Uzasadnienie
Dnia 19 lutego 2015 roku E.S. wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora M.O.P. S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na okres od [...].
W toku wszczętego postępowania administracyjnego ujawniono, iż wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] zobowiązano E.S. do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego. Jednocześnie wyrokiem tym przyznano E. S. prawo do lokalu socjalnego. Wyrokowi temu nadano klauzulę wykonalności dnia [...] roku. Nadto w ramach gromadzenia dowodów stwierdzono, że umowa najmu przedmiotowego lokalu została skutecznie wypowiedziana pismem z dnia [...].
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 2003 poz. 267 z późn. zm. - dalej jako K.p.a) oraz art. 2 ust 1, art. 3 ust. 1-4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1-10, art. 7 ust. 1, 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 2013 poz. 966 - dalej jako u.d.m.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156 poz. 1817 z 2001 r. z późn. zm.) odmówił E.S. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny, albo socjalny. Stosownie do stanowiska organu prawo do lokalu socjalnego przysługuje E.S. dopiero od dnia nadania wyrokowi eksmisyjnemu klauzuli wykonalności (), zatem w okresie od [...] roku dodatek nie mógł być jej przyznany.
Od orzeczenia organu I instancji odwołanie wniosła E.S., wyrażając niezadowolenie z wymienionej decyzji i wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło rozstrzygnięcie o sygn. [...] o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu organ drugiej instancji w pełni zaakceptował argumentację przedstawioną przez Prezydenta Miasta.
E.S., pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, zarzucając w niej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zgodności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wykazała, iż naruszają one prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Skarżąca domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od [...] roku. Zasady i tryb przyznawania, ustalana wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 2013, poz. 966). W myśl przepisów ustawy dodatek mieszkaniowy, przysługuje:
- 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
- 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
- 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
- 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
- 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (art. 2 ust. 1 u.d.m.).
Jak stanowi art. 2 ust. 2 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1.
Z ustaleń faktycznych organu wynika, że strona nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Pod rozwagę mogła być zatem brana jedynie przesłanka wymieniona w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] orzeczono eksmisję E. S. Z materiałów sprawy (k. 11, 12 akt administracyjnych) wynika, że pozwana wywiodła od przedmiotowego orzeczenia apelację i orzeczenie to uprawomocniłoby się dopiero po jej rozpoznaniu, tj. w dniu wydania wyroku przez sąd odwoławczy. Zarówno organ administracyjny pierwszej, jak i drugiej instancji nie uzyskał wyroku podjętego na skutek apelacji. Doprowadziło to do nieustalenia daty prawomocności wyroku eksmisyjnego.
Niesłusznie organy administracji przyjęły datę nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego o sygn. akt [...] jako datę prawomocności. Dostarczenie osobie uprawnionej lokalu socjalnego stanowi obowiązek gminy właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Obowiązek ten aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, nie zależy natomiast w żadnym wypadku od działań podjętych przez lokatorów czy też właściciela lokalu (por. wyrok SO z 10 czerwca 2011 r., III Ca 225/11, Lexis.pl nr 3914945, a nadto K. Z.-Z., Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Komentarz, LexisNexis 2014).
Zgodnie z art. 363 § 1 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. W przypadku gdy od orzeczenia sądu I instancji wniesiony został środek odwoławczy, uprawomocnia się ono z chwilą wydania przez sąd II instancji orzeczenia rozpoznającego zaskarżone orzeczenie (M. M., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38), wyd. III., system informacji prawnej LEX). Oznacza to, że wyrok eksmisyjny dotyczący E. S.uprawomocniłby się z chwilą uzyskania prawomocności przez wyrok sądu odwoławczego.
Zaniechanie przez organy administracji poczynienia w sposób prawidłowy ustaleń w przedstawionym zakresie stanowi mające wpływ na wynik sprawy uchybienie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać.
W ocenie sądu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie, z uwzględnieniem powyższych uwag pozwoli na pełną ocenę zasadności wniosku skarżącej. Organ I instancji winien uzyskać odpis wyroku sądu odwoławczego (gdyby taki został wydany), względnie informację o dacie prawomocności ww. wyroku Sądu Rejonowego. Po zbadaniu tej kwestii organ będzie mógł stwierdzić, czy w okresie od [...] roku skarżącej przysługiwało prawo do lokalu socjalnego, a w konsekwencji i dodatku mieszkaniowego w części lub w całości.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.