Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...]r., przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] u pracodawcy - spółki N. z siedzibą w [...], stwierdzono między innymi, iż podczas przyjęcia towaru do magazynu w sklepie [...], w okresie jesienno – zimowym, następuje znaczne wychłodzenie magazynu, przez który jednocześnie pracownicy przechodzą do pomieszczeń higieniczno – sanitarnych. Uznano w związku z tym, że przy drzwiach magazynowych brak jest urządzeń zabezpieczających pracowników przed napływem zimnego powietrza z zewnątrz i wychłodzeniem pomieszczeń pracy.
Następstwem przeprowadzonej kontroli był nakaz z dnia [...]r., [...], wydany przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz. 1362 ze zm./, zawierający 24 decyzje administracyjne, nakładające na pracodawcę określone w nich obowiązki z zakresu bezpieczeństwa pracy. I tak nakazano między innymi, zgodnie z decyzją nr [...] tego aktu prawnego, zapewnić skuteczne zabezpieczenie pomieszczenia magazynu przed napływem zimnego powietrza z zewnątrz budynku w okresie jesienno – zimowym w czasie dostaw towaru do sklepu nr [...], zakreślając termin wykonania nakazu do dnia [...]r.
Od części powyższego nakazu Spółka N. złożyła odwołanie z dnia [...]r., zaskarżając między innymi decyzję nr [...], podnosząc, iż inspektor pracy, podczas kontroli prowadzonej w sklepie [...], oparł swoją tezę nie na stanie faktycznym lecz na domniemaniu, że może wystąpić ewentualność o jakiej mowa w decyzji nr, gdyż inspektor pracy nie dokonywał kontroli podczas przyjęcia towaru, a tylko wówczas otwierane są drzwi do magazynu. Według odwołującego się, do przyjęcia towaru zaangażowany jest wyłącznie jeden pracownik, który ma do dyspozycji kurtkę ocieplaną, a pozostali pracownicy wykonują swoje zadania na sali sklepowej i nie mogą być narażeni na wychłodzenie ciała.
Ponadto wskazano, iż zimne powietrze nie może napływać do pomieszczeń pracy, ponieważ są one wyposażone w drzwi i w razie potrzeby można je zamknąć. Dodatkowo argumentowano, że podczas przyjęcia towaru pracownicy nie mogą przemieszczać się przez magazyn, ponieważ następuje wzmożenie przemieszczania towarów, a sporadyczne przechodzenie pracowników w tym czasie do pomieszczeń higieniczno – sanitarnych wynikające z potrzeby korzystania z urządzeń tam umieszczonych, nie stanowi ryzyka dla zdrowia pracownika.
Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wydał, w dniu [...]r., decyzję nr [...], w której m. in. utrzymał zaskarżoną decyzję nr [...], zawartą w nakazie z dnia [...]r., uzasadniając, iż wskazany przez inspektora pracy problem przenikania w okresie jesienno – zimowym chłodnego lub mroźnego powietrza z zewnątrz do pomieszczeń magazynowych w czasie prac rozładunkowych jest problemem faktycznym, mającym swoje oparcie w funkcjach, jakie spełnia pomieszczenie magazynowe, w rozwiązaniach organizacyjnych i technicznych, związanych z uzupełnianiem zapasów, usuwaniem pustych opakowań, itp. oraz w uwarunkowaniach klimatycznych kraju. Kontrola pracodawcy prowadzona była w miesiącu marcu, a więc w czasie, który w obowiązujących przepisach określany jest jako pora jesienno – zimowa. W ocenie organu, zastosowane przez pracodawcę zabezpieczenie przed napływem chłodnego powietrza do pomieszczenia magazynu w postaci drzwi chronią to pomieszczenie tylko wtedy, gdy drzwi są zamknięte.
