Uzasadnienie
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 3 pkt 16a, art. 6 ust.1, art.8, art. 9 – 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z póź. zm.) przyznał M. K. zasiłek rodzinny w kwocie po [...] zł na jej dzieci N K. i M. K. od dnia [...] r. do [...] r. oraz jednorazowe dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie po [...] zł.
Decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 23a ust. 5, art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł o uchyleniu tej decyzji z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] r. wynika, iż M. K. od dnia [...] r. wykonuje działalność zawodową w rozumieniu decyzji Nr 207 Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Pracowników Migrujących na terenie [...], a zatem w przypadku M. i M. K. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] r. Powyższy fakt stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Wniosek o przyznanie świadczeń został przekazany Marszałkowi Województwa.
Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 21 ust.1, art. 23a ust. 9, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust.7, ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalił świadczenia rodzinne wypłacone M. K. na dzieci N. i M. K. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. za świadczenia nienależnie pobrane i wezwał stronę do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z brakiem dokumentów niezbędnych do ponownego rozpoznania wniosku, Marszałek Województwa wezwał M. K. do uzupełnienia dokumentów. M. K. nie dostarczyła niezbędnych informacji, umożliwiających ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych w Polsce. M. K. była pouczona o konieczności niezwłocznego powiadamiania organu wypłacającego świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i uzyskania dochodu. Mimo tego, nie poinformowała organu o podjęciu przez małżonka zatrudnienia w [...] i uzyskaniu dochodu. Zatem w myśl art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia rodzinne wypłacone M. K. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi.
W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniosła, że po wezwaniu do uzupełnienia brakujących dokumentów, poinformowała telefonicznie, iż jest rozwiedziona. Nie informowała o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, ponieważ takie zmiany nie miały miejsca.
Strona wyjaśniła, że jej sytuacja zawodowa od dnia składania wniosku, tj. od [...]r. w OPS do okresu rozpatrywanego nie zmieniła się. M. K. wskazała, że prosiła pracodawcę o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu w rozpatrywanym okresie, ale z przyczyn od niej niezależnych nie otrzymała ww. zaświadczenia w odpowiednim czasie. Ubiegając się o świadczenia rodzinne w OPS złożyła wraz z wnioskiem wymagane dokumenty dotyczące jej dochodu i sytuacji rodzinnej. Natomiast podjęcie przez M. K. pracy w [...] nie dotyczyło jej i nie wpłynęło na jej sytuację materialną oraz na prawo do świadczeń rodzinnych w Polsce. O zasiłek rodzinny w [...] były mąż zaczął ubiegać się w [...] r. W [...] r. otrzymał decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego w [...] od [...] r. Zanim to jednak nastąpiło musiał dostarczyć do odpowiedniego organu wydającego decyzję w [...] informacje o świadczeniach pobranych w Polsce w [...] r. Takie zaświadczenie wydał OPS.
Na podstawie przedłożonych dokumentów i wspomnianej informacji o pobranych świadczeniach w Polsce, urząd [...] ([...]) wydał decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego w [...], ale od [...] r., a nie od [...] r. Zasiłek rodzinny w [...] został pomniejszony o kwotę zasiłku pobranego od [...] do [...] r. w Polsce.
W ocenie odwołującej się nieprawdą jest, że świadczenia wypłacone w okresie od [...] r. do [...] r. są świadczeniami nienależnie pobranymi, ponieważ jej sytuacja zawodowa i zarobkowa nie zmieniła się.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 23a ust.5, art. 30 ust.1,2 pkt 2, 3 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139,,poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż w przypadku rodziny strony od dnia [...] r. do chwili obecnej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zaopatrzenia społecznego. Ojciec dzieci odwołującej się - M. K. od dnia [...] r. wykonuje działalność zawodową na terenie [...]. W związku z powyższym na podstawie art. 23 a ust. 5 ustawy, uchylona została decyzja z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci.
