Uzasadnienie
M. A. i T. A. i, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Nr XXXIV/330/2014 Rady Gminy Karnice z dnia 22 lipca 2014 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Karnice pn. "Karnice Nowe".
Skarżący, wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podali, że utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, a ich comiesięczne wydatki wynoszą: energia elektryczna [...] zł, wywóz odpadów stałych [...] zł, woda [...] zł, gaz [...] zł, internet [...] zł, leczenie [...] zł, środki czystości [...] zł. Skarżący oświadczyli, że posiadają dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie mają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Wezwaniem z dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika wnioskodawców do przedłożenia, w terminie 7 dni dokumentów dotyczących sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów skarżących:
- - dowodów potwierdzających dochody wnioskodawców, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżących, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu i leczenie, w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- - kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za ostatni rok.
W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik wnioskodawców wyjaśnił, że nie jest możliwe dostarczenie dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu ponieważ skarżący są osobami w podeszłym wieku i nie gromadzą dowodów potwierdzających ich dochody czy wydatki na dom i leczenie. Nie odnaleźli też decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za ostatni rok. W związku z tym pełnomocnik przedłożył dowód uiszczenia wpisu od skargi M. i T. A. w kwocie 300 zł.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radca prawnym. Z oświadczenia skarżących wynika, że mieszkają sami w domu o pow. [...] m2, ich comiesięczny dochód wynosi [...] zł, a deklarowane wydatki na jego utrzymanie i leczenie przekraczają [...] zł. Informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, a wnioskodawcy nie przedłożyli żadnego z dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu z dnia 26 stycznia 2015 r. Uiścili natomiast wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, by znajdowali się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania zainicjowanego ich skargą. Wnioskodawcy posiadają własny dom, nieruchomość rolną i uzyskują stałe dochody. Nie udokumentowali jednak wysokości uzyskiwanych ani ponoszonych wydatków. Uniemożliwiło to rzetelne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów należało uznać, że skarżący nie wykazali, by rzeczywiście znajdowali się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie ich wniosku. Dlatego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.