Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) Starosta wniósł sprzeciw wobec zamiaru montażu biologicznej oczyszczalni ścieków do budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym, zgłoszonego przez inwestora – F. N. we wniosku z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy - rejon, uchwalonego Uchwałą Nr XX/266/2000 Rady Miejskiej z dnia 29 czerwca 2000 r. Niezgodność dotyczyła ustalonych planem warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, w myśl których odprowadzenie ścieków należy realizować poprzez planowany, grupowy system kanalizacji z odprowadzeniem do oczyszczalni ścieków, z czasowym dopuszczeniem indywidualnego gromadzenia bytowych ścieków sanitarnych w zbiornikach bezodpływowych - do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej.
W odwołaniu od w/w decyzji inwestor reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego J. H. – W. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając naruszenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przyjęcie, iż owe zapisy wprowadzają zakaz zastosowania na tym obszarze innego niż zbiorniki bezodpływowe sposobu usuwania bytowych ścieków sanitarnych oraz poprzez nieuwzględnienie, iż zakaz wprowadzania ścieków do gruntu nie jest bezwzględnie obowiązujący, naruszenie zapisu art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uniemożliwienie skarżącemu zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, w sposób który pozostaje w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także naruszenie zapisu art. 36 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo Wodne, który umożliwia właścicielowi gruntu wprowadzenie do niego ścieków w wymiarze do na dobę. Nadto, zarzucono naruszenie art. 106 § 1 kpa poprzez zaniechanie wystąpienia do właściwych służb sanitarnych i Inspekcji Ochrony Środowiska z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy a dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, w sprawie odwołania pełnomocnika inwestora - radcy prawnego J. H. – W. od decyzji Starosty z dnia [...] wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia montażu biologicznej oczyszczalni ścieków, usytuowanej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym, w gminie, Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż odprowadzanie ścieków w obszarze objętym planem może być realizowane poprzez grupowy system kanalizacji z odprowadzeniem do oczyszczalni ścieków, a do czasu realizacji systemu, ich gromadzenie może odbywać się w zbiornikach bezodpływowych. W związku z powyższym podniósł, iż proponowany przez inwestora sposób rozwiązania ścieków bytowych na działce nr [...]poprzez zastosowanie biologicznej oczyszczalni nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu uchwalonego dla tego obszaru (obszaru zasobowego).
Nadto, w decyzji organu II instancji wskazano, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, wiążące wszystkich uczestników procesu budowlanego, w tym również organy administracji architektoniczno - budowlanej, które nie mogą kwestionować zapisów planu oraz wnioskować odmiennie niż to wynika z jednoznacznych - przy zastosowaniu metody wykładni językowej - zapisów tegoż planu. Nie ma uzasadnienia prawnego dla przyjęcia stanowiska, że skoro plan nie zakazuje stosowania pewnych rozwiązań, to są one dozwolone.
W skardze na powyższą decyzję, F. N. reprezentowany przez swojego pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty dnia [...] oraz zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych. W/w decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 106 § 1 kpa poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby wystąpienia do właściwych służb sanitarnych i Inspekcji Ochrony Środowiska z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie, naruszenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przyjęcie, iż statuują one zakaz wprowadzania innego poza montażem zbiorników bezodpływowych sposobu rozwiązań technicznych w celu usuwania bytowych ścieków sanitarnych oraz nieuwzględnienie, iż zakaz wprowadzania ścieków nie jest bezwzględnie obowiązujący, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uniemożliwienie skarżącemu zagospodarowania terenu, który nie jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, art. 36 ust. 1,2 i 3 pkt 4 ustawy Prawo Wodne poprzez wyinterpretowanie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazu, który jest sprzeczny z przepisami ustawy Prawo Wodne, a który zezwala właścicielowi gruntu na wprowadzenie do niego ścieków oczyszczonych w wymiarze do na dobę.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż językowe sformułowania poszczególnych zapisów przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narzucają adresatom planu gromadzenia ścieków w zbiornikach bezodpływowych, a jedynie dopuszczają taką możliwość. Zdaniem skarżącego, przepis nie obejmuje swoim zakresem innych form utylizacji ścieków bytowych, do których można zaliczyć ich oczyszczanie i odprowadzanie do gruntu. Skarżący podkreślił, iż w przypadku montażu biologicznej oczyszczalni ścieków nie może być mowy o gromadzeniu ścieków ani też o odprowadzaniu ścieków bezpośrednio do gruntu - konstrukcja taka służy bowiem do ich biologicznej obróbki (nie zaś gromadzenia), na skutek której do gruntu wprowadzana jest już woda oczyszczona.
Nadto, w skardze podniesiono, iż plan przewiduje odstępstwa od ogólnie przyjętych zakazów co do wprowadzania ścieków do ziemi oraz iż przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej w oparciu o dyrektywę wyrażoną w § 14 planu, nie ma podstaw do tego, by odmówić skarżącemu prawa do zastosowania rozwiązania, które jest przewidziane przez plan (i które nie jest z niego wyłączone), bez uprzedniego zaopiniowania przez służby sanitarne i Inspekcję Ochrony Środowiska. Skarżący zwrócił uwagę również, iż przyjęcie, że w planie został zawarty zakaz zakładania przydomowej oczyszczalni ścieków, pozostawałoby w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo Wodne, bowiem art. 36 tejże Ustawy wskazuje, iż właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność, a zakresem pojęcia "zwykłego korzystania z wód" objęte jest wprowadzanie do gruntu oczyszczonych ścieków do łącznej ilości na dobę, podczas gdy planowana przez skarżącego instalacja wprowadzałaby do gruntu maksymalnie na dobę.