Zdaniem organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy dla oceny stwierdzenia istnienia nienależnie pobranego świadczenia w okresie od [...] r. do [...] r. zastosowanie ma art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz, w oparciu o art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uchylił od dnia [...] r. decyzję z dnia [...]r. nr [...] przyznającą świadczenia rodzinne na dzieci. Decyzja ta stała się ostateczna.
W konsekwencji w opinii Kolegium należy uznać, że pobrane przez M. K. świadczenia rodzinne na N. i M. K. w okresie od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł jest nienależnie pobranym świadczeniem w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Art. 30 ust. 8 ustawy przewiduje bowiem, że kwoty świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2, podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami.
Odnosząc się zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że były mąż strony jest członkiem jej rodziny. Jak wynika bowiem wprost z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, członkami rodziny w rozumieniu jej przepisów są: małżonkowie, rodzice dzieci, opiekun faktyczny dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia.
Kolegium podzieliło stanowisko, iż ojciec dziecka niezależnie od faktu utrzymywania z dzieckiem kontaktów i przyczyniania się do jego utrzymywania uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwy organ zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Odnośnie natomiast pomniejszenia zasiłku rodzinnego w [...] o kwotę zasiłku pobranego w Polsce od [...] do [...] r., Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 111 ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71, jeżeli członek rodziny osoby, do której stosuje się rozporządzenie, korzystał z pomocy na terytorium Państwa Członkowskiego w okresie, w którym wymienionej osobie przysługiwały świadczenia na danego członka rodziny na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego organ, który udzielał pomocy, jeżeli dysponuje dopuszczalnym przez prawo rodziny roszczeniem regresowym dotyczącym świadczeń należnych tej osobie za danego członka rodziny, może wystąpić do instytucji innego Państwa Członkowskiego, zobowiązanej do udzielenia tych świadczeń na rzecz wymienionej osoby o potrącenie kwoty wydatkowanej tytułem pomocy z kwoty wypłaconych tej osobie. Instytucja zobowiązana do wypłaty dokonuje potrącenia w sposób i w granicach przewidzianych dla takiego wyrównania w stosowanym przez nią ustawodawstwie i przekazuje potrąconą kwotę organowi będącego wierzycielem. Strona może zatem domagać się od Marszałka Województwa dochodzenia od [...] instytucji świadczeń, które zostały jej odjęte.
W skardze na powyższą decyzję M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca podkreśliła, że we wniosku z dnia [...] r. wykazała ilość osób w rodzinie, dostarczyła informacje o wysokości dochodów za okres poprzedzający okres zasiłkowy o wypłacanych alimentach przez ojca dzieci, a OPS od [...] r. posiada wyrok sądu o orzeczeniu rozwodu między nią, a M. K. Ponadto OPS nie wymagał podawania dochodów byłego męża przy żadnym ze składanych wniosków o wypłatę świadczeń rodzinnych, ani przy żadnym innym wniosku, jaki składała z prośbą o pomoc, np. o dofinansowanie obiadów dzieci w szkole.
M. K. podała, że w uzasadnieniu decyzji Marszałka Województwa wskazano, iż została pouczona o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym o podjęciu zatrudnienia i uzyskania dochodu. Mimo tego nie poinformowała organu wypłacającego świadczenia rodzinne o podjęciu przez małżonka zatrudnienia w [...] i o uzyskaniu dochodu.
Skarżąca wyjaśniła, że nie poinformowała o powyższym OPS, ponieważ organ I instancji posiadał informację o jej rozwodzie, a ponadto nie wymagał podawania dochodu byłego męża przy składaniu wniosku o zasiłek rodzinny. Ponadto nie znała jego miejsca pobytu, nie wiedziała, czy podjął pracę, ponieważ nie utrzymywała z nim kontaktu. Tym samym strona nie rozumie uzasadnienia decyzji Marszałka Województwa, który powołuje się na przepisy art. 30 ust.1,ust.2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie których świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Nikogo nie wprowadziła w błąd, nie złożyła fałszywych zeznań i dokumentów.
