Uzasadnienie
Upomnieniem Nr [...] z dnia [...] roku (doręczonym w dniu [...] roku), Prezydent Miasta, wezwał P. S. do zapłaty kwoty [...] zł, za parkowanie pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniach od [...] r. do [...] r. (w miejscach i czasie szczeg6łowo wskazanym w upomnieniu), na obszarze Strefy Płatnego Parkowania.
W dniu [...] roku, organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Tytuł wykonawczy został doręczony stronie w dniu [...] r.
W dniu [...] r., P. S. wniósł, na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty na wszczęte postępowanie egzekucyjne podnosząc, iż brak jest podstaw do zapłacenia opłaty dodatkowej, gdyż w przesłanym mu upomnieniu brak jest podstawy prawnej na mocy której powstał obowiązek zapłaty ww. należności. Ponadto wskazał, że prowadzenie egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy obejmujący opłatę z tytułu parkowania pojazdu jest niedopuszczalne, gdyż rada miasta nie jest uprawniona do nakładania uchwałą tego typu obowiązku.
Postanowieniem numer [...] z dnia [...] roku (doręczonym [...] r.), wierzyciel należności - Prezydent Miasta, podtrzymał zasadność egzekucji prowadzonej w stosunku do zobowiązanego P. S., w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] W uzasadnieniu wierzyciel podniósł, iż fakt obecności pojazdu należącego do strony w obszarze Strefy Płatnego Parkowania w oznaczonym miejscu i czasie został zarejestrowany przez pełniących swoje obowiązki inspektorów i zapisany na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju. Dodatkowo wierzyciel wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty wynika wprost z przepisów prawa. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego prawidłowości wystawienia upomnienia, organ powołał się na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na powyższe postanowienie – stanowisko wierzyciela – P. S. wniósł zażalenie podnosząc, iż wcześniej nie otrzymał żadnej decyzji administracyjnej ani nie zostało mu doręczone żadne wezwanie do zapłaty w rozumieniu przepisów Kpa. Oświadczył, że nigdy nie znalazł za wycieraczką samochodu żadnego wezwania do zapłaty. Zdaniem skarżącego przepisy Kpa zawierają zasady doręczania wszelkich pism, które to zasady w niniejszym przypadku nie były zachowane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Określony w art. 2 tej ustawy zakres egzekucji administracyjnej należności pieniężnych należy interpretować zgodnie z art. 3 § 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Podstawą pobierania opłaty za postój w strefie ograniczonego postoju jest art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W myśl tego przepisu korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłaty te mogą być pobierane za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Opłata za postój w strefie ograniczonego postoju jest świadczeniem publicznoprawnym stanowiącym ekwiwalent za umożliwienie parkowania pojazdu. Taka opłata zgodne z art. 2 §1 przywołanej wyżej ustawy jest więc należnością pozostającą w zakresie właściwości organów samorządowych. Obowiązek wnoszenie opłaty wynika wprost z przepisu prawa, a zatem brak jego realizacji podlega reżimowi ustawy egzekucyjnej. Sam obowiązek zapłaty za parkowanie powstaje od momentu zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę opłaty (tj. zaparkowania pojazdu). Nie istnieje w tym zakresie obowiązek każdorazowego doręczania zobowiązanemu zawiadomień dotyczących faktu powstawania obowiązku w trybie Kpa. Brak uiszczenia powyższej opłaty, zgodnie z art. 13f ust. 1 i ust 2 ustawy o drogach publicznych, skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej, której zasady pobierania określa rada gminy (miasta). Zgodnie z uchwałą NR [...] Rady Miasta z dnia [...]r., zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta [...] oraz sposobu ich pobierania, nie wniesiona opłata dodatkowa podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższy akt prawa miejscowego określa także termin zapłaty takiej opłaty w trybie dobrowolnym stanowiąc, iż opłata dodatkowa za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wniesiona w terminie 7 dni od dnia nieopłaconego postoju wynosi 20 zł.
Stosownie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa wart. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jednocześnie w myśl art. 34 § 5 ustawy na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 pkt 1 - 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ I instancji ustosunkował się do zarzutu podnoszonego przez stronę, przy czym argumentację podważającą jego zasadność uznać należy za trafną. W niniejszej sprawie obowiązek zapłaty opłaty powstał z mocy prawa (przepis ustawy oraz wydane na jego podstawie akty prawa miejscowego). Skoro bowiem obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa i podlega wykonaniu bez potrzeby jego konkretyzacji w akcie indywidualnym, a powstanie obowiązku wynika z faktu zaistnienia konkretnej okoliczności (zaparkowanie pojazdu bez opłacenia postoju), to obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstaje już od chwili wystąpienia takiego zdarzenia i może być skutecznie egzekwowany aż do czasu jego przedawnienia. Zasady określone w uchwale Rady Miejskiej, która została wydana na podstawie przepisu kompetencyjnego art. 13b ust. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i jest obowiązującym prawem miejscowym, określają sposób stwierdzania faktu parkowania Strefie Płatnego Parkowania określonego pojazdu.
