Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF małżonkowie A. J. i M. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu sądowego od skargi).
Z uzasadnienia wniosku wynika, że małżonkowie posiadają grunt rolny o powierzchni [...] ha o wartości [...] tys. zł oraz o powierzchni [...] ha o wartości [...] tys. zł, działkę pod działalność gospodarczą o powierzchni [...] ha zabudowaną – wartość [...] tys. zł. Wnioskodawcy posiadają oszczędności w wysokości [...] zł oraz samochód marki [...] o wartości [...] zł. M. J. z prowadzonej działalności gospodarczej wykazał stratę, natomiast A. J. z gospodarstwa rolnego osiągnęła dochód w wysokości [...] zł. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki małżonków wynoszą [...] zł.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można uznać aby taka sytuacja zachodziła w przypadku wnioskodawców.
Jak wynika z treści wniosku wnioskodawcy utrzymują się z prowadzonej działalności gospodarczej i rolnej, posiadają nieruchomości rolne oraz budynek kawiarni o wartości [...] tys. zł, zauważyć również należy, że na dzień złożenia wniosku posiadali oszczędności w wysokości [...] zł, a ich miesięczne stałe zobowiązania wynoszą [...] zł. Mając na uwadze powyższe sytuacji finansowej A. J. i M. J. nie można określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Uzyskiwane dochody oraz posiadane oszczędności umożliwiają wnioskodawcom poniesienie kosztów postępowania.
Zaznaczyć należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.