Zdaniem skarżącej Kolegium interpretuje art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kładąc nacisk na "rodzice dzieci", wcześniej jednak artykuł mówi, że w myśl przepisów członkami rodziny są "małżonkowie", a wiadomym jest, że ona i M. K. małżonkami nie są. Poza tym art. 3 pkt.17a mówi o osobie samotnie wychowującej dziecko, co oznacza osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Ona sama jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowującą dzieci. Były mąż nie może być członkiem rodziny, skoro posiada nową rodzinę, nową partnerkę i wspólne z nią dziecko. Uzasadnienie decyzji Kolegium w myśl art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jej zdaniem niezasadne.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik strony skarżącej podkreśliła, że organ I instancji badając sprawę nie dokonał żadnych poza okolicznością, iż mają do niej zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ustaleń, które pozwoliłyby na prawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim organ I instancji zaniechał poczynienia ustaleń bezpośrednio w państwie członkowskim, w którym były mąż M. K. znalazł zatrudnienie, cedując obowiązek dostarczenia wszelkich informacji i dokumentów na skarżącą, nie wykazując przy tym żadnej inicjatywy dowodowej. Takie postępowanie narusza nałożony na organ w art. 7 Kpa obowiązek wyczerpującego zbadania stanu faktycznego, w szczególności ustalenia jakie świadczenia, za jaki okres zostały M. K. przyznane, czym kierował się organ przyznający świadczenia w [...] przyznając je dopiero od [...] r., skoro podjął on zatrudnienie najprawdopodobniej w miesiącu [...] r. i obniżając ich wysokość. Nie ustalono również, czy świadczenia pobierane przez M. K. na członków jego rodziny (dzieci), są faktycznie im przekazywane, co zdaniem pełnomocnika, ma w tej sprawie duże znaczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowi, iż Rzeczypospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.
W dniu 16 kwietnia 2003 r. podpisany został w Atenach Traktat dotyczący przystąpienia m.in. Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Na mocy postanowień tego Traktatu Rzeczypospolita Polska stała się z dniem 1 maja 2004 r. członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych (art. 1 i art. 2 ust.2 Traktatu). Co za tym idzie, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich oraz aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia (art. 2 w zw. z art. 1 pkt a i b Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) – stanowiącego część cyt. Traktatu).
Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 864/2 ze zm.) w celu wykonywania swych zadań na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach członkowskich. Natomiast decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest skierowana.
Jak z powyższego wynika, w związku z członkowstwem Polski w Unii Europejskiej, dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią obowiązujące w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w drodze rozporządzeń. Wyrażona w art. 6 Kpa zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oznacza, iż począwszy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego.
W niniejszej sprawie decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. uchylono z dniem [...] r. decyzje przyznające świadczenia rodzinne oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w związku z uzyskaniem informacji, że M. K. (ojciec dzieci i były mąż skarżącej) od dnia [...] r. wykonuje działalność zawodową na terenie [...], a zatem mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od dnia [...] r.
Zgodnie z art. 23 a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 223 poz. 1456 ze zm.) w przypadku, gdy marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, iż aby uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne organ w pierwszej kolejności winien ustalić, że do danego świadczenia zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego została uregulowana przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 marca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (tekst jednolity Dz.U.UE.L.08.31.15 – zwanej dalej rozporządzeniem Rady nr 1408/71) oraz rozporządzenia Rady (EWG) NR 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunków do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (tekst jednolity Dz.U.UE.L.08.31.15 – zwanego dalej rozporządzeniem Rady Nr 574/72).
Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Nadto zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Art.12 ust.1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 zapobiega kumulowaniu świadczeń stanowiąc, że na podstawie rozporządzenia nie można przyznać, ani zachować prawa do kilku świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres ubezpieczenia.
Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI.
Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], iż art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, że osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali na terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia.
W świetle przytoczonych przepisów M. K. (będący członkiem rodziny w rozumieniu 1 lit. f) i) rozporządzenia Rady nr 1408/71 i art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), jako osoba zatrudniona w [...] był na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terenie Polski, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo [...].
