Uzasadnienie
Dowódca Jednostki Wojskowej A. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej B. z dnia [...] nr [...], odmawiającą T.S. udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki w ramach niestacjonarnych studiów, w formie zwrotu kosztów nauki pobieranych przez organ organizujący naukę i zwrotu należności z tytułu kosztów podróży służbowej na obszarze kraju w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o należnościach przysługujących z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju. Decyzja ta została doręczona T.S. dnia [...].
W dniu [...] T.S. nadał w urzędzie pocztowym skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1082/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sąd wskazał, że skarga T.S. jako złożona po terminie nie może być przedmiotem rozpoznania sądu, co oznacza jej oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazane postanowienie doręczono T.S. w dniu [...].
Pismem z dnia 25 października 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 28 października 2013 r.) T.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z treści postanowienia z dnia 14 października 2013r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Stwierdził, iż zaskarżoną decyzję otrzymał w miejscu pracy dokonując na kopercie wpisu daty 17 sierpnia 2013 r. Był przeświadczony, iż skargę złożył w przypisanym terminie. Zdaniem skarżącego, w sprawie doszło do oczywistej pomyłki wynikającej z natłoku zajęć służbowych, związanych ze szczególną odpowiedzialnością na zajmowanym stanowisku, a przede wszystkim faktem utrzymania w mocy decyzji od której złożył odwołanie. Wskazał, iż Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje instytucję zwaną przywróceniem terminu.
Zatem osoba, która spóźniła się ze złożeniem pisma może wnioskować o jego przywrócenie. Zgodnie z przepisami art. 58- 60 K.p.a., podstawą do przywrócenia terminu jest sytuacja, kiedy jego niezachowanie nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej. Przywrócenie terminu, to ochrona stron postępowania przed skutkami zaniechania, które nie są przez nich zawinione, a powodują negatywne konsekwencje procesowe. W ocenie wnioskodawcy, brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż uchybił terminowi bez swojej winy. Uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od niego, co potwierdza fakt powzięcia wiadomości w podnoszonej kwestii dopiero po zapoznaniu się uzasadnieniem postanowienia WSA w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej jako "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Stosownie do art. 85 P.p.s.a. w postępowaniu sądowym czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.).
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- - wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- - zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- - dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z wymienionych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 28 października 2013 r. Skarżący jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi, wskazał dzień w którym zapoznał się z postanowieniem z 14 października 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczono wnioskodawcy 22 października 2013 r. Sąd dał wiarę powyższym wyjaśnieniom, a zatem wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Ponadto strona dokonała czynności procesowej, dla której był ustanowiony uchybiony termin, tj. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się przeszkody od strony niezależne, jak na przykład przerwę w komunikacji, nagłą chorobę wnioskodawcy, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.
Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, publ. LEX nr 315129, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) podkreśla się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W przedmiotowej sprawie, skarżący we wniosku wskazał, iż zaskarżoną decyzję otrzymał w miejscu pracy dnia 17 sierpnia 2013 r., stąd był w mylnym przekonaniu o dochowaniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie sądu, argument ten nie może wywrzeć zamierzonego skutku. Z akt administracyjnych (k.25) jednoznacznie wynika, że T.S. złożył swój podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji w dniu 14 sierpnia 2013 r. i od tej daty biegnie termin zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. W orzecznictwie istnieje ugruntowany już pogląd, który sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r. I OZ 865/10 publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W świetle przytoczonych stanowisk sądów administracyjnych, powoływanie się przez wnioskodawcę na oczywistą omyłkę, natłok zajęć służbowych czy sam fakt utrzymania w mocy decyzji organu I instancji nie może stanowić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie są to bowiem okoliczności niezawinione przez skarżącego, w sprawie nie nastąpiły również zdarzenia tego typu, których nie był w stanie przezwyciężyć, nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności, a które miały wpływ na uchybienie przez stronę terminowi określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na względzie sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i dlatego na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia terminu.