Uzasadnienie
Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 5, art. 6, art.8, art.13, art. 24, art. 25 ust. 2, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] odmówił S. K. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu "kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 r. życia"
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ustalił, iż syn wnioskodawczyni ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, zaś przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia przysługuje, jeżeli dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
S. K. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o "przywrócenie dodatku do zasiłku rodzinnego" i powołała się na dołączone do odwołania orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 13 kwietnia 2007 r., w którym Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w D. orzekł o potrzebie kształcenia specjalnego "i uznał stopień upośledzenia umiarkowanego w stopniu niesprawności."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 98, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu decyzji, że dodatek z tytułu kształcenia dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:
- 1) do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,
- 2) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ odwoławczy ustalił, że strona wniosła o ustalenie stopnia niepełnosprawności w dniu 8 maja 2007 r., a orzeczenie uzyskała na posiedzeniu w dniu 28 lipca 2007 r. (po ukończeniu przez syna 16 roku życia). Z orzeczenia wynika, że syn strony został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności do 30 czerwca 2009 r. a zatem nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia.
S.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, że nie zgadza się z wyżej opisaną decyzją ostateczną, ponieważ nie uwzględniono przedłożonego orzeczenia z dnia 13 kwietnia 2007 r. o potrzebie kształcenia specjalistycznego oraz zaliczenia jej syna P. do poziomu upośledzenia umiarkowanego, a także o skierowaniu dziecka do Specjalistycznego Ośrodka Wychowawczego w B. Skarżąca zakwestionowała badanie przez Komisję, które polegało na zadaniu synowi tylko jednego pytania: "jaki mamy miesiąc". Strona wniosła o "przywrócenie dodatku do zasiłku rodzinnego" albo o skierowanie syna na ponowne badania, przy czym powołała się na swoją trudna sytuację finansową i wydatki związane z kształceniem syna w szkole oddalonej o 28 km od miejsca zamieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wobec zawartych w skardze wniosków niezbędne jest wyjaśnienie skarżącej, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z przepisu tego wynika, że nie zastępują właściwych do orzekania w sprawach administracyjnych organów administracji publicznej, a zatem nie przyznają uprawnień, świadczeń, ani ich nie "przywracają", jak też ich nie pozbawiają.
W przypadku stwierdzenia natomiast, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem prawa, sąd administracyjny decyzję taką uchyla lub stwierdza jej nieważność.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej ubiegającej się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.
Organy obu instancji prawidłowo wniosek ten rozpoznały w oparciu o przepis art. 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Przepis ten normuje przesłanki przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rehabilitacji i kształcenia dziecka niepełnosprawnego odmiennie w przypadku dziecka, które nie ukończyło 16 roku życia, wystarczające jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, a inaczej w sytuacji dziecka, po ukończeniu 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, gdyż w tej sytuacji wymaga posiadania orzeczenia stwierdzającego umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności dziecka.
Od uzyskania takiego orzeczenia przepis nie przewiduje wyjątków, podobnie jak nie zezwala na zastąpienie orzeczenia organu właściwego do jego wydania orzeczeniem innego organu.
Strona wniosek o przyznanie przedmiotowego dodatku złożyła w dnia 29 czerwca 2007 r. a więc w dniu, w którym syn P. ur. 29 czerwca 1991r. kończył 16 rok życia. Z treści znajdującego się w aktach zaświadczenia przedłożonego organowi
I instancji z dnia 28 maja 2007r. przez Przewodniczącą Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że wniosek P.K.
o wydanie orzeczenia wpłynął do Komisji w dniu 8 maja 2007 r., jest to wniosek ponowny i zostanie rozpatrzony po ukończeniu przez dziecko 16r. życia.
Tak więc orzeczenie Powiatowej Komisji do Spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] zostało wydane w stosunku do dziecka uczącego się, które ukończyło 16 rok życia.
Skarżąca, jak wynika to z treści odwołania i skargi, pozostaje w błędzie co do prawa powołując się na orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego P. K. Nr [...] z dnia [...] wydane przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Okoliczność, że w diagnozie tego orzeczenia stwierdzono "upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym" nie jest wystarczająca do przyznania wnioskowanego dodatku, ponieważ jest to orzeczenie wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 1996 r. Nr 67, poz. 329, ze zm.) wyłącznie na potrzeby wskazania zalecanej formy kształcenia specjalnego. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nie jest jednostką orzeczniczą uprawnioną do orzekania o stopniu niepełnosprawności dla potrzeb pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych. Art. 3 ust. 20 pkt a i ust.21 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśnia, że ilekroć w przepisach tej ustawy jest mowa o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, to należy pojęcia te rozumieć w znaczeniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Przepisy te zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). W art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy określono, że organem uprawnionym do orzekania o stopniu niepełnosprawności w I instancji jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a w II instancji Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności i orzeczenie takie otrzymała. Należy wyjaśnić, że zgodnie z pouczeniem zawartym w tym orzeczeniu, stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Nieskorzystanie przez S. N. z tej możliwości we wskazanym w pouczeniu terminie spowodowało że stało się ono ostateczne, a wobec tego strona utraciła możliwość kwestionowania orzeczenie zespołu I instancji zarówno w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozpatrującym skargę na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Postępowanie przed Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego, a jako takie, nie może być weryfikowane przez organy orzekające w sprawie dodatku. Przeciwnie organy te, jak również Sąd, są związane ostatecznym orzeczeniem wydanym przez taki zespół.
Reasumując, skoro uprawniony organ jakim jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie orzekł u syna wnioskodawczyni umiarkowanego ani znacznego stopnia niepełnosprawności, a orzeczenie to w dacie wydania zaskarżonej decyzji miało walor ostatecznego, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Dostrzeżone przez Sąd mankamenty takie jak błąd pisarski w rozstrzygnięciu decyzji I instancji (wpisano: " powyżej 5 roku życia" zamiast "powyżej 16 roku życia"), a także lakoniczne uzasadnienie decyzji organu II instancji (co jest niezgodne z art. 107 § 3 Kpa), w którym nie wyjaśniono stronie dlaczego orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nie może być wzięte pod uwagę przy orzekaniu w sprawie wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego, wprawdzie nie mogą być pominięte milczeniem, ale są uchybieniami, które nie miały wpływu na wynik badanej sprawy administracyjnej.
Nie negując zatem trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącej, Sąd nie miał podstaw prawnych do uwzględnienia skargi.
Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.