Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 14 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 94/14

Uzasadnienie

Pismami z dnia 11 stycznia 2014 r. o tożsamej treści (data wpływu do Sądu – 27 stycznia 2014 r. oraz 10 lutego 2014 r.), wniesionymi za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego, R. B. złożył skargi na działalność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Wyżej wymieniony zarzucił "manipulacje", działanie na jego szkodę a także działanie na szkodę rodziny jego siostry. Ponadto zarzucił, że pracownicy MOPS’u w [...] ujawnili jego dane osobowe.

W odpowiedzi na skargę, podpisanej przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wskazano, że skarga R. B. jest nieuzasadniona a organ nie pozostawał w bezczynności. Nie zaistniała także przewlekłość postępowania.

Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2014 r. tut. Sąd wezwał R. B. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

W piśmie z dnia 30 stycznia 2014 r. (3 luty 2014 r. – data wpływu do Sądu) R. B. ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, podał, że przedmiotem jest skargi nie jest "bezczynność ani przewlekłość, tylko działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]".

Wobec tego, że złożone przez R. B. skargi z dnia 11 stycznia 20014 r. są tej samej treści, lecz zostały wniesione za pośrednictwem różnych organów, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 5 marca 2014 r. połączono sprawy o sygn. akt II SA/Rz 94/14 oraz II SA/Rz 152/14 do wspólnego rozpoznania i zarządzono prowadzenie sprawy pod sygn. akt II SA/Rz 94/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi R. B. jest działalność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że skarga na działanie pracownika organu administracji publicznej rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwana dalej "k.p.a."). Przedmiotem bowiem skargi powszechnej, przewidzianej art. 227 i następne k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. J.Borkowski (w.:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Są natomiast załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Natomiast skargi, o których mowa w ustawie o postępowaniu sądowoadministracyjnym są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli - przede wszystkim decyzji administracyjnych - z punktu widzenia ich zgodności z prawem.

Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyroku NSA z dnia 1.12.1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, Lex Polonica nr 338222). Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania administracyjnego uproszczonego, w którym nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżących, a tylko zawiadamia się ich o podjętych działaniach, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Postępowanie takie kończy się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżących o załatwieniu skargi (postanowienie NSA z dnia 25.05.2006r., sygn. akt I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697). Tut. Sąd w pełni podziela wyżej wskazane stanowiska.

W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], stwierdzić należy, że sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej i nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego a zatem nie może być rozpatrywana przez ten Sąd i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.