Uzasadnienie
M. W., dziennikarz miesięcznika "[...] ", wnioskiem z dnia [...] r., zwrócił się do Rektora Uniwersytetu o przesłanie kserokopii wniosku dyscyplinarnego skierowanego przez rzecznika dyscyplinarnego w sprawie dr F. J. oraz o przesłanie kopii orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] r.
We wniosku M. W. wskazał, że zakończyło się postępowanie dyscyplinarne wobec dr F. J. adiunkta w Instytucie Politologii i Europeistyki Uniwersytetu obwinionego o to, że w artykule naukowym "Wykluczenie społeczne osób niepełnosprawnych" naruszył prawa autorskie mgr M. F.: Doktor F. J. jako nauczyciel akademicki i naukowiec jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Podkreślił, że na podstawie art. 3a ustawy o ochronie danych osobowych. Sprawa jest wyłączona spod działania tego aktu. Ponadto podniósł, że jest dziennikarzem specjalizującym się w publikacjach dotyczących patologii nauki i zbiera materiały prasowe.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), Rektor Uniwersytetu po rozpatrzeniu wniosku M. W. odmówił udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich uregulowana została w art. 139 — 150 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz wydanym na podstawie tego aktu rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 58 poz. 391). Rektor wyjaśnił, iż w myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia rozprawa dyscyplinarna jest jawna tylko dla osób wskazanych w tym przepisie, a dodatkowo przewodniczący może wyłączyć lub ograniczyć jej jawności w całości lub części. Organ wskazał również, że dostęp do akt sprawy i znajdujących się w nich dokumentów mają wyłącznie osoby wskazane w § 10 ust. 3 i 4 oraz § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia.
Natomiast krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenie komisji dyscyplinarnej został określony w sposób enumeratywny w § 28 ust. 5 rozporządzenia. Rektor zaznaczył ponadto, że prawo udzielenia informacji publicznej we wnioskowanej formie podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na to, że dr F. J. nie pełni żadnej funkcji publicznej w Uniwersytecie. Z powyższych względów organ uznał za niemożliwe udzielenie informacji publicznej w formie doręczenia żądanych kserokopii wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego.
W decyzji zawarte zostało także pouczenie, że służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.
M. W. powołując się na art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że dr F. J. nadal jest naukowcem i jest zatrudniony jako nauczyciel akademicki. Jest zatem funkcjonariuszem publicznym i osobą pełniącą funkcje publiczne, a jego czyn - plagiat naukowy – był i jest związany z wykonywaną pracą.
Wskazał również, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom. Identycznie jest w stosunku do wniosków dyscyplinarnych, jak również orzeczeń dyscyplinarnych oraz innych dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które są informacją publiczną udostępnianą na wniosek. Na potwierdzenie powyższego M. W. odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 391/11).
M. W. podniósł następnie, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym bardziej naukowca i nauczyciela akademickiego. Natomiast odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazał też, że sprawa dotyczy plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego nauczyciela akademickiego Uniwersytetu, stąd w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary. Odmowa udzielenia prasie kopii dwóch dokumentów dotyczących plagiatu naukowego, jest naruszeniem wolności prasy i jej prawa do społecznej kontroli decyzji.
Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 104 w związku z art. 155 K.p.a. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia 25 czerwca 2012 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji Rektor powtórzył w całości argumentację zawartą w decyzji tego organu z dnia [...] r.
Na powyższą decyzję M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wnosząc o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu do udostępnienia żądanej informacji publicznej tj. wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego dotyczącego plagiatu naukowego dr F. J. W uzasadnieniu skargi, poza okolicznościami podniesionymi już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący dodatkowo wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istotny jest fakt, iż o informację publiczną ubiega się jako dziennikarz. W kontekście powyższego skarżący powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. III RN 64/00, iż "w interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będących w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie przekazu ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także przez wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności.''.
