Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 września 2005r. sygn. akt II SA/ Sz 1015/04 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności J. P. w zakresie zbierania i transportu odpadów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z treści art. 28 i art. 63 ustawy o odpadach wynika, iż nie jest możliwe wydanie przez właściwy organ zezwolenia w zakresie zbierania lub transportu odpadów bez wskazania w nim miejsca i sposobu magazynowania tych odpadów. Natomiast w przypadku braku możliwości zawarcia w w/w zezwoleniu takiego zapisu, organ zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ww. ustawy jest zobowiązany odmówić wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów, albowiem zamierzony sposób gospodarki odpadami byłby niezgodny ze wskazanymi powyżej wymaganiami przepisów o odpadach.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał J. P. wieczystemu użytkownikowi działki nr [...] obręb [...] o powierzchni [...] ha usunięcie odpadów znajdujących się na w/w działce, gdyż miejsce to nie jest przeznaczone do ich magazynowania oraz określił sposób wykonania decyzji przez:
- - przekazanie odpadów z toczenia i piłowania żelaza i jego stopów ([...]) oraz żelaza i stali ([...]), magazynowanych w dwóch kontenerach usytuowanych na nieruchomości, kolejnemu posiadaczowi odpadów, mającemu zezwolenie na prowadzenie działalności;
- - wskazanie terminu wykonania tej decyzji, nie później niż do dnia [...].
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...].
W dniu [...] Prezydent Miasta wystawił J. P. upomnienie na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm./ do wykonania w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego upomnienia, obowiązku usunięcia odpadów z miejsca nie przeznaczonego do ich magazynowania tj. działki nr [...] obręb [...], wynikającego z decyzji Prezydenta z dnia [...] nr [...]. Organ wskazał, że strona ma obowiązek zawiadomić Prezydenta o wykonaniu powyższego obowiązku, gdyż w przypadku niewykonania przedmiotowego obowiązku zostanie wobec niej wszczęte postępowanie egzekucyjne.
W dniu [...] Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w stosunku do J. P., dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym związanego z usunięciem przedmiotowych odpadów.
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 119, art. 120, art. 121 § 1,2,3 oraz art. 64a§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm./:
- - nałożył na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez niego od obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym;
- - wezwał J. P. do uiszczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł;
- - wezwał do wpłacenia w/w grzywny i opłaty egzekucyjnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia do kasy Urzędu Miejskiego lub na konto Urzędu Miejskiego i pouczył, że w przeciwnym wypadku grzywna zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...] nakazano stronie usunięcie przedmiotowych odpadów z nieruchomości i pomimo doręczenia stronie upomnienia, nie wywiązała się ona dobrowolnie z tego obowiązku i nie powiadomiła o tym organu. Prezydent wskazał, że strona ma wykonać przedmiotowy obowiązek, określony w tytule wykonawczym w terminie 14 dni od daty doręczenia jej niniejszego postanowienia, gdyż w razie niewykonania powyższego obowiązku będą na nią nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie.
J. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz spowodowanie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności na terenie przy ul. [...]. Wskazał, że w [...] wystąpił do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska o wydanie mu zezwolenia na prowadzenie skupu i transportu odpadów. Prezydent Miasta wydał mu decyzję, lecz "okrojoną", wobec czego odwołał się od niej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Od decyzji Kolegium złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który to stwierdził ich nieważność. Według niego Urząd Miejski jest odpowiedzialny za ten stan rzeczy, gdyż nie wydaje mu stosownego zezwolenia a go karze, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ oraz art. 1 pkt 12b w zw. z art. 2 i art. 3 § 1 oraz art. 199 § 1 i art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia J. P. na postanowienie Prezydent Miasta z dnia [...] nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, w tym do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości samorządu terytorialnego, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta wydał w dniu [...] decyzję i nakazał stronie usunięcie przedmiotowych odpadów z nieruchomości, lecz nie wywiązała się ona dobrowolnie z tego obowiązku.
Stosownie do art. 1 pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Zgodnie z art. 199 § 1 w zw. z art. 122 § 1 w/w ustawy, organ egzekucyjny korzysta z powyższego środka egzekucyjnego, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego a także, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Kolegium stwierdziło, że istnieje ostateczna decyzja administracyjna nakładająca na stronę przedmiotowy obowiązek, zaś strona go nie wykonała, a zatem zaistniały wszelkie przesłanki do zastosowania powyższego środka egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie elementy wymagane przez ustawę i brak jest tym samym podstaw do jego zmiany lub uchylenia. Podniesiona przez stronę argumentacja w odwołaniu, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż dotyczy ona zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Kolegium wyjaśniło stronie, że działalność w zakresie gromadzenia odpadów jest szczególnym rodzajem aktywności gospodarczej, które wymaga przed jej podjęciem uzyskania stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 12 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej właściwego zezwolenia. Tym samym prowadzenie takiej działalności bez właściwego zezwolenia nie może być uznane za zgodne z prawem.
J. P. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jego uchylenie oraz wydanie nakazu na otrzymanie zezwolenia i zasądzenie kosztów postępowania. Ponowił argumentację jak w złożonym odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, w tym do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości samorządu terytorialnego, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Stosownie do art. 1 pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Na podstawie art. 199 § 1 w zw. z art. 122 § 1 w/w ustawy, organ egzekucyjny korzysta z powyższego środka egzekucyjnego, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego a także, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W niniejszej sprawie niewątpliwym jest istnienie ostatecznej decyzji administracyjnej, z której wynika, obowiązek usunięcia przedmiotowych odpadów przez skarżącego z działki nr [...] obręb [...], tym samym niewywiązanie się dobrowolnie przez stronę z powyższego obowiązku było podstawą do wydania wobec niej tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Sąd podzielił w całości argumentację zawartą przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Organ nakładając na skarżącego grzywnę w wysokości [...] zł kierował się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywień w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie przekroczył granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i zasady niezbędności (art. 7 § 3). Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony.
Wyjaśnić należy, że w kompetencjach Sądu nie leży "wydawanie nakazów" organom administracji odnośnie załatwienia sprawy nie będącej przedmiotem postępowania sądowego, dlatego też Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./.