Jednocześnie na podstawie art. 1 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dzieciom skarżącej przysługuje uprawnienie do ubiegania się o świadczenia rodzinne na podstawie tej ustawy.
W tym stanie zachodzić może zbieg uprawnień do świadczeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 z uprawnieniami przysługującymi na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Reguły wspólnotowej koordynacji stosuje się do dwóch sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych. Pierwsza przewidziana w art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Natomiast druga uregulowana jest w art. 10 § 1 lit a rozporządzenia Rady nr 574/72, który stosuje się, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie. Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznawane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia do wysokości kwoty tych świadczeń.
Na tle interpretowania przepisów rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72 w swoich orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślał, że zastosowanie ww. rozporządzeń nie może prowadzić do wywołania negatywnych skutków w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń lub obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (wyrok z 1977 r. w sprawie Strhel c. Nationaal Pensioenfounds voor Monwerkers, Zbiór orzeczeń ETS z 1977 r., str. 211; wyrok z dnia 19 lutego 1981 r. w sprawie Kurt Beeck v. Bundesanstalt fur Arbeit, Baza orzeczeń LEX nr 132368). W wyroku z dnia 4 lipca 1985 r. wydanym w sprawie J.W.M. Kromhout v. Raad van Arbeid (orzeczenie wstępne, sygn. 104/84, ECR 1985/6/02205) Trybunał stwierdził, że zawieszona na podstawie art. 10 § 1 lit a rozporządzenia Rady Nr 1408/71 kwota świadczeń ograniczona jest jedynie do kwoty, w stosunku do której świadczenia pokrywają się.
Uwzględniając powyższe podkreślić należy, iż aby można było prawidłowo zastosować przepisy cytowanych rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej powinny ustalić w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter oraz rodzaj uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego, w którym zatrudniony jest pracownik w stosunku do świadczeń miejsca zamieszkania.
W rozpoznawanej sprawie organy winny ustalić jakie rodzaje świadczeń rodzinnych przewidywane są w [...], i które z nich, i za jaki okres, i w jakiej wysokości pobierał ojciec dzieci M. K., czy pokrywają się one z dochodzonymi w niniejszej sprawie świadczeniami rodzinnymi – zasiłkiem rodzinnym oraz dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego pobranymi w Polsce. Należy przy tym podkreślić, iż rozważenia wymaga zastosowanie ewentualnych reguł koordynacyjnych zarówno w stosunku do zasiłku rodzinnego, jak i dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Wprawdzie, zgodnie z przepisami o świadczeniach rodzinnych, dodatki do zasiłku rodzinnego są w stosunku do niego świadczeniami pochodnymi, jednakże w ocenie Sądu należy je uznać za oddzielne świadczenie, jak sama nazwa wskazuje "dodatkowe", uwarunkowane dodatkowym kryterium – rozpoczęciem roku szkolnego i związanych z tym zwiększonych wydatków rodziny. Nie dokonując w tym zakresie ustaleń organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Nadto organy obu instancji stwierdzając, że zaistniała przesłanka z art. 30 ust.2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych do uznania pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane nie ustaliły, czy decyzja uchylająca decyzję przyznającą ww. świadczenia jest decyzją ostateczną. W aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższej decyzji przez skarżącą, a Samorządowego Kolegium Odwoławcze w zakreślonym przez Sąd terminie nie udzieliło odpowiedzi, czy decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. jest ostateczna. Jest to w sprawie zasadnicza okoliczność mająca wpływ na zasadność uznania świadczenia za nienależnie pobrane i żądania zwrotu tych świadczeń.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wskazania Sądu zawarte w treści uzasadnienia, a w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów rozporządzeń Rady Nr 1408/71 i Nr 574/72 oraz wynikająca z tego potrzebę poczynienia ustaleń w przedmiocie wskazanych w uzasadnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie o niewykonaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, a orzeczenie o kosztach na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.