Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 16 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1055/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania J.S. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] numer [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] o wznowieniu postępowania i umorzył postępowanie administracyjne przed organem I instancji ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] J.S. zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej rozkazem personalnym nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, 4 i 5 kpa, zarzucając, że:

1. a) ww. decyzja została ona wydana na podstawie fałszywych dowodów,
2. b) pozbawiono wnioskodawczynię bez jej winy możliwości uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu,
3. c) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi.

W ocenie wnioskodawczyni decyzja ta została wydana z naruszeniem:

1. a) art. 32 ust. 2, art. 37, art. 38, art. 106 ust. 1 i art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
2. b) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów,
3. c) ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
4. d) zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr [...] w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji,
5. e) art. 2, 7, 32, 78, i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W treści wniosku o wznowienie postępowania J.S. podała między innymi, że sporny rozkaz personalny nr [...] został wydany na podstawie fałszywych dowodów (art. 145 § 1 pkt. 1 kpa), o czym świadczą zeznania podinsp. S.Ł. złożone w jej obecności w dniu [...], według którego nigdy nie była mianowana na stanowisko głównej księgowej, ani nie powierzał jej pełnienia obowiązków, a także, że wnioskodawczyni odmawiała podpisywania dokumentów, a warunkiem mianowania na głównego księgowego było posiadanie tytułu magistra. Zdaniem wnioskodawczyni, wydając rozkaz personalny Komendant Powiatowy Policji w [...] sprzeniewierzył się przepisom Konstytucji RP oraz procedury administracyjnej, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania, stypizowaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu). J.S. oświadczyła w piśmie, że o istnieniu wymienionej decyzji dowiedziała się dopiero w [...], kiedy otrzymała jej kopię z Archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji a [...] złożyła w Komendzie Powiatowej Policji w [...] wniosek o zmianę rozkazu w trybie art. 155 kpa - zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]

Działając na podstawie art. 158 § 1 kpa Komendant Powiatowy Policji w Kołobrzegu decyzją nr [...] odmówił wznowienia postępowania i uchylenia rozkazu personalnego nr [...]

Pismem z dnia [...] J.S. wniosła w terminie odwołanie od decyzji nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] działając na podstawie art. 132 § 1 kpa decyzją nr [...] w trybie autokontroli administracyjnej uchylił wydaną uprzednio decyzję nr [...] J.S. nie skorzystała z prawa do złożenia odwołania. Następnie, Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu [...] wydał decyzję nr [...] którą odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Pismem z dnia [...] J.S. złożyła odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr[...] uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien dokonać szczegółowych ustaleń umożliwiających ocenę zachowania przez skarżącą terminu przewidzianego w art. 148 kpa.

W dniu 21 czerwca 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w Kołobrzegu wydał na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, art. 147 kpa oraz art. 149 § 1 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej rozkazem personalnym nr [...]

Pismem z [...] organ wezwał wnioskodawczynię do przedstawienia dowodów świadczących o zachowaniu terminu wynikającego z art. 148 kpa.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] J.S. wskazała, że w dniu [...] otrzymała z Archiwum KWP poświadczoną kserokopie rozkazu personalnego Nr [...], następnie w [...] złożyła do Komendanta Powiatowego Policji w [...] wniosek o zmianę rozkazu nr [...] w części dotyczącej stanowiska służbowego i grupy zaszeregowania na podstawie art. 155 kpa. Postępowanie zostało zakończone odmownymi decyzjami organu I i II instancji, których prawidłowość została ostatecznie potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 1139/06 z dnia 20 czerwca 2007 r. Po otrzymaniu wyroku w dniu [...] złożyła wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rozkazu personalnego nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu nr [...].

Postępowania odwoławcze i sądowe ostateczne zakończyły się wyrokiem NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 818/09 oddalającym skargę kasacyjną. Po otrzymaniu ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] wystąpiła w dniu [...] do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 kpa. J.S. podała również w piśmie, że nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji jest "Instrukcja obiegu dokumentów finansowych w Komendzie Rejonowej Policji w [...]", obowiązująca od [...]. oraz zeznania ówczesnego Komendanta Rejonowego Policji w [...] (po reformie administracyjnej Komendanta Powiatowego Policji) podinsp. S. Ł., złożone [...] w sprawie dotyczącej zmiany rozkazu personalnego nr [...] w trybie art. 155 kpa. Zdaniem wnioskodawczyni, zarówno treść instrukcji obiegu dokumentów, jak też treści zeznań świadczą o tym, że komendant utworzył komórkę księgowości, mianował ją na stanowisko głównego księgowego, a nadto ogłosił tę decyzję na naradzie kierownictwa Komendy Rejonowej Policji w [...] w dniu [...]. Dowody te zgłosiła po raz pierwszy we wniosku z dnia [...]

Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 148 kpa w związku z art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem rozkazu personalnego nr [...]

Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających zachowanie wymogów określonych w art. 148 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którymi podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ i instancji uznał, że J.S. powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących, jej zdaniem, podstawę do wznowienia postępowania już w [...] podczas gdy wniosek w tej sprawie wpłynął dopiero w dniu [...]

Od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] J.S. wniosła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zmianę decyzji - rozkazu personalnego nr [...] w zakresie stanowiska służbowego i grupy zaszeregowania, zmianę decyzji - rozkazu zwalniającego ze służby w Policji - nr [...] w zakresie stanowiska służbowego i grupy zaszeregowania, uznanie rozkazu personalnego nr [...] za decyzję wydaną wskutek istotnych wad postępowania.

Uzasadniając merytorycznie decyzję z dnia [...] r. numer [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, że rozpatrując podanie J.S. o wznowienie postępowania Komendant Powiatowy Policji uchybił przepisom proceduralnym.

Następnie organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli:

1. 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2. 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3. 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa.,
4. 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5. 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6. 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7. 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 kpa.),
8. 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 2 kpa). Organ jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tych terminów, ponieważ wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia na wniosek strony, pomimo ich uchybienia, stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Organ II instancji wyjaśnił w uzasadnieniu, że decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 kpa, można wydać jedynie wtedy, gdy we wstępnej fazie badania żądania wznowienia postępowania organ stwierdzi niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych bądź podmiotowych, albo gdy strona złożyła żądanie z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej rozkazem personalnym nr [...] wynika, że o istnieniu fałszywych dowodów uzasadniających wzruszenie wymienionej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa świadczą - zdaniem J.S. - zeznania podinsp. S. Ł. złożone w jej obecności w dniu [...] Treść zeznań była zatem znana stronie już [...] r. Kolejnym argumentem przesądzającym w ocenie wnioskodawczyni o zasadności wzruszenia spornego rozkazu personalnego jest istnienie obowiązującej od [...]r. "Instrukcji obiegu dokumentów finansowych w Komendzie Rejonowej Policji w [...]".

Z załącznika nr [...] do wniosku o wznowienie postępowania wynika, że dokument ten był znany zainteresowanej co najmniej [...], ponieważ taka właśnie data figuruje na własnoręcznie podpisanym przez nią piśmie przewodnim. Odwołująca się podała ponadto, że o istnieniu rozkazu personalnego nr [...] dowiedziała się dopiero [...] kiedy otrzymała jego kopie z Archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] Toczące się odrębne postępowania administracyjne i sądowo-administracyjne, mające na celu wzruszenie wymienionej decyzji na innej podstawie prawnej, nie stanowią - wbrew twierdzeniom zainteresowanej - przesłanki wstrzymującej bieg terminów, o których mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa.

W ocenie organu II instancji, cytowane przez stronę przepisy obowiązującego prawa i wskazane okoliczności faktyczne, które według strony mają świadczyć o zasadności wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, 4 i 5 kpa, były znane stronie znacznie wcześniej. Tak więc żądanie wznowienia postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu. A zatem istniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jednakże, Komendant Powiatowy Policji, dokonując wstępnej kontroli żądania strony, okoliczności tej nie dostrzegł i wydał postanowienie o wszczęciu postępowania, mimo braku dopuszczalności jego wznowienia.

Następnie organ ten wydał niedopuszczalną na tym etapie decyzję o odmowie wznowienia, mimo że winien wydać decyzję o umorzeniu wszczętego już postępowania. Zgodnie z art. 151 § 1 kpa, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, albo uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przepisy prawa nie dopuszczają zatem możliwości zakończenia wznowionego postępowania odmową jego wznowienia.

Organ odwoławczy wskazał, że konieczne stało się uchylenie spornej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia oraz umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż uchybienie terminu powoduje, że nie istnieje przedmiot postępowania, a zatem w ogóle nie powinno ono być wszczęte. W przypadku zaś, gdy organ I instancji mimo to wszczął postępowanie, jedynym prawidłowym sposobem zakończenia tego postępowania jest jego umorzenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2007r., sygn. akt I OSK 602/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1272/09).

Organ podkreślił także, że na tym etapie sprawy prowadzenie dalszej analizy i polemiki z argumentacją wynikającą ze złożonego wniosku jest niedopuszczalne, gdyż w istocie prowadziłoby ono do merytorycznej oceny zasadności przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

W myśl art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

J.S. zaskarżyła decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji J.S. zarzuciła naruszenie zasad ogólnych, obowiązujących przy wydawaniu decyzji w stopniu powodującym istotne ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu tj. naruszenie art. 7 kpa w zw.

z art. 77 i art. 80 kpa i 136 kpa oraz art. 9, 10 §1 w zw. z art. 78 §1 i art. 81 kpa. Ponadto, skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 139 kpa, albowiem organ odwoławczy samowolnie wydał decyzję o uchyleniu postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania, które nie było przedmiotem odwołania. Organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Nie rozstrzygnął merytorycznie sprawy co do jej istoty tj. stanowiska służbowego, grupy zaszeregowania i daty obowiązywania, będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 kpa przy uwzględnieniu ochrony prawnej jaką zapewnia przepis art.139 kpa. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy naruszył art. 138 kpa wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nie zakończonej jeszcze decyzją organu I instancji.

