Uzasadnienie
A. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia na rzecz A. K. warunków zabudowy.
Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł od wniesionej skargi, złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W motywach wniosku podał, że trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek wydatków w sprawie. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi renta wypadkowa w wysokości [...] zł netto, a pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości około [...] Małżeństwo posiada [...] w zabudowie [...] o powierzchni [...] m2, dwie nieruchomości gruntowe o powierzchni ok. [...] oraz samochód osobowo-ciężarowy marki [...], rok produkcji 2000, nadto oszczędności w kwocie [...]zł przeznaczone na wesele córki.
Koszty miesięcznego utrzymania: prąd - [...] zł, gaz - [...] zł, woda i ścieki -[...] zł, śmieci - [...] zł, telefony - [...] zł, abonament RTV - [...] zł, podatki od nieruchomości - [...] zł, leki - [...] zł, paliwo na dojazdy żony do pracy - [...] zł, ubezpieczenie OC - [...] zł, wyżywienie - [...] zł, odzież [...] zł, środki czystości i higieniczne - [...] zł, kosmetyki - [...] zł, nieprzewidziane wydatki np. prezenty, wizyty u lekarzy, awarie samochodu, remonty mieszkania - [...] zł, ubezpieczenie na życie - [...] zł.
Do formularza skarżący załączył decyzję ZUS o waloryzacji renty z dnia [...] r., potwierdzającą wysokość podanej przez niego renty, kserokopię legitymacji rencisty, decyzję ZUS z dnia [...] r. przyznającą na stałe rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem.
Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. straszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Referendarz wskazał, że skarżący razem z żoną dysponują miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, a niezbędne koszty utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Przy czym na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawcy wynoszące ok. [...] tys. zł.
Zdaniem starszego referendarza dysponowanie oszczędnościami w takiej wysokości i oświadczenie, co do ich przeznaczenia trudno uznać za niezbędny wydatek. Tym bardziej, że koszty postępowania na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł, a udział pełnomocnika nie jest niezbędny. Posiadanie środków finansowych w kwocie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych pozwala sądzić, że ich część skarżący może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych i nie będzie się to wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie.
W sprzeciwie na powyższe postanowienie A. K. podniósł, że przyznanie prawa pomocy winno być nierozerwalnie związane z osobą wnoszącego o przyznanie tego prawa. Dlatego tylko dochód uzyskiwany przez niego powinien być brany pod uwagę, a nie dochód uzyskiwany przez oboje małżonków. Również posiadanie oszczędności winno być obojętne dla postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy, w sytuacji, w której skarżący poczynił już odpowiednie starania i rezerwacje zmierzające do wydatkowania tych środków dla córki w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy). Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – dokumentację źródłową.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że ustalenie, czy powyższa przesłanka zachodzi w przypadku wnioskodawcy, musi uwzględniać sytuację majątkową, osób trzecich pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, szczególne ich dochody. Informacje o tych osobach muszą być wszak zamieszczone w odpowiednich rubrykach formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto mogą one, co oczywiste, w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Skoro bowiem wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z innymi osobami, to wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie nie pozostają bez wpływu na jego możliwości płatnicze, czasami wręcz przesądzając o tym, czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie.
Spostrzeżenie to odnosi się zwłaszcza do współmałżonków osób wnioskujących o przyznanie prawa pomocy, i to niezależnie od ustroju majątkowego przyjętego w małżeństwie. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy trzeba więc mieć na względzie także sytuację małżonki skarżącego.
W tym zakresie podkreślić wypada, że w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzyskiwane są stałe dochody w postaci renty powypadkowej oraz wynagrodzenia żony, które nie tylko łącznie są wyższe niż wpis od skargi, ale i niewątpliwie pozwalają na pokrycie wszystkich ponoszonych w nim wydatków, w tym na poczynienie pewnych oszczędności.
Trafnie również wskazał referendarz sądowy, że rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawcy wynoszące ok. [...]. zł. Bez znaczenia przy tym dla oceny możliwości finansowych skarżącego pozostaje natomiast okoliczność, że skarżący zaplanował na co przeznaczy oszczędności. Od woli skarżącego zależy czy posiadane środki finansowe w kwocie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych przeznaczy na kontynuowanie postepowania sądowego, czy tez na inny cel.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.