Uzasadnienie
W dniu 18 listopada 2019 r. T. K. i A. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości.
Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących wskazał, że skarga, do której wniesienia odnosi się niniejszy wniosek, nadana została na błędny adres 8 listopada 2019 r. W dniu 14 listopada 2019 roku, wpłynął do Kancelarii zwrot listu poleconego zawierającego przedmiotową skargę. Przyczyną zwrotu listu poleconego przez operatora pocztowego był nieprawidłowy adres wskazany na kopercie. Zarówno na piśmie, jak i na kopercie wskazany został prawidłowy adresat tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, natomiast błędnie wskazano jego adres. Podano bowiem adres organu I instancji, zamiast właściwego do wniesienia skargi organu II instancji. Sporządzający projekt skargi aplikant adwokacki pomylił się przy wskazaniu adresu organu II instancji. Z wyjaśnień otrzymanych od aplikanta wynika, iż dokonał on omyłki pisarskiej, która po części wynika ze stosowanego przez niego warsztatu pracy. Aby mieć pewność, że pismo wysłane zostało na właściwy, aktualny adres, adres spisywany jest z koperty, w której przyszło do Kancelarii dane pismo.
W Kancelarii poszczególne karty układane są w aktach od najstarszego pisma do najnowszego. Tj. po otwarciu akt pierwszym pismem jest pozew, bądź odpowiedź na pozew. Do Kancelarii w dniu 14 października 2019 r. wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję wraz z postanowieniem o odmowie zawieszenia postępowania. Ponadto, w dniu 25 października 2019 r. wpłynęła do Kancelarii decyzja organu I instancji wraz ze stwierdzeniem jej ostateczności. W konsekwencji, na końcu akt sprawy znajdowało się pismo, którego koperta wskazywała na adres nadawcy [...] natomiast nie [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłankami przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, które muszą wystąpić łącznie, są zatem: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi, dokonanie czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie oraz złożenie przedmiotowego wniosku w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia. Niedopełnienie chociażby jednego z wyżej wymienionych wymagań skutkuje odmową przywrócenia terminu.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają również niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw ani nieznajomość prawa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar) czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10).
Ponadto, w orzecznictwie podnosi się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Tym bardziej, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania. Zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, nie mogą być zaś uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działań takich osób trzecich (zob. postanowienie NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I GZ 479/14).
W świetle powyższych wywodów Sąd uznał, że za okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie można uznać – tak jak to czyni działający w imieniu skarżących profesjonalny pełnomocnik – niezweryfikowania adresu na kopercie zawierającej skargę. W ocenie Sądu, sprawdzanie przez pracownika kancelarii prawnej prawidłowości umieszczanych na kopercie danych adresowych nie jest wysiłkiem nadzwyczajnym.
Jak już wyżej wskazano, jeżeli pełnomocnik posługuje się inną osobą do wykonania zleconych mu zadań, to uchybienia dokonane przez tę osobę powinny być traktowane jako uchybienia samego pełnomocnika, a więc i strony postępowania. Tym samym zaniedbanie pracownika kancelarii prowadzonej przez pełnomocnika skarżącego należy rozumieć jako uchybienie samego pełnomocnika, wobec tego nie zostało uprawdopodobnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że przekroczono termin do wniesienia skargi bez winy pełnomocnika, a więc i samej strony.
Podsumowując, stwierdzić należy, że nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do jej dokonania. Pozostałe przesłanki, tj. złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dokonanie czynności, dla której ustanowiony został przywracalny termin, uznać należy za spełnione.
W tych okolicznościach, na mocy art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.