Decyzja nr [...] nie jest właściwą decyzją na tym etapie postępowania. Z mocy obowiązującego prawa jest niedopuszczalna i nieważna. Organ I instancji wydał decyzję nie przewidzianą w przepisach procedury administracyjnej. Bezzasadne i niezgodne z treścią art. 1 pkt 1 kpa i art. 105 § 1 kpa jest uznanie przez organ, że postępowanie administracyjne organu I instancji jest bezprzedmiotowe. Dodatkowo skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie zajął stanowiska dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 109 § 1 kpa zobowiązującego do doręczenia rozkazu nr [...] na piśmie z urzędu. Decyzja sporządzona, ale nie doręczona nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przez organ administracji art. 2, 7, 32, 78, i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W stosunku do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] skarżąca wniosła na podstawie art.145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części rozpoczynającej się od słów "oraz poprzedzające ją postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] o wznowieniu postępowania i umarzeniu postępowania administracyjne przed organem I instancji ze względu na jego bezprzedmiotowość", gdyż naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, i przekazanie sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

Uzasadniając skargę J.S. podała, że przedmiotem skargi jest sprawa administracyjna, której istotą jest domaganie się uregulowania stosunku służbowego /stanowiska służbowego, grupy zaszeregowania i daty obowiązywania/ podlegającego załatwieniu decyzją administracyjną i wydanie nowej decyzji potwierdzającej jej uprawnienia wywodzące się z wykonywanego policyjnego stanowiska głównego księgowego. Zdaniem strony, w sprawie nie występuje przesłanka braku przedmiotu postępowania, albowiem przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa będąca przedmiotem decyzji - rozkazu – Nr [...] i wniosku z dnia [...] o wznowienie postępowania administracyjnego. Nadal istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji państwowej, a więc postępowanie organu I instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji o wznowieniu postępowania, które nie było zaskarżone w drodze odwołania od decyzji narusza przepisy postępowania dodatkowo pogarszając sytuację prawną strony wbrew wyrażonemu w art. 139 kpa zakazowi.

Decyzja organu odwoławczego nie uwzględnia żądania rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty. Postępowanie administracyjne organu I instancji zakończyło się na etapie wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ miał obowiązek rozpatrzyć odwołanie zgodnie z jej żądaniem przy zastosowaniu art.139 kpa stanowiącego ochronę słusznego interesu, który ma oparcie i jest zgodny z obowiązującym prawem materialnym. Organ odwoławczy nie dostosował się do żądania skarżącej, gdyż nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 136 kpa przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zw. z art. 80 kpa dotyczącego okoliczności mianowania skarżącej na głównego księgowego, dotyczącego dowodów z protokołu z narady służbowej z dnia [...], świadków na okoliczność, że była główną księgową komendy.

Ponadto, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustosunkował się wybiórczo tylko co do nielicznych zarzutów wniesionych we wniosku o wznowienie postępowania. Dokonał sprzecznych ustaleń i ocen przedłożonych dowodów ze stanem faktycznym.

W obszernej treści skargi J.S. przedstawiła szereg zarzutów względem rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] oraz wskazała na uchybienia, które - jej zdaniem - wystąpiły w postępowaniu administracyjnym w sprawie jej stanowiska służbowego i ustalonego uposażenia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca oświadczyła między innymi, że bezpodstawny jest zarzut organu, iż uchybiła terminom określonym w art. 148 § 1 kpa i 149 kpa, co potwierdza przebieg postępowania w sprawie odwołania od rozkazu Nr [...], który przedstawiła organowi w piśmie z dnia [...] i do którego dołączyła dowody potwierdzające zachowanie ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Na rozprawie w dniu [...] skarżąca oświadczyła, że popiera skargę i wnosi o stwierdzenie wydania decyzji Nr [...].

z naruszeniem prawa, jak też decyzji Nr [...]. Obie decyzje zostały wydane z naruszeniem ogólnych zasad obowiązujących przy wydaniu decyzji w stopniu istotnie ograniczającym jej uprawnienia. Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie mógł umorzyć postępowania, bowiem sprawa nie jest bezprzedmiotowa w świetle art. 1 pkt 1 i art. 105 kpa, bo nie została rozpoznana sprawa decyzji

Nr 89/99.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną.

Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu zainicjowanym podaniem skarżącej wniesionym w dniu [...] o wznowienie postępowania zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] w przedmiocie mianowania J.S. na stanowisko starszego asystenta Zespołu Finansów KPP w [...]

Zgodnie z art. 145 § 1 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2. 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3. 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4. 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5. 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6. 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7. 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8. 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Z uwagi na szczególny charakter trybu wznowienia postępowania ustawodawca w sposób szczegółowy określił przesłanki orzeczenia o wznowieniu postępowania i termin w jakim strona może skutecznie wnosić o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

W myśl art. 148 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie jednak, jeżeli podstawą wniosku o wznowienie jest art. 145 §1 pkt 4 kpa tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, wówczas termin do złożenia podania o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zaczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05, opubl.

ONSAiWSA 2006/5/133; wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r. sygn. III SA 2304/99, opubl. ONSA 2001/4/179). Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze.

Jak wynika z akt sprawy, J.S. złożyła podanie o wznowienie postępowania zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji Nr [...].

W podstawie żądania wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 kpa. Zgodnie z powyżej wskazanymi przepisami przedmiotowe podanie należało złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast odnośnie sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, termin do złożenia podania o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Z treści wniosku o wznowienie wynika, że w ocenie skarżącej o istnieniu fałszywych dowodów uzasadniających wzruszenie wymienionej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa świadczą zeznania podinsp. S. Ł. złożone w jej obecności w dniu [...]r. Kolejnym argumentem przesądzającym, zdaniem skarżącej, o zasadności wzruszenia spornego rozkazu personalnego jest istnienie obowiązującej od [...]. "Instrukcji obiegu dokumentów finansowych w Komendzie Rejonowej Policji w [...]".

Sąd uznał, podobnie jak organ II instancji, że z załącznika nr [...] do wniosku o wznowienie postępowania wynika, że ww. dokument był znany skarżącej conajmniej [...] r., ponieważ na piśmie przewodnim do dokumentu figuruje podpis skarżącej. Natomiast treść zeznań, o których mowa powyżej, była znana stronie już [...] Ponadto, z dokumentów sprawy jak i z oświadczeń skarżącej wynika, że skarżąca o istnieniu rozkazu personalnego nr [...] dowiedziała się w dniu [...], kiedy otrzymała jego kopie z Archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].

Skarżąca nie zakwestionowała żadnych ustaleń organów administracji w tym zakresie.

Jak wynika z powyższego, żądanie J.S. o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. A zatem istniały w niniejszej sprawie przesłanki do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Podkreślić należy, że decyzję odmawiająca wznowienia postępowania można wydać jedynie wtedy, gdy we wstępnej fazie badania żądania wznowienia postępowania, organ stwierdzi, iż wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, bądź podmiotowych, albo gdy strona złożyła żądanie z uchybieniem ustawowego terminu.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji we wstępnej fazie badania żądania wznowienia postępowania okoliczności zachowania terminu nie ustalił i wydał w dniu [...] postanowienie, którym wznowił postępowanie w sprawie zakończonej rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...]., pomimo braku dopuszczalności wznowienia postępowania w tej sprawie. A następnie, po wznowieniu postępowania, organ podjął czynności mające na celu ustalenie zachowania przez J.S. terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. Kolejną decyzją z dnia [...] organ I instancji działając na podstawie art. 148 w zw. z art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania, co – zdaniem Sądu – na tym etapie postępowania stanowiło naruszenie przepisów regulujących postępowanie po wznowieniu postępowania (art. 151 § 1 kpa). Przepisy procedury administracyjnej nie przewidują bowiem zakończenia wznowionego postanowieniem postępowania decyzją o odmowie jego wznowienia.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, kontrolując prawidłowość decyzji z dnia [...] kończącej to postępowanie, zasadnie uchylił postanowienie z dnia [...] o wznowieniu przedmiotowego postępowania oraz ww. decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Wskazać należy, że w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż uchybienie terminu powoduje, że nie istnieje przedmiot postępowania, a zatem w ogóle nie powinno ono być wszczęte.

W przypadku zaś, gdy organ mimo to wszczął postępowanie, nie można już wydać decyzji o odmowie jego wszczęcia, jedynym prawidłowym zakończeniem tego postępowania jest wówczas jego umorzenie. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt IOSK 602/07, Lex nr 443885).

Ponadto, wobec powyższego, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 139 kpa i nierozpoznania sprawy co do jej istoty tj. stanowiska służbowego, grupy zaszeregowania i daty obowiązywania. Nie znajdują również uzasadnienia, w świetle materiału zebranego w sprawie, zarzuty skarżącej odnośnie naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszania art. 2, 7, 32, 78 i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a organy działały w granicach przyznanych im kompetencji.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i dlatego na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł o oddaleniu skargi.