach kierowanym do Wójta Gminy [...], jak też w odwołaniach do SKO z dnia 12.08.2004 r., 2.03.2005 r., 26.04. 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji z dnia [...].10.2004 r. stwierdziło, że nie można bowiem ustalić warunków zabudowy terenu dla inwestycji już zrealizowanej. SKO w decyzji z dnia [...].06.2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta, godzi się z samowolą budowlaną, tym samym art. 61 ust. 1 ustawy nie ma zastosowania.
Sprawa istniejącego Zakładu Stolarstwa Meblowego "[...]" D. jest przemilczana w toku całego postępowania na każdym jego etapie. Z. S. uprawniony architekt, który dokonał analizy terenu w 2004 r. oraz sporządził projekt decyzji owz, biegła Ł. Ł., Wójt Gminy [...] nie zauważają, że to nie są kurniki a istniejąca fabryka mebli zatrudniająca około 15-osób.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą.
Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący.
D. i A. M. domagają się wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejących na działce 49 w D. budynków kurników byłej fermy kurzej na zakład stolarski. Poza sporem pozostaje, że w tym miejscu zakład stolarski istnieje od 1990 r. Organy uwzględniły wniosek odwołując się do brzmienia przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U, nr 80 poz. 717 ze zm.) zwanej dalej ustawą.
Okolicznością przyznaną przez inwestorów jest fakt, że dokonali zmiany sposobu użytkowania dotychczasowego kurnika na zakład stolarski. Stało się to około 1990 r. Zmiana ta miała charakter samowolny, bowiem z akt sprawy nie wynika, by uzyskali oni przewidzianą przez art. 44 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zgodę właściwego terenowego organu administracji państwowej.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że w świetle brzmienia przepisu art. 59 ust. 1 ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego łub jego części z zasady wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
W pierwszej kolejności wymaga jednak rozważenia problem, czy ustalenie warunków zabudowy może dotyczyć zmiany sposobu użytkowania, która przed wielu laty została zrealizowana.
Wykładnia systemowa przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje do uwzględnienia faktu, iż celem decyzji ustalającej warunki zabudowy jest uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejących na działce 49 w D. budynkach gospodarczych byłej fermy kurzej na zakład stolarski, a jeżeli tak, to nie można przyjąć, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest możliwe po zrealizowaniu zmiany sposobu użytkowania obiektów.
Decyzja o warunkach zabudowy byłaby w takim przypadku - wobec bezprzedmiotowości postępowania o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych - także bezprzedmiotowa. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że nie można ustalić stosowną decyzją warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania już zrealizowanej.
Los samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynków kurników byłej fermy kurzej na zakład stolarski istniejących na działce 49 w D. musi zostać rozstrzygnięty w postępowaniu opartym o przepisy prawa budowlanego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że organ architektoniczno-budowlany wydał D. i A. M. zgodę na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów. Sąd administracyjny kontrując zaskarżony akt ocenia go według stanu na dzień wydania decyzji. W analizowanym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał go według stanu faktycznego i prawnego na dzień 2.06.2005 r. Późniejsza decyzja organu architektoniczno-budowlanego dotycząca zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektów po kurzej fermie nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.