W przypadku wykonywania jakichkolwiek prac związanych z koniecznością otwarcia drzwi magazynowych na zewnątrz, dochodzić będzie do napływu chłodnego, w okresie jesienno – zimowym, powietrza do wnętrza magazynu, co może mieć negatywny wpływ na zdrowie zatrudnionych w magazynie pracowników nawet w sytuacji, gdy będą oni wyposażeni, jak podaje pracodawca, w kurtki ocieplane. Zdaniem organu II instancji, dyspozycja zawarta w § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650) wskazuje wyraźnie, że pomieszczenia i stanowiska pracy powinny być zabezpieczone przed napływem chłodnego powietrza, nie uzależniając konieczności realizacji tego obowiązku od liczby pracowników zatrudnionych w pomieszczeniu czy też rodzaju wykonywanej pracy.
Na ostateczną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...]r., Nr [...], w części utrzymującej w mocy decyzję inspektora pracy nr [...] z nakazu z dnia [...]r. o nr [...], spółka N. złożyła, w dniu [...]r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w której zawarła wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła uzasadnienie zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji oraz wskazała dodatkowe argumenty, dotyczące interpretacji § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zdaniem skarżącej, przepis ma na celu ochronę pracowników przed skutkami niskich temperatur, które mogą być powodowane napływem zimnego powietrza do pomieszczeń i stanowisk pracy, a nie ochronę samego pomieszczenia, w którym nie ma osób zatrudnionych.
Ponadto w przepisie tym mówi się o pomieszczeniach i stanowiskach pracy, a zgodnie z § 2 pkt 3 tego rozporządzenia, przez pomieszczenie pracy rozumie się pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników, w którym wykonywana jest praca. Strona skarżąca przytacza dalej, że jednocześnie nie uważa się za przeznaczone na pobyt pracowników pomieszczenia, w których:
- a) łączny czas przebywania tych samych pracowników w ciągu jednej zmiany roboczej jest krótszy niż 2 godziny, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem albo konserwacją urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku,
- b) mają miejsce procesy technologiczne niepozwalające na zapewnienie odpowiednich warunków przebywania pracowników w celu ich obsługi, bez zastosowania środków ochrony indywidualnej,
- c) jest prowadzona hodowla roślin.
Konkludując, skarżąca spółka stwierdziła, iż decyzja dotycząca zabezpieczenia pomieszczenia przed napływem powietrza jest bezprzedmiotowa, ponieważ dotyczy pomieszczenia magazynu, gdzie pracownicy wykonują prace dorywcze jedynie dla potrzeb rozładowania samochodów dostawczych w wymiarze nie przekraczającym 2 godzin w ciągu jednej zmiany, a w związku z tym nie jest to pomieszczenie pracy w rozumieniu przepisów cytowanego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Okręgowego Inspektora Pracy w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1 270/ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Sąd nie podzielił wszystkich argumentów zawartych w skardze i uznał, że inspektor Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] miał prawo do dokonania oceny ewentualnego wychłodzenia pomieszczeń w sklepie [...] w kontekście przyjętych rozwiązań organizacyjnych i technicznych.
Natomiast w ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga kwestia przedstawiona w skardze, a dotycząca ustalenia czy w przedmiotowej sprawie można mówić o pomieszczeniu pracy.
Definicję tego terminu zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
W myśl § 2 pkt 3 rozporządzenia za "pomieszczenie pracy" – rozumie się pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników, w którym wykonywana jest praca.
Nie uważa się za przeznaczone na pobyt pracowników pomieszczeń, w których łączny czas przebywania tych samych pracowników w ciągu jednej zmiany roboczej jest krótszy niż 2 godziny, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem albo konserwacją urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku.
Rozporządzenie określa też co należy rozumieć przez pomieszczenie stałej pracy i pomieszczenie czasowej pracy.
W ocenie Sądu organy administracji nie wyjaśniły powyższych kwestii.
Dla prawidłowego nałożenia obowiązków wynikających z decyzji nr [...] zawartej w nakazie inspektora pracy konieczne jest zdaniem Sądu ustosunkowanie się przez organ do wskazanych wątpliwości dotyczących charakteru pomieszczeń objętych decyzją nr [...].
Dopiero pełne wyjaśnienie sprawy w nawiązaniu do § 2 pkt 3 w związku z § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997r. pozwoli na ocenę prawidłowości zastosowania wyżej wymienionej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o jej wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy.
Ponadto Sąd orzekł też o kosztach postępowania na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.