Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu P. R. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...] przy ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek właścicielki mieszkania D. R. z dnia [...] r., w którym stwierdziła ona, że jej mąż P. R. w dniu [...] r. wyprowadził się z mieszkania, zabierając wszystkie rzeczy osobiste. Fakt opuszczenia mieszkania potwierdzony został zeznaniami D. i P. R. złożonymi na rozprawie administracyjnej, z tym, że P. R. zeznał także, iż do opuszczenia mieszkania zmusiła go żona, wystawiając za drzwi jego rzeczy i nie wpuszczając go do mieszkania - ponawiane próby powrotu do mieszkania nie udały się i dlatego od [...] r. nie przebywa w przedmiotowym mieszkaniu, a wobec faktu iż od [...] lat pracuje na stałe w [...], w okresach przyjazdu do [...] zamieszkuje w hotelach, u znajomych lub na stancji.
Organ I instancji wskazał ponadto w uzasadnieniu decyzji, że obowiązkiem organów ewidencji ludności jest porządkowanie i aktualizowanie ewidencji, a zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. W związku z tym, wobec ustalenia, że P. R. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, utrzymywanie jego zameldowania w tym lokalu stwarzałoby fikcję meldunkową i dlatego zasadne było podjęcie decyzji o jego wymeldowaniu.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik P. R. podniósł, że decyzja została wydana za podstawie błędnych ustaleń faktycznych, iż P. R. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od [...] r., tj. że opuścił lokal i zabrał z niego rzeczy osobiste, gdy faktów takich nie potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, oraz naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie, że P. R. w ogóle opuścił przedmiotowy lokal przez okres trwający ponad 2 miesiące, a opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy opuścił on lokal wskutek podjęcia pracy [...], zamieszkiwał w nim podczas pobytów w [...], odwiedzał mieszkające w lokalu jego dzieci, a rzeczy osobiste zostały wyniesione z lokalu przez jego małżonkę, która również wymieniła zamki w drzwiach, uniemożliwiając mu zamieszkiwanie w lokalu.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wykazał, iż zebrane przez organ gminy dowody są wystarczające, aby na ich podstawie stwierdzić, że wystąpiły podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu P. R. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Z dowodów tych wynika bowiem, że P. R. o [...] r. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w [...] i skupia swoje interesy życiowe poza tym miejscem, co zostało potwierdzone zarówno zeznaniami świadków, jak i zeznaniami stron postępowania oraz treścią postanowienia Sadu, sygn. akt [...] z dnia [...] r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że podawane przez P. R. fakty utrudniania mu przebywania w przedmiotowym lokalu przez D. R. nie zmieniają zasadności stwierdzenia, że jego zachowanie polegające na opuszczeniu przedmiotowego lokalu wypełnia znamiona przesłanki opuszczenia miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 omawianej ustawy, tym bardziej, iż P. R. nie wystąpił do sądu z powództwem przeciwko D. R. o przywrócenie mu posiadania przedmiotowego lokalu.
Ponadto w dniu [...] r. umorzone zostało dochodzenie w sprawie przeciwko D. R., podejrzanej m. in. o to, że w okresie od [...] r. do [...] r. zmuszała P. R. do określonego zachowania, w ten sposób, że nie wpuszczała go do ich wspólnego domu.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że wydanie decyzji o wymeldowaniu P. R. nie powoduje utraty przysługującego mu prawa do przedmiotowego lokalu i może on ponownie ubiegać się o stały meldunek w tym lokalu, jeżeli tylko ponownie w nim zamieszka.
Pełnomocnik P. R. zaskarżył decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem opuszczenie takie musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Z dowodów zebranych w sprawie wynika natomiast, że charakter i tryb zatrudnienia skarżącego na terenie [...] pozwala mu jedynie na bardzo krótkie i okazjonalne przyjazdy do [...] do rodziny, co oznacza że nie opuścił on trwale przedmiotowego lokalu. Fakty takiego przebywania w tym lokalu mieli potwierdzić wskazani przez skarżącego świadkowie, którzy jednak nie zostali przesłuchani przez organ I instancji.
