Uzasadnienie
Postanowieniem z 3 grudnia 2021 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu wniosku W. W., na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) orzekło o odmowie wszczęcia postępowania sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. Nr [...] z 18 sierpnia 2021 r. znak: [...], ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji mającej polegać na budowie wieży telekomunikacyjnej ze stacją bazową telefonii komórkowej na terenie działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym D., gmina D..
Jak wyjaśniło Kolegium, Wójt Gminy D. decyzją z 18 sierpnia 2021 r. ustalił na rzecz P. Sp. z o.o. lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji mającej polegać na budowie wieży telekomunikacyjnej ze stacją bazową telefonii komórkowej na terenie działki [...].
W. W., wnioskiem z 9 września 2021 r., zwróciła się o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wskazując m. in. na brak przeprowadzenia badań środowiskowych przez certyfikowane laboratorium badawcze.
Po wpływie powyższego wniosku, Kolegium zwróciło się do wnioskodawczyni o jego uzupełnienie poprzez wskazanie, czy wnosi o wszczęcie postępowania na wniosek strony czy też o wszczęcie postępowania z urzędu, a także poprzez wskazanie podstaw pozwalających uznać wnioskodawczynię za stronę postępowania, w szczególności poprzez, wskazanie należących do wnioskodawczyni nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji ze wskazaniem numerów działek i ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni w piśmie z 22 listopada 2021 r. wskazała, że wnosi o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji bowiem kwestionowana inwestycja będzie już 8 tego typu inwestycją w obrębie D.. Najbliższa położona jest w odległości zaledwie 20 m od jej domu. Nadto wnioskodawczyni wskazała, że na mocy art. 17 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, w ochronie środowiska jest zapewniona możliwość udziału społeczeństwa.
Kolegium rozpatrując wniosek wyjaśniło, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że brak jest jakichkolwiek podstaw pozwalających uznać W. W. za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy D. z 18 sierpnia 2021 r. Wnioskodawczyni nie wskazała, aby była właścicielką jakiejkolwiek nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu inwestycji. Zakładając nawet, że wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości którą zamieszkuje, tj. posesji położonej przy ul. [...] w D., to zgodnie z danymi z systemu geoportal.gov.pl posesja ta położona jest w odległości około 650 m od działki inwestycyjnej nr [...]. Natomiast z załączonego do akt sprawy opracowania pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" wynika, że maksymalny zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wynosić będzie 70 m od miejsca posadowienia wieży stacji bazowej na działce nr [...].
Pismem z 22 stycznia 2022 r. W. W. wniosła skargę na powyższe postanowienie. Oświadczyła, iż domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na brak przeprowadzenia badań środowiskowych, które pozwałaby Gminie D. wydać pozytywną opinię dla tej inwestycji
Wskazała, że Kolegium rozpatrując jej wniosek zapominało, iż inwestycje dotyczące sieci masztów telekomunikacji komórkowej podlegają pod przepisy budowalne oraz przepisy dotyczące ochrony środowiska. W związku z w tym, stroną jest każda osoba, na której posesji będzie negatywne odziaływanie, a także w obronie ochrony środowiska, czynnik społeczny. W tej sprawie skarżąca działa jako ów czynnik społeczny. Powołała się przy tym na przepisy, z których wynika obowiązek przeprowadzenia badań przed podjęciem pozytywnej decyzji o budowie masztu oraz na wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 281/21, z którego w ocenie skarżącej wnika, iż przed wydaniem decyzji wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Tymczasem inwestor takiej decyzji nie przedstawił.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z 15 marca 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania - P. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wyjaśnił, iż skarga została sporządzona przed wejściem w życie nowelizacji rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W jej następstwie z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawsze bądź potencjalnie, wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne. Tym samym przytoczony przez skarżącą wywód oraz przywołane orzecznictwo jest irrelewantne, bowiem zostało sporządzone w nieaktualnym już stanie prawnym. Nadmieniono, iż nawet gdyby Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i oddał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, organ ten będzie zobligowany do uwzględnienia aktualnego stanu prawnego, co również sprowadzi się do konieczności odrzucenia przezeń wywodów skarżącej i tez orzecznictwa wydanych w poprzednim stanie prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie organu administracji wyższego stopnia o odmowie wszczęcia postępowania, które wydano w toku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji mającej polegać budowie na wieży telekomunikacyjnej ze stacją bazową telefonii komórkowej na terenie działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym D., gmina D.. Wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji pochodził od W. W., która posiada nieruchomość w D. w odległości około 650 m od działki inwestycyjnej. Wnioskodawczyni swojego uprawnienia do skutecznego zainicjowania postępowania nieważnościowego upatruje w tym, że inwestycja może negatywnie oddziaływać na jej nieruchomość a także w zasadach ochrony środowiska.
