Uzasadnienie
Prezydent decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) skierował Z. S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii [..] i [...] na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. S. zakwestionował obowiązek zapłaty [...] zł za badania podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną, ma na utrzymaniu bezrobotna żonę (nie posiadającą prawa do zasiłku) i [...] dzieci, a miesięczny budżet rodziny wynosi [...] zł. Prawo jazdy posiada od [...] r. i przez ten okres nigdy nie popełnił wykroczenia w ruchu drogowym. W związku z powyższym Z. S. wniósł o skierowanie go na bezpłatne badania lekarskie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.)w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że do organu I instancji wpłynął wniosek Prokuratora o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania Z. S. posiadającego prawo jazdy Kategorii [...] i [...] na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, bowiem w toku prowadzonego przeciwko wyżej wymienionemu postępowania przygotowawczego o czyn z art. 157 § 2 kk stwierdzono u niego na podstawie opinii sądowo- psychiatrycznej cechy osobowości nieprawidłowej i zespół zależności alkoholowej.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, że taka okoliczność polegająca na uzależnieniu od alkoholu została potwierdzona opinią sądowo- psychiatryczną i stanowi przesłankę do skierowania strony na badania lekarskie i wyjaśnił, że skierowanie to nie jest równoznaczne z cofnięciem prawa jazdy.
Kolegium wskazało ponadto, że nie ma podstaw do zwolnienia strony z kosztów badania, ponieważ zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym badanie lekarskie, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy jest wykonywane na koszt osoby badanej.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego Z. S. podniósł, ze bezzasadne jest pozbawienie Go prawa jazdy kat. [...] ponieważ nigdy nie popełnił żadnego wykroczenia drogowego i wniósł o skierowanie na badania nieodpłatne uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną swoją i rodziny.
Do skargi Z. S. dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, decyzję z dnia [...] r. o przyznaniu świadczenia pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w okresie od [...]r. do [...] r., kserokopii opinii psychologa biegłego sądowego z dnia [...] r. sporządzonej na okoliczność zdolności skarżącego do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami w sprawie w przedmiocie renty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Przy piśmie z dnia [...] r. SKO nadesłało opinię sadowo- psychiatryczna z dnia [...] r. z przeprowadzonych badań skarżącego, o której mowa w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Wobec wywodów skargi niezbędne jest wyjaśnienie, że sąd administracyjny, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem nie jest uprawniony do orzekania w zastępstwie organów tej administracji, nie posiada kompetencji do zwalniania od opłat i kosztów, które obciążają strony w związku z obowiązkami nałożonymi na nie decyzjami organów.
Poddana kontroli sądowej decyzja ostateczna oparta została o przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), który stanowi, że: "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. "
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. (Dz. U. Nr 2, poz.
15) w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, wydanym w wykonaniu upoważnienia ustawowego z art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określone zostały między innymi warunki i tryb kierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W myśl § 2 ust. 5 powyższego rozporządzenia (powołanego również w materialno-prawnej podstawie zaskarżonej decyzji), starosta może w tym celu skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.
Zarówno z cytowanego wyżej przepisu ustawy, jak i z § 2 ust. 5 wskazanego rozporządzenia nie wynika aby kwestia ustalenia odpłatności za omawiane badania lekarskie należała do istoty rozstrzygnięcia decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W zgodzie z powyższą uwagą pozostaje treść decyzji organu I instancji, który w swojej decyzji nie orzekał kto i w jakiej kwocie ma zapłacić za przedmiotowe badanie.
Okoliczność, że – jak wynika to z akt I instancji- organ ten poinformował skarżącego odrębnym pismem z dnia [...] r. o skutkach decyzji, a w tym o tym, że badania wykonywane są na koszt badanego nie dowodzi, że kwestia ta stała się elementem decyzji podlegającej kontroli sądowej. Nie negując zatem trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącego i jego rodziny, nie miał sąd podstaw prawnych do zajmowania się kwestią odpłatności za badania i dlatego zarzuty skargi w tym zakresie uznał za bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Dla tej oceny znaczenie istotne miało natomiast skontrolowanie czy w sprawie zaistniały materialno- prawne przesłanki skierowania Z. S. na badania lekarskie. Z akt administracyjnych wynika, że starosta swoją decyzję podjął na podstawie pochodzącej od prokuratora informacji o stwierdzeniu, przez biegłych lekarzy psychiatrów, opiniujących w toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu przygotowawczym o czyn przeciwko zdrowiu (art. 157 § 2 kk), osobowości nieprawidłowej i zespołu zależności alkoholowej. Informacja ta została potwierdzona treścią uzyskanej przez organ opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia [...] r. W tej sytuacji faktycznej, oczywiste jest, że decyzje organów orzekających w sprawie zostały podjęte w oparciu o "wiarygodną informację o zastrzeżeniach o stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów", zwłaszcza że strona w odwołaniu nie kwestionowała faktu badania przez biegłych lekarzy psychiatrów oraz treści sporządzonej przez nich opinii.
Takie okoliczności podnoszone skargą jak kategoria i czasokres posiadania prawa jazdy, nie wystąpienie tym okresie odpowiedzialności za wykroczenia drogowe - nie należą do przesłanek jakie organ ma obowiązek uwzględnić podejmując decyzję o skierowaniu- w omawianym trybie- kierowcy na badania lekarskie. Ujemne oddziaływanie alkoholu na sprawność psychomotoryczną kierowcy należy do okoliczności powszechnie znanych i nie ma potrzeby szerokiego dowodzenia zaistnienia zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi (i nie tylko takimi), która dotknięta jest zespołem zależności alkoholowej.
Jak trafnie wskazał to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skierowanie na badania lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawa jazdy, a ma na celu wyjaśnienie wyżej wskazanych zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania występują, ale jest to kwestia dalsza, wymagająca odrębnego rozstrzygnięcia. Dlatego naprowadzone przez skarżącego dopiero w postępowaniu sądowym dowody w postaci opinii psychologicznej sporządzonej na użytek sprawy toczącej się w innym przedmiocie przed sądem powszechnym oraz zaświadczenia o podjęciu przez stronę terapii uzależnienia od alkoholu, z których dowód sąd przeprowadził w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Nawet gdyby dowody te były znane organom, to nie miałyby wpływu na wynik sprawy, ponieważ ani nie zastępują przewidzianych prawem badań lekarskich, ani nie podważają wiarygodności wniosków zawartych w opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia [...] r.
W tym stanie sprawy, sąd nie dopatrzył się podstaw faktycznych i prawnych do podważenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami. Wynagrodzenie na rzecz adwokata ustanowionego na zasadzie prawa pomocy za zastępstwo prawne skarżącego zostało zasądzone na podstawie art. 250 tej samej ustawy i § 2 ust. 2 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1, lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacki oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).