Uzasadnienie
M. W., powołując się na ustawę z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej zwaną "u.d.i.p."), zwrócił się do Uniwersytetu z wnioskiem o udostępnienie informacji w formie przesłania kserokopii "" w sprawie E. R., z ówczesnego Uniwersytetu, oraz kopii prawomocnego orzeczenia.
W uzasadnieniu wniosku M. W. wskazał, że E. R. jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zaznaczył również, że na podstawie art. 3 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), wyłącza spod działania tego aktu prasę.
Decyzją z dnia[...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwana "K.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., Rektor Uniwersytetu po rozpatrzeniu wniosku M. W. odmówił udzielenia informacji publicznej.
W ww. decyzji zawarte zostało pouczenie, że służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.
W stosunku do ww. decyzji M. W. w oparciu o art. 17 ust. 2 u.d.i.p. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia[...], po rozpatrzeniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 104 w związku z art. 155 K.p.a. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] o odmowie udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji Rektor powtórzył argumentację zawartą w decyzji tego organu z dnia [...].
Na powyższą decyzję M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 5 u.d.i.p. oraz wnosząc o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu do udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że mimo zwolnienia z pracy na uczelni wyższej i przejścia na emeryturę, E. R. nadal jest naukowcem i przez ten fakt pełni funkcje publiczne. Bierze udział w zjazdach naukowych, wygłasza publiczne wykłady naukowe podając przynależność instytucjonalną na PWSZ. Nadal z zawodu jest nauczycielem akademickim oraz naukowcem, a faktem niewątpliwym jest to, że R. był osobą pełniącą funkcje publiczne i jego czyn -plagiat naukowy - był i jest związany z wykonywaną pracą.
Wskazano również, że zgodnie z u.d.i.p. zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom. Identycznie jest w stosunku do wniosków dyscyplinarnych jak również orzeczeń dyscyplinarnych oraz innych dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które są informacją publiczną udostępnianą na wniosek. Na potwierdzenie powyższego M. W. odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].
M. W. podniósł następnie, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym bardziej naukowca i nauczyciela akademickiego. Natomiast odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a u.d.i.p.
W uzasadnieniu wniosku zaznaczono również, że sprawa plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego profesora Uniwersytetu uzyskała w [...] duży rozgłos medialny, stąd w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary.
Skarżący wyjaśnił również, iż w rozpatrywanej sprawie istotny jest fakt, że o informację publiczną ubiega się jako dziennikarz. W kontekście powyższego skarżący powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia [...] iż "w interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będących w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie przekazu ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także przez wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności.''.
M. W. odwołał się także do pojęcia informacji publicznej oraz zakresu jej udostępniania dziennikarzom na tle stanowisk prezentowanych w literaturze i orzecznictwie sądowym.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.
Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego aktu, dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności odnieść należy do trybu oraz podstaw prawnych podjęcia zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu w sprawie o udostępnienie na wniosek skarżącego informacji publicznej.
W decyzji Rektora z dnia [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej zawarte zostało pouczenie w przedmiocie trybu i terminu zaskarżenia tego aktu, poprzez wskazanie, iż od decyzji tej służy prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.
W kontekście powyższego pouczenia wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.pi.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do ww. decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawierać powinno także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W myśl art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, przy czym wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do takiego wniosku stosuje się wówczas odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Do udostępniania informacji publicznej, stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zobligowane zostały władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] uczelnia publiczna to uczelnia utworzona przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej, które to władze, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Art. 66 ust. 1-2 powołanej ustawy stanowi natomiast, że działalnością uczelni kieruje i reprezentuje ją na zewnątrz rektor, który jest jednocześnie przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor ponadto opracowuje i realizuje strategię rozwoju uczelni, uchwalaną przez organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, jak również podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza.
Rektor posiada również, m. in. na podstawie art. 70 ustawy, kompetencje do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, posiadając w tym zakresie status organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.
W świetle przywołanych regulacji wskazać należy, iż Rektor Uniwersytetu, jako kierujący uczelnią publiczną, dysponujący majątkiem publicznym oraz podejmujący rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdowały art. 16 i 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez co od decyzji Rektora z dnia[...] skarżącemu przysługiwało prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wobec powyższego przyjąć należy, że organ błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Pomimo niniejszego uchybienia, skarżący odwołując się do treści art. 17 ust. 2 u.d.i.p., we właściwym trybie i terminie wystąpił do Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ten nie dostrzegł jednak własnego uchybienia i zakwalifikował wniosek skarżącego, jako podanie o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
Weryfikacji w trybie art. 155 K.p.a. podlegać mogą, stosownie do treści powyższego przepisu, wyłącznie decyzje ostateczne, na podstawie których strona nabyła prawo. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. za ostateczne uznaje się decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku zatem z okolicznością, że od decyzji Rektora z dnia [...] przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjąć należy, że decyzja ta nie była decyzją ostateczną w rozumieniu przepisów K.p.a. i przymiotu tego nie uzyskała wobec skutecznego złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie było zatem w przedmiotowej sprawie dopuszczalne rozstrzyganie przez organ zaskarżoną decyzją na podstawie art. 155 K.p.a.
Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie ww. przepisu art. 155 K.p.a. w stosunku do decyzji nieostatecznej, biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji ostatecznych, sposób weryfikacji takich decyzji, jak również zasadę niezależności i niekonkurencyjności poszczególnych trybów postępowania administracyjnego, uznać należy za podjęte z rażącym naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA z dnia 17 września 2004 r., źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
W konsekwencji stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organ obowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z odpowiednim zastosowaniem trybu odwoławczego jako trybu właściwego do weryfikacji decyzji nieostatecznej. Z tego też względu brak jest podstaw, aby w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd mógł się odnieść co do istoty sprawy, a tym samym postawionych w skardze zarzutów.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczono, jak w pkt I sentencji.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 w/w ustawy.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.