Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił Z. W. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na D., A., M. W. od[...] r. W uzasadnieniu decyzji organ pomocy społecznej wskazał, że dochód miesięczny rodziny w [...] r. wyniósł [...] zł na jednego członka rodziny i przekroczył kryterium ustawowe wynoszące w przypadku rodziny skarżącej [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołała się Z. W. wskazując, iż od [...] r. została zatrudniona na nowych, niekorzystnych dla niej warunkach tj. na [...] etatu. W związku z czym, wniosła o uznanie jej zmniejszonego wynagrodzenia jako dochód utracony. Ponadto skarżąca podała, że jest [...], wychowuje samotnie [...] dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne wymagające rehabilitacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy powołał się na art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z zm.), zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych podstawą ustalania dochodu rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Odnośnie zaś utraconego dochodu, to sytuacje takie precyzuje art. 3 pkt 23 lit. a ww. ustaw zgodnie z którym przez utratę dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną:
- 1) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
- 2) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych,
- 3) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,
- 4) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty socjalnej z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego
- 5) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
We wskazanych w ww. przepisie przypadkach, zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Nie pomniejsza się jednak dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Zdaniem organu II instancji, sytuacja Z. W. nie uprawnia do potraktowania jej jako utraty dochodu w związku ze zmianą wysokości wynagrodzenia, spowodowaną nowymi warunkami pracy, ponieważ nie doszło do utraty zatrudnienia.
Na powyższą decyzję, Z. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji, a jedynym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem zaskarżonych aktów.
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) – zwana dalej ustawą.
Określa ona warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
Zgodnie z jej art. 2 świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku oraz świadczenia opiekuńcze – zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne.
Warunki przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, których to świadczeń dotyczył wniosek skarżącej i zaskarżona decyzja, określają odpowiednio art. 5,6 i 7 oraz art. 14 wymienionej ustawy.
Podstawowym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe nie przekraczające kwoty 504 zł w przeliczeniu na osobę, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności – nie przekraczające kwoty 583 zł w przeliczeniu na osobę.
Miesięczny dochód rodziny skarżącej składającej się z [...] osób wynosił [...] zł, a na osobę w rodzinie miesięcznie [...] złotych, przekraczając kwotę kryterium dochodowego o [...] złotych.
Ustalając dochód rodziny należy mieć na uwadze przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy co wynika z art. 3 pkt 2 ustawy. Skarżąca złożyła wniosek w [...]r., stąd ustalono jej dochód za rok [...]
Sąd nie podziela poglądu organu dotyczącego sposobu naliczenia dochodu rodziny, w kontekście podnoszonej w skardze i w odwołaniu okoliczności pogorszenia sytuacji dochodowej.
Nie można zgodzić się z prezentowanym przez organy poglądem, że utrata części zatrudnienia (przejście z pełnego na pół etatu) nie stanowi okoliczności utraty dochodu wymienionych w art. 3 pkt 23 ustawy.
W realiach rozpatrywanej sprawy utratą dochodu wskazaną w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy jest też zmniejszenie wymiaru zatrudnienia z całego na pół etatu i związane z tym zmniejszenie wynagrodzenia.
Skarżąca przedstawiła dokumenty na powyższą okoliczność.
Taki pogląd Sądu znajduje oparcie w doktrynie, gdzie jako utratę dochodu wskazuje się również obniżenie dochodu, które nastąpiło na skutek zmiany źródła dochodu, np. zmiany zatrudnienia na inne zatrudnienie, nabycie po utracie zatrudnienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, emerytury lub renty, a także obniżenie dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia, które nastąpiło na skutek zmiany wymiaru czasu pracy czy zmiany warunków wynagrodzenia.
Tego rodzaju, sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, gdzie skarżąca utraciła część etatu od [...]r. na P. P., gdzie od tego okresu jest zatrudniona na [...] etatu w U. P. z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł miesięcznie.
W ponownym postępowaniu organ dokona właściwego obliczenia dochodu rodziny skarżącej, uwzględniając w szczególności art. 3 pkt 23, art. 5 ust. 4 ustawy oraz § 15 ust. 1 i 2, § 17 ust. 1,2,3 rozporządzenia z 2 czerwca 2005r. Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne.
Z tych przyczyn Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego – art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na wynik sprawy i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.