Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 września 2019 r. złożonym w dniu 3 października 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 października 2019 r., [...] Spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na włączenie przez Prezydenta Miasta karty adresowej zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków, tj. zespołu dawnej fabryki cukru przy ul. [...] w S. (obecnie ul. [...]) do prowadzonej, w formie elektronicznej, gminnej ewidencji zabytków.
Spółka złożyła oświadczenie, iż pismo pełnomocnika Spółki z dnia 16 września 2019 r. stanowi skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] złożoną na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, dalej jako "u.s.g", a działanie Prezydenta Miasta polegające na włączeniu karty adresowej zabytku nieruchomego nie wpisanego do rejestru zabytków zespołu dawnej fabryki cukru do gminnej ewidencji zabytków w dniu 12 grudnia 2012 r. stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej. Aktywność organu przybrała formę zarządzenia, którego treścią było określenie zabytku i włączenie do gminnej ewidencji zabytków i podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca Spółka wskazała, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie regulują kwestii terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wskazany akt, a art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma w tym wypadku zastosowania.
Spółka wyjaśniła również, że pismem z dnia 18 czerwca 2019 r. bezskutecznie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zespołu dawnej fabryki cukru. Odpowiedź organu na ww. wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu 17 lipca 2019 r.
Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje
Skarga dotyczy włączenia przez Prezydenta Miasta w dniu 12 grudnia 2012 r. karty adresowej zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków do gminnej ewidencji zabytków do gminnej ewidencji zabytków. Zdaniem skarżącej, działanie to miało formę zarządzenia Prezydenta Miasta.
Zdaniem Sądu, kwestionowane skargą działanie organu zostało podjęte na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162 poz. 1568) i należy zaliczyć je do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na którą to czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Co istotne, z punktu oceny dopuszczalności skargi, Sąd stwierdził, że skarga na czynność Prezydenta Miasta podjętą w dniu 12 grudnia 2012 r., a dotyczącą włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków do gminnej ewidencji zabytków, była już oceniana przez Sąd pod kątem jej dopuszczalności. Skarżąca Spółka wniosła bowiem już pismem z dnia 24 lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność Prezydenta Miasta z dnia 12 września 2012 r. polegającą na włączeniu karty adresowej zabytku nieruchomości niewpisanego do rejestru zabytków, tj. zespołu dawnej fabryki cukru przy ul. [...] w S. do gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 865/19 odrzucił skargę uznając, że skarga dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej, lecz nie została poprzedzona wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonym w terminie zakreślonym przez art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało bowiem złożone po upływie 14 dni od dnia w którym strona dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o podjęciu kwestionowanej czynności. Wskazane postanowienie stało się prawomocne.
W myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do postanowień art. 171 w zw. z art. 166 p.p.s.a., postanowienie prawomocne ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Powyższe oznacza, że zarówno w zakresie oceny charakteru działania Prezydenta Miasta z dnia 12 września 2012 r. i uznania go za czynność z zakresu administracji publicznej, jak i dopuszczalności wniesionej skargi, zostało wydane prawomocne orzeczenie Sądu. Ponownie złożenie skargi na tą samą czynność należało uznać za niedopuszczalne. Nie uległy bowiem zmianie w tym zakresie regulacje prawne.
Ponieważ działanie organu będące przedmiotem skargi zostało podjęte dnia 12 grudnia 2012 r., do oceny dopuszczalności skargi należało zastosować art. 52 i 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, skargę do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4 ww. przepisu).
Skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z pism znanych Sądowi z urzędu, m.in. z notatki sporządzonej dnia 31 stycznia 2018 r. przez R. W. na wniosek M. S., reprezentującego skarżącą Spółkę także w niniejszym postępowaniu wynika, że w dniu sporządzenia notatki M. S. miał wiedzę o tym m.in., że karta adresowa budynku administracyjnego - biuro i laboratorium opracowana w dniu 16 grudnia 2011 r. została sporządzona, w jego ocenie, z rażącym naruszeniem prawa i niedopełnieniem obowiązków przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w S.. Wyjaśnił, że budynek laboratorium - biuro został fizycznie usunięty 3 marca 2009 r. Ponadto, posiadał wiedzę, że karty adresowe zespołu dawnej fabryki cukru zostały wykonane w wersji elektronicznej.
Również z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 kwietnia 2018 r., wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2006 r. poz. 1764 ze zm.) wynika, że w dacie złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, tj. w dniu 28 lutego 2018 r. skarżąca Spółka wiedziała o sporządzonych kartach adresowych przedmiotowego zabytku, dlatego zwróciła się o udzielenie informacji dotyczącej wykształcenia posiadanego przez osobę, która te karty adresowe sporządziła.
Z wyżej przytoczonych dokumentów dołączonych do akt sądowych wynika zatem, że Spółka nie dochowała czternastodniowego terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, liczonego od dnia w którym dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o podjęciu kwestionowanej czynności. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca Spółka przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia w postaci złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie zakreślonym przez art. 52 § 3 p.p.s.a.
Nawet gdyby uznać twierdzenie skarżącej, że w sprawie wydano akt (zarządzenie), czego nie potwierdzają przedłożone Sądowi akta administracyjne i sprawa podlegałaby kognicji Sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., to należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że do skarg opartych na art. 101 ust. 1 u.s.g. przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzemieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. stosuje się nadal do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed tym dniem (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r. II OSK 1624/18, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 345/18, orzeczenia dostępne w Internecie). W tym wypadku od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia 17 lipca 2019 r. rozpoczął bieg termin trzydziestu dni do wniesienia skargi.
Skarżąca wniosła skargę w dniu 3 października 2019 r., a więc po 30 dniowym terminie do jej wniesienia liczonym od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym termin do wniesienia skargi nie został zachowany. W konsekwencji, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarga, jako wniesiona z uchybieniem terminu, również podlega odrzuceniu.
Z opisanych przyczyny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.