Skarżący podniósł, iż Starosta w razie powzięcia wątpliwości winien przed wydaniem decyzji wystąpić do odpowiednich organów o zajęcie stanowiska w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację, dodając, iż przywołane przez skarżącego zapisy ustawy Prawo Wodne oraz Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajdują zastosowanie w przypadku zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz iż zapis art. 106 § 1 kpa mógłby znaleźć zastosowanie w sytuacji braku uregulowania kwestii ścieków bytowych zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż popiera skargę i podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezasadne zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślił, iż przedmiotem zamierzenia inwestorów nie było gromadzenie ścieków bytowych, ale wprowadzanie oczyszczonych ścieków do gruntów.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Z art. 135 ww. ustawy wynika zaś, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Sąd skontrolował decyzję Wojewody z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia montażu biologicznej oczyszczalni ścieków, usytuowanej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym, w gminie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych rozpoznających sprawę jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1, 80 kpa), co winno znaleźć odbicie w treści uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz poprawnie zastosowały doń przepisy prawa.
W przedmiotowym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób klarowny i nie budzący wątpliwości zostało sformułowane, iż odprowadzanie ścieków sanitarnych należy realizować poprzez planowany, grupowy system kanalizacji z odprowadzeniem do oczyszczalni ścieków z czasowym dopuszczeniem indywidualnego gromadzenia ścieków wg. § 14 ust. 6 (§ 10 ust. 7 pkt 4 planu), który polega na ich gromadzeniu w zbiornikach bezodpływowych, (§ 14 ust. 6 planu).
Przedstawiony przez inwestora sposób technicznego rozwiązania usuwania ścieków ma, jak twierdzi sam skarżący i co znajduje potwierdzenie w opisie technicznym przydomowej oczyszczalni ścieków załączonej przez skarżącego do wniosku z [...] charakter odpływowy tj. ścieki po oczyszczeniu są odprowadzane do wybranego przez inwestora miejsca, które znajduje się poza komorami, gdzie odbywa się proces oczyszczania ścieków. Zatem ścieki ostatecznie są wyprowadzane ze zbiornika na zewnątrz, dlatego montaż przydomowej oczyszczalni ścieków w proponowanej przez inwestora postaci jest nie do pogodzenia z zapisem planu.
Nie może zniknąć z pola widzenia, jak słusznie podniósł organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, wiążące wszystkich uczestników procesu budowlanego, w tym również organy administracji architektoniczno - budowlanej, które nie mogą kwestionować zapisów planu oraz wnioskować odmiennie niż to wynika z jednoznacznych zapisów tego planu. Nie ma uzasadnienia prawnego dla przyjęcia, iż skoro plan nie zakazuje stosowania pewnych rozwiązań, to są one dozwolone.
Nadto, trzeba wskazać, iż argumentacja skarżącego, iż zakazy, o których mowa w § 14 ust. 3 i 4 przedmiotowego planu, wprowadzania ścieków do gruntu nie są bezwzględnie obowiązujące i miejscowy plan zagospodarowania przewiduje odstępstwa od zasad w nim wyrażonych, jest całkowicie chybiony. Zakazy zostały sformułowane jednoznacznie. Zapis, iż wszelkie zamierzenia i działania mogące kolidować z zasadami wyrażonymi w § 14 ust. 3 i 4 wymagają uzgodnienia ze służbami sanitarnymi i Inspekcją Ochrony Środowiska, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie statuuje możliwości wprowadzenia od nich odstępstw. Rzeczony zapis dotyczy sytuacji, gdy inwestycja spełnia wymogi planu, jednakże potencjalnie stanowi bądź w przyszłości może stanowić zagrożenie dla określonego w planie obszaru strefy ochronnej. Tymczasem inwestycja skarżącego nie spełnia wymogów planu, zatem dywagacje czy w niniejszym stanie faktycznym uzgodnienia ze służbami sanitarnymi i Inspekcją Ochrony Środowiska byłyby konieczne, są zbędne. Stąd też wywody skarżącego w tym zakresie są całkowicie chybione.
Należy również wskazać, iż skarżący w sposób bezzasadny dowodził naruszenia przepisów ustawy - Prawo Wodne. W niniejszej sprawie rozpatrywana jest kwestia dotycząca wyłącznie procesu inwestycyjnego, a nie korzystania z wód. Bezspornym jest, iż w przypadku oczyszczalni przydomowych posadowionych na gruntach prywatnych, które oczyszczają ścieki pochodzące z własnych gospodarstw domowych i rolnych, a odbiornikiem ścieków jest grunt będący własnością użytkowników oczyszczalni, mamy do czynienia ze zwykłym korzystaniem z wód, które nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków w ilości do 5 m³ na dobę. Ustawa - Prawo Wodne, jak już wspomniano wyżej, odnosi się tylko do korzystania z wód, nie ingeruje natomiast w kwestię samego procesu inwestycyjnego.
Zatem jeśli korzystający ze środowiska w sposób zwykły spełni wymagania procesu inwestycyjnego może bez pozwolenia wodnoprawnego wprowadzać ścieki na swój grunt. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oczyszczalnie domowe wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Do zgłoszenia należy dołączyć wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia. W niniejszym stanie faktycznym nie doszło do spełnienia warunków procesu inwestycyjnego ze względu na sprzeczność przedmiotu inwestycji z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd też sprzeciw organów wobec przedmiotowej inwestycji należało uznać za zasadny.
Co do zarzutu skarżącego naruszenia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy podnieść, iż zasadza się on na błędnym uznaniu, iż inwestycja zamierzona przez skarżącego nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem pozostaje ona w oczywistej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z wyżej przytoczonej argumentacji.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.