Ponadto w skardze podkreślono, że skarżący nie opuścił dobrowolnie lokalu, lecz został do tego zmuszony postępowaniem D. R., która wymieniła zamki w drzwiach oraz wyrzuciła z mieszkania wszystkie rzeczy osobiste skarżącego. W związku z takim zachowaniem D. R. skarżący w dniu [...] r. skierował do sądu wniosek o rozdzielność majątkową oraz o ustalenie zasad kontaktów z dziećmi, a ponadto w [...] r. złożył do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez D. R. przestępstwa z art. 191 Kodeksu karnego polegającego na zmuszeniu skarżącego do określonego zachowania w ten sposób, ze nie został wpuszczony do wspólnego domu oraz zabroniono mu kontaktów z dziećmi. Sprawa o to przestępstwo została jednak umorzona postanowieniem z dnia [...] r. wobec braku znamion czynu zabronionego.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie jest zasadna. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - co pozwoliłoby, w myśl przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., na uchylenie tej decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".
Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym wynika, że w dniu [...] r. skarżący opuścił przedmiotowy lokal, zabierając z niego rzeczy osobiste. Wprawdzie okoliczności tego zdarzenia przedstawiane są przez strony postępowania administracyjnego w rozbieżny sposób, jednak również skarżący w swoich zeznaniach złożonych przed organem I instancji oraz w odwołaniu i skardze nie kwestionuje w istocie tego faktu, wskazując jedynie, że ostatecznie nie przebywa w tym lokalu od [...] r., a czynione przed tą datą próby powrotu do mieszkania okazały się nieskuteczne wobec wymiany zamków w drzwiach przez D. R. i niewyrażanie przez nią zgody na zamieszkanie przez skarżącego w lokalu - jedynie [...] przebywał tam przez okres kilku dni. Fakty takie zostały potwierdzone także w postępowaniu sądowym w sprawie o zniesienie wspólności ustawowej małżeńskiej. W uzasadnieniu wyroku z [...] r. Sąd stwierdził, że faktyczna separacja małżonków D. i P. R. zapoczątkowana została [...] r. - w tym bowiem dniu skarżący opuścił małżonkę i od tego też momentu strony nie mieszkają razem.
Uznać też należy, że - wobec potwierdzenia przez skarżącego faktu niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu oraz wobec tego, iż przesłuchani [...] świadkowie (także wskazani przez skarżącego) również nie potwierdzili faktu zamieszkiwania przez skarżącego w opisywanym lokalu - nieprzesłuchanie na te okoliczności przez organ I instancji dalszych [...] wskazanych przez skarżącego świadków nie stanowi naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym nie można podzielić zarzutu skargi, iż skarżący nigdy nie opuścił przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz jedynie wyjechał do pracy [...]. Jak wynika m. in. z uzasadnienia powyższego wyroku Sądu skarżący pracuje w [...] od [...] r. (ostatni kontrakt zawarł na okres od [...] r. do [...] r.), a więc opuszczenie lokalu w [...] r. nie miało żadnego związku z podjęciem pracy za granicą.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu zmuszenia skarżącego przez D. R. do opuszczenia mieszkania, stwierdzić należy, że nawet w takim przypadku (chociaż faktowi takiemu zaprzecza D. R.) organ administracji prowadzący ewidencję ludności miał podstawy prawne do przyjęcia, iż nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 omawianej ustawy, bowiem skarżący nie podjął właściwych kroków prawnych do przywrócenia stanu faktycznego sprzed daty takiego wymuszenia. Skarżący powiadomił wprawdzie prokuratora o podejrzeniu popełnienia przez D. R. przestępstwa z art. 191 § 1 Kodeksu karnego, tj. niewpuszczania skarżącego do ich wspólnego domu oraz uniemożliwiania mu kontaktów z dziećmi, jednak dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone wobec niestwierdzenia znamion czynu zabronionego. Przede wszystkim jednak, skarżący nie wystąpił do sądu cywilnego o przywrócenie stanu posiadania sprzed [...] r., co mogłoby umożliwić mu powrót do mieszkania w [...] i co oznaczałoby zarazem, że stan faktyczny wynikający z zachowania D. R. traktuje jako tymczasowy, z którym się nie pogodził i czyni prawne starania o powrót do tego mieszkania.
Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że dopóki skarżący nie zamieszka ponownie w przedmiotowym lokalu, brak jest podstaw faktycznych i prawnych do utrzymywania fikcji jego stałego zameldowania w tym lokalu - bowiem zameldowanie odpowiadać musi rzeczywistemu stanowi faktycznemu, niezależnie od ewentualnych praw skarżącego do tego lokalu.
Mając wszystko powyższe na względzie, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a.).