Także podmiot zobowiązany do zapłacenia opłaty nie budzi wątpliwości, gdyż jest nim bezspornie osoba korzystająca z drogi. Strona nie kwestionuje faktu osobistego parkowania pojazdu w określonym czasie i miejscu np. podnosząc stosowny zarzut błędu co do osoby zobowiązanego i wskazując jednocześnie osobę, która w określonych dniach korzystała z jej samochodu. P. S. korzysta jednie z zarzutów natury ogólnej, co do istnienia podstawy prawnej prowadzonego postępowania.
Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutu błędu w zakresie upomnienia, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji powołującym się na stosowne rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że organ administracji jest związany ustalonym przez ww. akt prawny wzorem upomnienia. W niniejszym postępowaniu doręczone stronie upomnienie spełnia ustawowe wymogi, a podstawa jego wydania jest prawidłowa i zgodna z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz charakterem egzekwowanego zobowiązania.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez P. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podniósł, podobnie jak w zażaleniu, brak podstaw prawnych do doręczania zawiadomień dotyczących parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania poprzez włożenie ich za wycieraczkę samochodu. Podniósł również fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., w tym samym stanie faktycznym i prawnym, uchyliło poprzednio wydane stanowisko wierzyciela. Skarżący uznał prowadzone postępowanie za niezgodne z prawem, w tym Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień, w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność (w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww.ustawy).
Zgodnie z art.134 § 1 i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a nadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem i w wyżej wskazanych granicach, nie dostarczyła podstaw do uznania, że w prowadzonym postępowaniu wystąpiły uchybienia i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w pierwszej kolejności sąd zbadał zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) dotyczącymi właściwości organów i trybu egzekucji należności pieniężnych i w tym zakresie żadnych uchybień nie stwierdził.
Skarżący, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym tytule wykonawczym, wniósł zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc, zarzut błędu w zakresie upomnienia nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wobec braku dowodów na zaistnienie zdarzenia rodzącego obowiązek).
Zarzuty te zostały zakwalifikowane jako zarzuty nieistnienia obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(art. 33 pkt 1 i7), Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem egzekwowanego obowiązku, zarzuty te rozpatrzył w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydając w sprawie zarzutu postanowienie przewidziane art. 34 § 1 i 2 tej ustawy.
Zdaniem Sądu, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma stwierdzenie, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa – bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego - decyzji (podobnie: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt FSK 2580/04, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lipca 2006r. sygn. II SA/Sz 534/06 nie publikowane).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych: "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". W myśl art. 13b ust. 1 wymienionej ustawy "opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo".
Kolejne przepisy art. 13b ustawy o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust.
- 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust.
- 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi.
Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, "za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową" (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).
Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta [...] oraz sposobu ich pobierania (Dz.Urz.Woj.[...]. Rada Miasta wykorzystała upoważnienie zawarte w ww. przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego i - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Przepisy omawianej uchwały Rady Miasta, jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie [...], dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania.
Zdaniem Sądu, nie powinno też budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża – co do zasady – właściciela pojazdu.
Zgodnie z § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta, "opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wynosi 20 zł".
Wobec stwierdzenia, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, nie powstaje po stronie zarządcy (zarządu) drogi obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu takiej decyzji. Sporządzane przez inspektora w razie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój "zawiadomienie" dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty – lecz nie nakłada tego obowiązku. Zwyczajowe umieszczanie takiej informacji za wycieraczką pojazdu nie gwarantuje rzeczywiście absolutnej pewności, iż korzystający z pojazdu ją otrzyma, jednak żaden przepis prawa nie nakazuje doręczania takiej informacji "za potwierdzeniem odbioru", a zdaniem Sądu, brak takiego właśnie trybu doręczania informacji ("zawiadomienia o nieopłaconym postoju") nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, w tym prawa do obrony (do procesu, do sądu).
Właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw między innymi właśnie poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty), z wykazaniem żądanej należności. W razie zatem niestwierdzenia za wycieraczką pojazdu wskazanego wyżej zawiadomienia - mimo nieuiszczenia opłaty za postój - właściciel pojazdu ma więc dodatkową możliwość uiszczenia opłaty dodatkowej bez wszczynania postępowania egzekucyjnego. Jeżeli właściciel pojazdu kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej poprzez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, oceny zasadności tego zarzutu dokonuje wierzyciel, a jego ocena – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - podlega kontroli organu II instancji, a następnie sądu administracyjnego.
Organy obu instancji, w swych orzeczeniach nie dokonały szerszej oceny sporządzonych przez inspektorów SPP zawiadomień o nieuiszczonej opłacie za postój pojazdu. Stanowi to naruszenie prawa procesowego, w zakresie sporządzenia uzasadnienia postanowienia, zdaniem Sądu nie mające jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Wierzyciel, uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, miał podstawę do przyjęcia, że zawiadomienia o parkowaniu pojazdu w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej, wobec czego żądanie zapłaty kwoty [...] zł, z tytułu [...] nieuiszczonych opłat, w datach wskazanych w upomnieniu, jest zasadne.
Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że upomnienie wystawione i doręczone stronie jest zgodne z wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz.1541 z późn.zm.) oraz, że zostało ono stronie w prawidłowo doręczone.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.