M. W. odwołał się także do pojęcia informacji publicznej oraz zakresu jej udostępniania dziennikarzom na tle stanowisk prezentowanych w literaturze i orzecznictwie sądowym. Reasumując skarżący wskazał, że adiunkt szkoły wyższej – naukowiec i nauczyciel akademicki – jest osobą pełniącą funkcje publiczne, stąd prawo do informacji publicznej nie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Popełnienie plagiatu naukowego nie wchodzi w zakres prywatności osoby fizycznej. Dokumenty postępowania dyscyplinarnego są dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również są informacją mającą charakter publiczny tj. zawierającą aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Nie mają tu zastosowania przepisy o ochronie danych osobowych.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu pisma wskazał, że krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenie komisji dyscyplinarnej został określony w sposób enumeratywny w § 28 ust. 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich i są to: obwiniony oraz jego obrońca, właściwy minister, rektor, rzecznik dyscyplinarny. Organ zaznaczył, że jawna jest treść orzeczenia dyscyplinarnego oraz ustne motywy uzasadnienia, ogłaszane na rozprawie i w tym zakresie treść ta podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Zdaniem Rektora nie budzi wątpliwości również okoliczność, że prawo do prywatności nie chroni nauczyciela akademickiego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną w zakresie informacji pozostających w związku z pełnieniem tej funkcji. Wynik postępowania dyscyplinarnego pozostaje w związku z pełnioną przez nauczyciela funkcją i dlatego sama treści orzeczenia komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli akademickich jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu.
Skarżący nie wnosił jednak o udzielenie informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego lecz o udostępnienie kserokopii tych dokumentów i dlatego też organ odmówił udzielenia informacji we wnioskowanej formie. Organ podniósł również, że prawo udzielenia informacji publicznej we wnioskowanej formie podlega ochronie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.
Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego aktu, dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że ww. akt wydany został z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do trybu oraz podstaw prawnych podjęcia zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu w sprawie o udostępnienie na wniosek skarżącego informacji publicznej.
W decyzji Rektora z dnia [...] r., Nr [...], o odmowie udzielenia informacji publicznej zawarte zostało pouczenie w przedmiocie trybu i terminu zaskarżenia tego aktu, poprzez wskazanie, że od decyzji służy prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.
W kontekście powyższego pouczenia wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do tej decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawierać powinno także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W myśl art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, przy czym wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do takiego wniosku stosuje się wówczas odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Do udostępniania informacji publicznej, stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobligowane zostały władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r., uczelnia publiczna to uczelnia utworzona przez państwo reprezentowana przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej, które to władze, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Art. 66 ust. 1-2 powołanej ustawy stanowi natomiast, że działalnością uczelni kieruje i reprezentuje ją na zewnątrz rektor, który jest jednocześnie przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor ponadto opracowuje i realizuje strategię rozwoju uczelni, uchwalaną przez organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, jak również podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza.
Rektor posiada również, m. in. na podstawie art. 70 ustawy, kompetencje do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, posiadając w tym zakresie status organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.
W świetle przywołanych regulacji wskazać należy, iż Rektor Uniwersytetu, jako kierujący uczelnią publiczną, dysponujący majątkiem publicznym oraz podejmujący rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdowały art. 16 i 17 ust. 1 i 2 tej ustawy, wobec czego od decyzji Rektora z dnia 25 czerwca 2012 r. przysługiwało skarżącemu prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ błędnie pouczył zatem skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Pomimo niniejszego uchybienia, skarżący odwołując się do treści art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, we właściwym trybie i terminie wystąpił do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ten nie dostrzegł jednak własnego uchybienia i zakwalifikował wniosek skarżącego, jako podanie o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
Weryfikacji w trybie art. 155 K.p.a. podlegać mogą, stosownie do treści powyższego przepisu wyłącznie decyzje ostateczne, na podstawie których strona nabyła prawo. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. za ostateczne uznaje się decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku zatem z okolicznością, że od decyzji Rektora z dnia [...] r. przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjąć należy, że decyzja ta nie była decyzją ostateczną w rozumieniu przepisów K.p.a. i przymiotu tego nie uzyskała wobec skutecznego złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie było zatem w przedmiotowej sprawie dopuszczalne rozstrzyganie przez organ zaskarżoną decyzją na podstawie art. 155 K.p.a.
Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie przepisu art. 155 K.p.a. w stosunku do decyzji nieostatecznej, biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji ostatecznych, sposób weryfikacji takich decyzji, jak również zasadę niezależności i niekonkurencyjności poszczególnych trybów postępowania administracyjnego, uznać należy za podjęte z rażącym naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 września 2004 r., sygn. II SA/Wr 601/02, źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
W konsekwencji stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organ obowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z odpowiednim zastosowaniem trybu odwoławczego jako trybu właściwego do weryfikacji decyzji nieostatecznej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, orzeczono, jak w pkt I sentencji.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.