Podstawę skarżonego postanowienia stanowił art. 61a k.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jednocześnie należało zważyć, że w myśl art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm.), stronami postępowania lokalizacyjnego są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją.
Powyższe oznacza, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji lokalizacyjnej katalog stron, poza wymienionym w art. 53 ust. 1 ww. ustawy, ustalany jest w oparciu o treść art. 28 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie czy środek zaskarżenia, tj. na jego uprawnienia lub obowiązki. Nie wystarczy wykazać jakikolwiek interes, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Nie wystarczy także wskazanie konkretnej normy prawa materialnego, z której podmiot ten wywodzi swoje uprawnienia lub obowiązki, ale niezbędne jest wskazanie, w jaki sposób decyzja w konkretnej sprawie narusza lub ogranicza prawa tego podmiotu chronione tą normą. O posiadaniu przez dany podmiot przymiotu strony można zatem mówić jedynie w przypadku istnienia indywidualnego, konkretnego, aktualnego i obiektywnie sprawdzalnego interesu prawnego, który musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego.
Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja, względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony. Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być zatem właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, a także właściciele i użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym powyższych podmiotów przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji oraz stopień jej uciążliwości dla otoczenia.
W ocenie Sądu skoro wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją na prawach strony, jej nieruchomość nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji bowiem jest oddalona o przeszło 600 m a ponadto "Kwalifikacja przedsięwzięcia" wskazuje, że maksymalny zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wynosić będzie 70 m od miejsca posadowienia wieży stacji bazowej, organ administracji trafnie uznał, iż brak jest podstaw do uznania skarżącej za podmiot uprawniony do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Skoro taki wniosek złożył podmiot nieuprawniony, organ administracji zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Również powoływanie się przez skarżącą na przepisy dotyczące ochrony środowiska nie mogło odnieść zamierzonego skutku, skoro skarżąca nie reprezentuje żadnej organizacji społecznej a wobec treści jej stanowiska nie może ulegać wątpliwości, iż nie występuje w charakterze organizacji społecznej, o której mowa w art. 31 k.p.a.
Przy czym odnosząc się do argumentacji skarżącej w zakresie zasad ochrony środowiska, popieranej orzeczeniem sądu administracyjnego należy wyjaśnić, iż do niedawna przy okazji badania kwestii oddziaływania brało się pod uwagę przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U z 2019r., poz.1839), wskazującego przedsięwzięcia mogące potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko, także w zakresie stacji bazowych. Jednakże przepisy dotyczące instalacji radiolokacyjnych, radionawigacyjnych i radiokomunikacyjnych tj. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 zostały uchylone z dniem 4 czerwca 2022 r. przez § 1 pkt 1 lit. b oraz odpowiednio § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071).
Przy czym jak dodatkowo postanowił ustawodawca w przepisach przejściowych (tj. § 3 przywołanego powyżej rozporządzenia nowelizującego), postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia umarza się".
Wskutek powyższego trafnym jest stanowisko uczestnika postępowania, iż wskazane przez skarżącą orzeczenie sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zapadło w poprzednim stanie prawnym i w realiach badanej sprawy nie ma ono już jedynie walor historyczny. Odrębną kwestią pozostaje także to, iż podlegająca rozpatrzeniu wówczas przez Sąd decyzja zapadła w trybie zwykłym nie zaś w trybie nadzwyczajnym, o którego wszczęcie wnioskowała skarżąca.
Z wymienionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.